निष्कपट हुनुको पीडाले आज उसलाई निकै सताइरहेछ । मनभरि आदर्श र स्वच्छ भावना बोक्नु पनि उसका लागि जीवनको पीडामय गीत बनेको छ ।
उसले सोची, 'मैले कहाँ गल्ती गरें ? कसरी सुरु भयो पीडामय जिन्दगीको यात्रा ?' यो मानसिक तनाव उसले भोग्नु नपर्ने हो । अति उदार चित्त हुनुको बेफाइदा सायद यस्तै हुँदो हो ।
उसो भए के फरक रह्यो र स्वार्थी भावना र निःस्वार्थी भावनामा ? यस्तै प्रश्न ओइरिरहेका छन् उसका मनभरि । भानुचोकको भीडमा आफूलाई नितान्त एक्लो यात्री सम्झेर एकपटक लामो सुस्केरा लगाउँछे । सानो ब्याग काँधमा झुन्डिएको छ । आँखाले व्यस्त बजारमा कसैलाई खोजिरहेका छन् । तर रित्तै र्फकन्छन् भावशून्य भएर ।
आपmनो पछाडि कानै छेड्ने कर्कस आवाजमा हर्न बजाउँदै धनकुटाबाट फलफूल बोकेर झरेको ट्रक आएको पनि थाहा पाउँदिन । उसलाई कानभरि आपmनी बहिनी र लोग्नेको कर्कस आवाज मात्र गुञ्जिरहेको महसुस हुन्छ ।
ट्रकको आवाजलाई पनि ऊ लोग्ने र बहिनीको नमीठो, भद्दा र अश्लील गाली सम्झन्छे ।
तन्द्रा टुटेपछि पछाडि र्फकदा ट्रक चालक झ्यालबाट टाउको निकालेर नियमित बोलीमा गाली गरिरहेको हुन्छ, 'काल खोजेको हो कि क्या हो ? पागल आइमाई ।'
ऊ चुपचाप पश्चिमतिर टेम्पो
स्टेन्डमा हानिन्छे ।
अदृश्य पीडा सबैभन्दा खतरनाक हुँदो रहेछ । विपरीत परिणाम भोग्ने त उसले कल्पना पनि गरेकी थिइन । अहिलेको भोगाइप्रति उसले पटक्कै चित्त बुझाउन सकिरहेकी छैन । उसलाई आफ्नो पीडाप्रति विश्वासै लाग्दैन । पश्चाताप पनि छैन तर पनि पीडा मनभित्रै लुकिरहेको छ ।
त्यसो भए लोग्नेको तिरस्कारलाई उसले पुरस्कार सम्झने त ? आपmनै बहिनीलाई अब फेरि कसरी सहयात्री सम्झने ?
जटिल, जटिल झन् जटिल बन्दै गएको छ उसको मनोदशा । ऊ टेम्पोबाट घर अगाडिको गेटछेउमा उत्रन्छे र भाडा तिर्छे ।
झमक्क साँझ परिसकेको छ ।
घरका सबै कोठा उज्याला छन् । तर उसको कोठा अँध्यारो छ । साँझमा बत्ती बाल्दा सबै कोठामा बाले के बिग्रन्थ्यो र ?
ऊ यो कोठामा एक्लै बस्न थालेको धेरै भएको छैन । करिब चार वर्षजति भयो । लोग्नेसँग सम्बन्धविच्छेद भएको पनि होइन । बहिनीसँग कुनै दिन झगडा पनि भएको छैन अर्थात् उसले अहिलेसम्म पि्रयालाई ठूलो स्वरले गाली गरेकी पनि छैन ।
घरभित्र छिरेर स्वीच अन गर्छे । कोठाभरि उज्यालो छरिन्छ ।
'मम्मी-मम्मी मलाई के ल्याइदिनुभयो, खोइ क्याटबेरी ? क्याटबेरी दिनुहुन्न भने म भोलिदेखि स्कुल जान्न, नाइँ के स्कुल जान्न ........ ।' विवेक आज पनि काखमा पल्टियो । साढे चार वर्षको विवेकलाई सबैभन्दा बढी माया गर्छे । त्यसैले पनि ऊ आत्महत्या गर्नबाट धेरै पटक जोगिएकी छे ।
उसलाई थाहा छ, घरमा पुग्नासाथ विवेकले केही न केही माग्छ । त्यसैले आज पनि क्याटबेरी किनेर ल्याइदिएकी थिई । उसले व्यागमा हात हालेर खोल्न पनि नभ्याई विवेकले निकालिसकेको थियो ।
'अब तिमी भोलि स्कुल जान्छौ होइन ?' बालसुलभतालाई नियालेर टाउको मुसार्दै विस्तारै साउतीको भाषामा बोली ।
मुखभरी क्याटबेरी खाइरहेको विवेकले टाउको मात्र हल्लायो । ठूलीआमालाई मायालु पाराले हेर्दै ।
त्यसपछि विवेक उठेर गयो बाहिर गोजीभरि क्याटबेरी बोकेर ।
ऊ लुगा फेर्न थाली, खिया लागेका टिनको दराजमा टाँसिएको फुटेको ऐनाअगाडि उभिएर । 'यो ऐनाजस्तै मेरो भाग्य पनि फुटेको रहेछ । र, यो टिनको दराज भन्दा के फरक रह्यो र मेरो जिन्दगी ? दराजमा त्यसै खिया लागेको छ । मेरो जीवनमा पनि बिनाकारण खियाको पीडा थपिएको छ ।' त्यस्तै सोच्दै ऐनामा आफूलाई नियाल्छे ।
ऊ लोग्नेभन्दा चार वर्ष कान्छी र बहिनीभन्दा आठ वर्ष जेठी छे अर्थात् ऊ अहिले ३४ वर्षकी भएकी छे । तैपनि बुढेसकालले छोएजस्तै ऊ परिपक्व अनुभवी शैलीमा जीवनलाई बुझ्ने प्रयास गर्छे ।
बाहिर अचानक विवेक रोइरहेको हुन्छ र पि्रयाको चर्को आवाज पनि सुनिन्छ । 'दुनियाँ सडकमा मधिसेले फिजाएको मिठाईं दिएर अब फेरि डाइरिया लगाइदिन आँटी मेरो विवेकलाई । अस्ति पनि खै के ल्याएर दिई, रातभरि हनहनी ज्वरो आएर सुत्नै दिएन । तँलाई मैले कति पटक भनिसकें तेरी ठूलीआमाले दिएको मिठाईं नखा भनेर ।'
विवेकले चपाउँदै गरेको क्याटबेरी खोसेर पि्रयाले अघि नै सुँगुरको खोरमा मिल्काइदिएकी थिई । आपmनै बहिनीको यस्तो व्यवहारप्रति ऊ अझै पनि अनभिज्ञ भएर सहिरहेकी छे । पि्रयाले किन आफूलाई घृणाको पात्र बनाएकी हो उसले बुझेकी छैन ।
सत्र वर्षअघि अप्रत्यासित रूपमा विमलसँग सोनुको मागी विवाह भएको थियो । किराँत कुलको युवा विमल डिप्लोमा प्रथम वर्षसम्म पढेर बेलायती सेनामा छाती नापेर भर्ना भएको थियो । ऊ पेन्सन आएलगत्तै सोनुले पि्रयासँग विवाह बन्धनमा वाँधिदिएको थियो ।
ती पहिलेका सम्झना अहिले उसका मनमा चित्रझैं टाँगिएका छन् । कति गाह्रो परेको थियो प्रथम विछोड सहन । विराटनगर एयरपोर्टमा विमललाई अंगालो मारेर ऊ बेस्सरी रोएकी थिई र विमल पनि । आज दन्ते कथा बनेको छ उस्ाका लागि यो सम्झना ।
एक्ली दिदीलाई सहयोग गर्न पि्रया भोजपुरबाट धरान आएकी थिई र पढ्दै दिदीकै साथी भएर समयसँगै बस्दै थिई ।
सोनुले परिवारमा सबैभन्दा बढी माया गरेको मान्छे त्यतिबेला आफ्नो लोग्ने विमलपछि पि्रया नै थिई । किनभने पि्रया दिदीको हरेक सुख-दुःखकी साथी बन्दै आएकी थिई । पहाडमा रहँदा पनि उनीहरू सँगसँगै घाँस-दाउरा जान्थे, गट्टी खेल्थे । लुकामारी खेल्थे । अहिले यो सबै अतीतको गर्भमा लुकेको छ ।
ऊ बहिनीको तीतो व्यवहारले गर्दा प्रत्येक पल अतीतका सुखद् क्षण सम्झेर सहने अभ्यास गर्दै आएकी छे । विवाह गरेको करिब सत्र वर्ष बितिसक्दा पनि उसले गर्भधारण गर्न नसकेपछि लोग्नेको चित्त बुझाउन र मातृवात्सल्य इच्छा पूरा गर्न बहिनीसँग विमलको विवाह गरिदिएकी थिई । बीपी कोइराला स्व्ाास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठानका गाइनोकोलोजिस्टले उनको पाठेघरमा खराबी भएको रिपोर्ट दिएपछि पि्रया र विमलबीच जोडी मिलाएकी थिई ।
खासगरी लोग्नेमाथि तेस्रो व्यक्तिले नमीठो आक्षेप लगाएपछि उसको मन त्यतिबेला कुँडिएको थियो । 'मर्द भए पो सन्तान जन्माउन सक्छ, नामर्द भएपछि कसको के लाग्छ ?' पहिलोपटक नजिकैको नम्बरी -साथी) ले नै यसो भनेपछि सोनुलाई खपिनसक्नु पीडा भयो । पाठेघरको दोष प्राणपि्रय लोग्नेमाथि अनाहकमा लाग्दा कुन स्वास्नीको स्वाभिमानमा धक्का लाग्दैन ?
प्रत्येक स्वास्नीले समाजमा लोग्नेको बर्खिलाफ र कुरा काटेको सुनेर बस्नै सक्दैनन् । चाहे जायज कुरामा होस्, चाहे नाजायज कुरामा । उसले रातभर सोची र विमललाई त्यही रात सम्झाएर निर्णय गरी 'लोग्नेलाई समाजमा मर्द भएको प्रमाणित गरेरै छाड्न ।'
विमल र पि्रयाको विवाहबाट आफू असुरक्षित भएको महसुस गर्न पनि अपराधजस्तै मान्थी । सन्तान नभए पनि पतिका लागि आदर्श पत्नी बनेर बस्ने उसको मनको धोको मरेको थिएन । जे भए पनि एउटै आमाको गर्भबाट जन्मिएकी बहिनीलाई आफ्नै लोग्नेसँग आफैले विवाह गराइदिँदा जीवनको उत्तरार्धमा अझ सुरक्षित हुने मीठो सपना साँचेकी थिई ।
प्रत्येक वर्षको साकेला उभौलीको बेलामा विमलले उसलाई सँगै लिएर जाने गरेको थियो । पि्रयालाई विवाह गरेको केही वर्षसम्म त तीनै जना सप्तरङ्गी पार्कमा रमाइलो साकेला मनाउने गरेका थिए । बहिनीको गर्भ राम्रो बसोस् भनेर उसले बुढासुब्बा मन्दिरमा रातो भाले चढाएकी थिई । पुजारीले भालेको कलेजो हेरेर भनेका थिए, घरमा सुख-शान्ति छाउने छ । दुःखका ग्रहदशा सबै समाप्त हुनेछन् ।
साँच्चै नै विवेक जन्मदा सबैभन्दा खुसी त सोनु नै थिई । उसले तत्काल हल्ला गरेर सारा छिमेकीलाई सुनाएकी थिई-विमलको छोरा जन्मियो । उसले अंगालोमा बाँधेकी थिई विमललाई हर्षले रुँदै । निर्दोष मन, आदर्शले भरिएको थियो । ऊ अहिले यी सब कल्पना गर्नै सक्दिन ।
'निःसन्तान भएर के भो र ? कान्छी बहिनी -सौता) पट्ट िजन्मिएको छोरा विवेक छँदैछ ।' ऊ यस्तै सोचेर समयलाई लगाम लगाउने प्रयास गर्थी ।
आमामा हुने सम्पूर्ण प्रेम उसले विवेकमाथि खन्याएकी थिई । त्यसैले विवेकले सोनुलाई सधंै आमा, मम्मी भनेर सम्बोधन गर्दै आएको छ र पि्रयालाई 'पि्रया' नै भनेर बोलाउँदै आएको छ । ...................
सोनु र विवेकबीचको आपसी प्रेम हिजोआज पि्रयालाई अपि्रय लाग्न थालेको छ । विवेक निकै सानो हुँदा सोनुले साँच्चैको आमा बन्न नसक्नुको पीडा बोकेर कहिल्यै नगानिएका दूधहीन स्तन विवेकलाई ख्वाएर आफूलाई शान्त पार्ने प्रयास गरेकी थिई ।
'सायद मेरो बच्चा भएको भए पनि यसरी नै मैले दूधको धाराले नुहाइदिन्थें.............।' ऊ यस्तै सोचेर विवेकप्रति जबर्जस्ती मातृवात्सल्य पोख्थी तर आमाको स्तनबाट अमृतरूपी दूध नआएपछि टाउको फर्काएर पटक-पटक रोएको क्षण सम्झदै विवेकलाई हेर्थी शून्य मन
र आँखाले ।
राति कोठामा एक्लै छँदा ऊ पेट सुम्सुम्याउँछे विस्तारै । त्यहाँ एउटा ब्रह्माण्ड भए पनि शून्य मात्र पाउँछे । गर्भधारण गर्न नसक्ने पेट र शून्य ब्रह्माण्डमा केही फरक नभएजस्तो गरेर कोल्टो फेर्छे । चित्त बुझ्दैन । कुनै समय विमल सुत्ने गरेको न्यानो विस्तरातिर हात फैलाउँछे तर चिसो र शून्य मात्र पाउँछे ।
साँच्चै तनाव छाएको छ सोनुको मन-मस्तिष्कमा । उस्ाको स्थान अहिले पि्रयाले लिएकी छे । उसले पाउने माया पि्रयाले पाएकी छे । त्यसैले पनि विमल उसको अंगालोमा बाँधिन आउँदैन । विमल हिजोआज न त पहिलेजस्तो मायाको भोको आँखाले हेर्ने चेस्टा नै गर्छ । सहवास नगरोस् तर मायाको मीठो बचनले बोल्न त सक्थ्यो । एक प्रकारले सम्बन्धविच्छेद भएको जस्तै व्यवहार विमलले देखाउँदा सोनुको मन खिन्न हुन्छ । सम्झन्छे, विमलसँगका रमाइला दिन र रातहरू । हङकङ र बु्रनाइ घुमेका क्षणहरू । चखेवा-चखेवीझैं यायावर बनेर माया-प्रीति साट्दै घुमेको समय ।
जति गर्दा पनि चित्त नबुझेपछि सोनु जुरुक्क उठ्छेे बिस्तरा छेउमा रहेको फुटेको ठूलो ऐनाअगाडि ठिङ्ग उभिन्छे, भित्तामा टाँगिएको टङस्टेन बत्ती बालेर ।
साँच्चै 'गर्भधारण गर्ने क्षमता छैन ? के म अनाकर्षक छु ? मभित्र नारी सुलभता रत्तिभर छैन ?' ऊ आफूले आफैलाई मूल्यांकन गर्दै जिन्दगीको कठघरामा उभ्याउँछे ।
उमेर ढल्किएको छैन सोनुको । शारीरिक बनावट उत्तिकै चुस्त र कस्सिएको छ । तैपनि विमलको लागि ऊ बगरमा फालिएको कौडीसरह बनेकी छे । कोल्टे फेर्छे । आँखाबाट नुनिलो आँसु चुहिएर ओठसम्म आउँछ । मध्यरातमा तिर्खा लाग्छ । जुरुक्क उठेर पानी पिउँछे । पानीको तिर्खा त मेटिन्छ तर जीवनको तिर्खा र मायाको भोक मेट्ने उपाय नास्ती ।
जीवनको उडानलाई सुखद् मैदानमा अवतरण गर्ने उपाय खेाजिरहेकी छे मनमनै ।
सधैंभै+m मध्यरातमै विवेक आमा पि्रया र बाबा विमलको बीचबाट उठेर आँखा मिच्दै सोनु भएको अर्को कोठामा 'मम्मी' भन्दै आएर काखमा लुटपुटिँदै सुतेको छ । विवेकको उपस्थिति उसका लागि अपूर्व खुसी र आनन्दको क्षण बन्छ ।
बिहान बिउँझदा विवेकलाई आफूसँगै पाउँछे । पति र बहिनीको माया नपाए पनि नजन्माएको छोराको अबोध माया पाउँदा खुसीका आँसु आँखाबाट अचानक खस्छन् । अर्को कोठामा विमल र पि्रया मस्त निद्रामा छन् । गलेर लखतरान भएझैं पल्टिएका छन् । तैपनि यस्तो दृश्यले उसलाई कुनै ईष्र्या जाग्दैन । मनमा वितृष्णा पलाउँदैन ।
उसले सोची, 'मैले कहाँ गल्ती गरें ? कसरी सुरु भयो पीडामय जिन्दगीको यात्रा ?' यो मानसिक तनाव उसले भोग्नु नपर्ने हो । अति उदार चित्त हुनुको बेफाइदा सायद यस्तै हुँदो हो ।
उसो भए के फरक रह्यो र स्वार्थी भावना र निःस्वार्थी भावनामा ? यस्तै प्रश्न ओइरिरहेका छन् उसका मनभरि । भानुचोकको भीडमा आफूलाई नितान्त एक्लो यात्री सम्झेर एकपटक लामो सुस्केरा लगाउँछे । सानो ब्याग काँधमा झुन्डिएको छ । आँखाले व्यस्त बजारमा कसैलाई खोजिरहेका छन् । तर रित्तै र्फकन्छन् भावशून्य भएर ।
आपmनो पछाडि कानै छेड्ने कर्कस आवाजमा हर्न बजाउँदै धनकुटाबाट फलफूल बोकेर झरेको ट्रक आएको पनि थाहा पाउँदिन । उसलाई कानभरि आपmनी बहिनी र लोग्नेको कर्कस आवाज मात्र गुञ्जिरहेको महसुस हुन्छ ।
ट्रकको आवाजलाई पनि ऊ लोग्ने र बहिनीको नमीठो, भद्दा र अश्लील गाली सम्झन्छे ।
तन्द्रा टुटेपछि पछाडि र्फकदा ट्रक चालक झ्यालबाट टाउको निकालेर नियमित बोलीमा गाली गरिरहेको हुन्छ, 'काल खोजेको हो कि क्या हो ? पागल आइमाई ।'
ऊ चुपचाप पश्चिमतिर टेम्पो
स्टेन्डमा हानिन्छे ।
अदृश्य पीडा सबैभन्दा खतरनाक हुँदो रहेछ । विपरीत परिणाम भोग्ने त उसले कल्पना पनि गरेकी थिइन । अहिलेको भोगाइप्रति उसले पटक्कै चित्त बुझाउन सकिरहेकी छैन । उसलाई आफ्नो पीडाप्रति विश्वासै लाग्दैन । पश्चाताप पनि छैन तर पनि पीडा मनभित्रै लुकिरहेको छ ।
त्यसो भए लोग्नेको तिरस्कारलाई उसले पुरस्कार सम्झने त ? आपmनै बहिनीलाई अब फेरि कसरी सहयात्री सम्झने ?
जटिल, जटिल झन् जटिल बन्दै गएको छ उसको मनोदशा । ऊ टेम्पोबाट घर अगाडिको गेटछेउमा उत्रन्छे र भाडा तिर्छे ।
झमक्क साँझ परिसकेको छ ।
घरका सबै कोठा उज्याला छन् । तर उसको कोठा अँध्यारो छ । साँझमा बत्ती बाल्दा सबै कोठामा बाले के बिग्रन्थ्यो र ?
ऊ यो कोठामा एक्लै बस्न थालेको धेरै भएको छैन । करिब चार वर्षजति भयो । लोग्नेसँग सम्बन्धविच्छेद भएको पनि होइन । बहिनीसँग कुनै दिन झगडा पनि भएको छैन अर्थात् उसले अहिलेसम्म पि्रयालाई ठूलो स्वरले गाली गरेकी पनि छैन ।
घरभित्र छिरेर स्वीच अन गर्छे । कोठाभरि उज्यालो छरिन्छ ।
'मम्मी-मम्मी मलाई के ल्याइदिनुभयो, खोइ क्याटबेरी ? क्याटबेरी दिनुहुन्न भने म भोलिदेखि स्कुल जान्न, नाइँ के स्कुल जान्न ........ ।' विवेक आज पनि काखमा पल्टियो । साढे चार वर्षको विवेकलाई सबैभन्दा बढी माया गर्छे । त्यसैले पनि ऊ आत्महत्या गर्नबाट धेरै पटक जोगिएकी छे ।
उसलाई थाहा छ, घरमा पुग्नासाथ विवेकले केही न केही माग्छ । त्यसैले आज पनि क्याटबेरी किनेर ल्याइदिएकी थिई । उसले व्यागमा हात हालेर खोल्न पनि नभ्याई विवेकले निकालिसकेको थियो ।
'अब तिमी भोलि स्कुल जान्छौ होइन ?' बालसुलभतालाई नियालेर टाउको मुसार्दै विस्तारै साउतीको भाषामा बोली ।
मुखभरी क्याटबेरी खाइरहेको विवेकले टाउको मात्र हल्लायो । ठूलीआमालाई मायालु पाराले हेर्दै ।
त्यसपछि विवेक उठेर गयो बाहिर गोजीभरि क्याटबेरी बोकेर ।
ऊ लुगा फेर्न थाली, खिया लागेका टिनको दराजमा टाँसिएको फुटेको ऐनाअगाडि उभिएर । 'यो ऐनाजस्तै मेरो भाग्य पनि फुटेको रहेछ । र, यो टिनको दराज भन्दा के फरक रह्यो र मेरो जिन्दगी ? दराजमा त्यसै खिया लागेको छ । मेरो जीवनमा पनि बिनाकारण खियाको पीडा थपिएको छ ।' त्यस्तै सोच्दै ऐनामा आफूलाई नियाल्छे ।
ऊ लोग्नेभन्दा चार वर्ष कान्छी र बहिनीभन्दा आठ वर्ष जेठी छे अर्थात् ऊ अहिले ३४ वर्षकी भएकी छे । तैपनि बुढेसकालले छोएजस्तै ऊ परिपक्व अनुभवी शैलीमा जीवनलाई बुझ्ने प्रयास गर्छे ।
बाहिर अचानक विवेक रोइरहेको हुन्छ र पि्रयाको चर्को आवाज पनि सुनिन्छ । 'दुनियाँ सडकमा मधिसेले फिजाएको मिठाईं दिएर अब फेरि डाइरिया लगाइदिन आँटी मेरो विवेकलाई । अस्ति पनि खै के ल्याएर दिई, रातभरि हनहनी ज्वरो आएर सुत्नै दिएन । तँलाई मैले कति पटक भनिसकें तेरी ठूलीआमाले दिएको मिठाईं नखा भनेर ।'
विवेकले चपाउँदै गरेको क्याटबेरी खोसेर पि्रयाले अघि नै सुँगुरको खोरमा मिल्काइदिएकी थिई । आपmनै बहिनीको यस्तो व्यवहारप्रति ऊ अझै पनि अनभिज्ञ भएर सहिरहेकी छे । पि्रयाले किन आफूलाई घृणाको पात्र बनाएकी हो उसले बुझेकी छैन ।
सत्र वर्षअघि अप्रत्यासित रूपमा विमलसँग सोनुको मागी विवाह भएको थियो । किराँत कुलको युवा विमल डिप्लोमा प्रथम वर्षसम्म पढेर बेलायती सेनामा छाती नापेर भर्ना भएको थियो । ऊ पेन्सन आएलगत्तै सोनुले पि्रयासँग विवाह बन्धनमा वाँधिदिएको थियो ।
ती पहिलेका सम्झना अहिले उसका मनमा चित्रझैं टाँगिएका छन् । कति गाह्रो परेको थियो प्रथम विछोड सहन । विराटनगर एयरपोर्टमा विमललाई अंगालो मारेर ऊ बेस्सरी रोएकी थिई र विमल पनि । आज दन्ते कथा बनेको छ उस्ाका लागि यो सम्झना ।
एक्ली दिदीलाई सहयोग गर्न पि्रया भोजपुरबाट धरान आएकी थिई र पढ्दै दिदीकै साथी भएर समयसँगै बस्दै थिई ।
सोनुले परिवारमा सबैभन्दा बढी माया गरेको मान्छे त्यतिबेला आफ्नो लोग्ने विमलपछि पि्रया नै थिई । किनभने पि्रया दिदीको हरेक सुख-दुःखकी साथी बन्दै आएकी थिई । पहाडमा रहँदा पनि उनीहरू सँगसँगै घाँस-दाउरा जान्थे, गट्टी खेल्थे । लुकामारी खेल्थे । अहिले यो सबै अतीतको गर्भमा लुकेको छ ।
ऊ बहिनीको तीतो व्यवहारले गर्दा प्रत्येक पल अतीतका सुखद् क्षण सम्झेर सहने अभ्यास गर्दै आएकी छे । विवाह गरेको करिब सत्र वर्ष बितिसक्दा पनि उसले गर्भधारण गर्न नसकेपछि लोग्नेको चित्त बुझाउन र मातृवात्सल्य इच्छा पूरा गर्न बहिनीसँग विमलको विवाह गरिदिएकी थिई । बीपी कोइराला स्व्ाास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठानका गाइनोकोलोजिस्टले उनको पाठेघरमा खराबी भएको रिपोर्ट दिएपछि पि्रया र विमलबीच जोडी मिलाएकी थिई ।
खासगरी लोग्नेमाथि तेस्रो व्यक्तिले नमीठो आक्षेप लगाएपछि उसको मन त्यतिबेला कुँडिएको थियो । 'मर्द भए पो सन्तान जन्माउन सक्छ, नामर्द भएपछि कसको के लाग्छ ?' पहिलोपटक नजिकैको नम्बरी -साथी) ले नै यसो भनेपछि सोनुलाई खपिनसक्नु पीडा भयो । पाठेघरको दोष प्राणपि्रय लोग्नेमाथि अनाहकमा लाग्दा कुन स्वास्नीको स्वाभिमानमा धक्का लाग्दैन ?
प्रत्येक स्वास्नीले समाजमा लोग्नेको बर्खिलाफ र कुरा काटेको सुनेर बस्नै सक्दैनन् । चाहे जायज कुरामा होस्, चाहे नाजायज कुरामा । उसले रातभर सोची र विमललाई त्यही रात सम्झाएर निर्णय गरी 'लोग्नेलाई समाजमा मर्द भएको प्रमाणित गरेरै छाड्न ।'
विमल र पि्रयाको विवाहबाट आफू असुरक्षित भएको महसुस गर्न पनि अपराधजस्तै मान्थी । सन्तान नभए पनि पतिका लागि आदर्श पत्नी बनेर बस्ने उसको मनको धोको मरेको थिएन । जे भए पनि एउटै आमाको गर्भबाट जन्मिएकी बहिनीलाई आफ्नै लोग्नेसँग आफैले विवाह गराइदिँदा जीवनको उत्तरार्धमा अझ सुरक्षित हुने मीठो सपना साँचेकी थिई ।
प्रत्येक वर्षको साकेला उभौलीको बेलामा विमलले उसलाई सँगै लिएर जाने गरेको थियो । पि्रयालाई विवाह गरेको केही वर्षसम्म त तीनै जना सप्तरङ्गी पार्कमा रमाइलो साकेला मनाउने गरेका थिए । बहिनीको गर्भ राम्रो बसोस् भनेर उसले बुढासुब्बा मन्दिरमा रातो भाले चढाएकी थिई । पुजारीले भालेको कलेजो हेरेर भनेका थिए, घरमा सुख-शान्ति छाउने छ । दुःखका ग्रहदशा सबै समाप्त हुनेछन् ।
साँच्चै नै विवेक जन्मदा सबैभन्दा खुसी त सोनु नै थिई । उसले तत्काल हल्ला गरेर सारा छिमेकीलाई सुनाएकी थिई-विमलको छोरा जन्मियो । उसले अंगालोमा बाँधेकी थिई विमललाई हर्षले रुँदै । निर्दोष मन, आदर्शले भरिएको थियो । ऊ अहिले यी सब कल्पना गर्नै सक्दिन ।
'निःसन्तान भएर के भो र ? कान्छी बहिनी -सौता) पट्ट िजन्मिएको छोरा विवेक छँदैछ ।' ऊ यस्तै सोचेर समयलाई लगाम लगाउने प्रयास गर्थी ।
आमामा हुने सम्पूर्ण प्रेम उसले विवेकमाथि खन्याएकी थिई । त्यसैले विवेकले सोनुलाई सधंै आमा, मम्मी भनेर सम्बोधन गर्दै आएको छ र पि्रयालाई 'पि्रया' नै भनेर बोलाउँदै आएको छ । ...................
सोनु र विवेकबीचको आपसी प्रेम हिजोआज पि्रयालाई अपि्रय लाग्न थालेको छ । विवेक निकै सानो हुँदा सोनुले साँच्चैको आमा बन्न नसक्नुको पीडा बोकेर कहिल्यै नगानिएका दूधहीन स्तन विवेकलाई ख्वाएर आफूलाई शान्त पार्ने प्रयास गरेकी थिई ।
'सायद मेरो बच्चा भएको भए पनि यसरी नै मैले दूधको धाराले नुहाइदिन्थें.............।' ऊ यस्तै सोचेर विवेकप्रति जबर्जस्ती मातृवात्सल्य पोख्थी तर आमाको स्तनबाट अमृतरूपी दूध नआएपछि टाउको फर्काएर पटक-पटक रोएको क्षण सम्झदै विवेकलाई हेर्थी शून्य मन
र आँखाले ।
राति कोठामा एक्लै छँदा ऊ पेट सुम्सुम्याउँछे विस्तारै । त्यहाँ एउटा ब्रह्माण्ड भए पनि शून्य मात्र पाउँछे । गर्भधारण गर्न नसक्ने पेट र शून्य ब्रह्माण्डमा केही फरक नभएजस्तो गरेर कोल्टो फेर्छे । चित्त बुझ्दैन । कुनै समय विमल सुत्ने गरेको न्यानो विस्तरातिर हात फैलाउँछे तर चिसो र शून्य मात्र पाउँछे ।
साँच्चै तनाव छाएको छ सोनुको मन-मस्तिष्कमा । उस्ाको स्थान अहिले पि्रयाले लिएकी छे । उसले पाउने माया पि्रयाले पाएकी छे । त्यसैले पनि विमल उसको अंगालोमा बाँधिन आउँदैन । विमल हिजोआज न त पहिलेजस्तो मायाको भोको आँखाले हेर्ने चेस्टा नै गर्छ । सहवास नगरोस् तर मायाको मीठो बचनले बोल्न त सक्थ्यो । एक प्रकारले सम्बन्धविच्छेद भएको जस्तै व्यवहार विमलले देखाउँदा सोनुको मन खिन्न हुन्छ । सम्झन्छे, विमलसँगका रमाइला दिन र रातहरू । हङकङ र बु्रनाइ घुमेका क्षणहरू । चखेवा-चखेवीझैं यायावर बनेर माया-प्रीति साट्दै घुमेको समय ।
जति गर्दा पनि चित्त नबुझेपछि सोनु जुरुक्क उठ्छेे बिस्तरा छेउमा रहेको फुटेको ठूलो ऐनाअगाडि ठिङ्ग उभिन्छे, भित्तामा टाँगिएको टङस्टेन बत्ती बालेर ।
साँच्चै 'गर्भधारण गर्ने क्षमता छैन ? के म अनाकर्षक छु ? मभित्र नारी सुलभता रत्तिभर छैन ?' ऊ आफूले आफैलाई मूल्यांकन गर्दै जिन्दगीको कठघरामा उभ्याउँछे ।
उमेर ढल्किएको छैन सोनुको । शारीरिक बनावट उत्तिकै चुस्त र कस्सिएको छ । तैपनि विमलको लागि ऊ बगरमा फालिएको कौडीसरह बनेकी छे । कोल्टे फेर्छे । आँखाबाट नुनिलो आँसु चुहिएर ओठसम्म आउँछ । मध्यरातमा तिर्खा लाग्छ । जुरुक्क उठेर पानी पिउँछे । पानीको तिर्खा त मेटिन्छ तर जीवनको तिर्खा र मायाको भोक मेट्ने उपाय नास्ती ।
जीवनको उडानलाई सुखद् मैदानमा अवतरण गर्ने उपाय खेाजिरहेकी छे मनमनै ।
सधैंभै+m मध्यरातमै विवेक आमा पि्रया र बाबा विमलको बीचबाट उठेर आँखा मिच्दै सोनु भएको अर्को कोठामा 'मम्मी' भन्दै आएर काखमा लुटपुटिँदै सुतेको छ । विवेकको उपस्थिति उसका लागि अपूर्व खुसी र आनन्दको क्षण बन्छ ।
बिहान बिउँझदा विवेकलाई आफूसँगै पाउँछे । पति र बहिनीको माया नपाए पनि नजन्माएको छोराको अबोध माया पाउँदा खुसीका आँसु आँखाबाट अचानक खस्छन् । अर्को कोठामा विमल र पि्रया मस्त निद्रामा छन् । गलेर लखतरान भएझैं पल्टिएका छन् । तैपनि यस्तो दृश्यले उसलाई कुनै ईष्र्या जाग्दैन । मनमा वितृष्णा पलाउँदैन ।
सुन्तला, अमला, कागतीजस्ता अमिला फलफूलहरूमा प्रशस्तै भिटामिन सी पाइन्छ ।
सुन्तलामा भिटामिन सीका साथै भिटामीन बी, फोलेट र सेरोटिनजस्ता अति आवश्यक
पौष्टिक तत्वहरू पनि पाइन्छन् । सेरोटिनले एक किसिमको न्युरो ट्रान्समिटरको
काम गर्ने हुँदा सुन्तलाको सेवन डिप्रेसनबाट जोगिन सहायकसिद्ध हुन्छ । यो
मौसममा दूधको भन्दा कागती चिया, हट लेमन तथा अदुवा चिया खानु राम्रो
हुन्छ ।
जा.डो मौसममा एकातिर खानेकुरा राम्रोसँग रुच्छ भने अर्कातिर सुन्तला, बदाम तथा विभिन्न गेडागुडी प्रशस्त मात्रामा पाइन्छन् । यो मौसममा वषर्ामा जस्ता रोग नदेखिए पनि स्वस्थ रहन सजग भने हुनैपर्छ । यो मौसममा बाहिरी तापक्रम शून्य र त्यसभन्दा कम भए पनि हाम्रो शरीरको तापक्रम स्थिर -३७ डिग्री सेन्टिगे्रड) बनाइराख्नुपर्ने हुन्छ । शरीरको तापक्रम स्थिर बनाउन हाम्रो शरीरले निकै शक्ति खर्चिनुपर्ने हुन्छ । यो शक्ति खानाबाट प्राप्त हुन्छ । त्यस्तै यो मौसममा रुघा तथा पिनाशजस्ता स्वास्थ्य समस्याहरूले पनि दुःख दिन्छन् । जाडोमा खानामा रुचि बढ्ने र बढी खाना खाइने हुनाले मोटोपन पनि बढ्न सक्छ । त्यसैले खानपानमा विशेष ध्यान दिनु आवश्यक हुन्छ ।
जाडोमा रुघाजस्तै अन्य भाइरसले गराउन सक्ने श्वासप्रश्वासका समस्याबाट आफूलाई बचाउनुपर्ने हुन्छ । यसबाट बच्न एवं आफ्नो रोगप्रतिरोधात्मक शक्ति बलियो बनाउन भिटामिन सी भएका खानेकुरा प्रशस्त खानुपर्छ । सुन्तला, अमला, कागतीजस्ता अमिला फलफूलहरूमा प्रशस्तै भिटामिन सी पाइन्छ । सुन्तलामा भिटामिन सीका साथै भिटामीन बी, फोलेट र सेरोटिनजस्ता अति आवश्यक पौष्टिक तत्वहरू पनि पाइन्छन् । सेरोटिनले एक किसिमको न्युरो ट्रान्समिटरको काम गर्ने हुँदा सुन्तलाको सेवन डिप्रेसनबाट जोगिन सहायकसिद्ध हुन्छ । यो मौसममा दूधको भन्दा कागती चिया, हट लेमन तथा अदुवा चिया खानु राम्रो हुन्छ । अदुवा, लसुन र महले चिसोले गर्ने घाँटीको खसखस तथा खोकीलाई पनि निको बनाउन मद्दत गर्छ ।
ए.एस.डी. -सिजनल अफेक्टिभ डिस्अडर) एक किसिमको डिप्रेसन हो र यो सामान्यतया जाडोमा हुन्छ । एएसडी भिटामिन डीको कमीले हुने समस्या हो । जाडोमा कम घाम लाग्ने तथा शरीरमा घाम नपर्ने भएकाले यस्तो हुनसक्छ । त्यसैले जाडोमा घाम ताप्नाले शरीर तातो मात्र हुँदैन, भिटामिन डी पनि पाइन्छ र एएसडीबाट पनि बच्न सकिन्छ । अधिकांश प्याकेटका खानेकुरामा भिटामिन डी पाइन्छ । त्यसबाहेक माछाबाट पनि पर्याप्त मात्रामा भिटामिन डी प्राप्त हुन्छ । माछामा भिटामिन डीसँगै प्रोटिन, ओमेगा-३ फ्याटिएसिड, क्याल्सियम, फसफोरस, जिङ्क, आयोडिन आइरन, पोटासियमजस्ता खनिज पदार्थहरू र सेरोटिन पनि पाइने भएकाले यो धेरै फाइदाजनक मानिन्छ । ओमेगा-३ फ्याटी एसिडलगायत फोस्पोलिपिक, प्रोटिन र अन्य धेरै पौष्टिक तत्व अण्डामा पनि पाइन्छ । त्यसैले नियमित अण्डा खानु शारीरिक तथा मानसिक स्वास्थ्यका लागि राम्रो मानिन्छ । अण्डा र माछामा कोलेस्ट्रोल र बोसो कम हुने भएकाले त्यसलाई मासुभन्दा उपयुक्त मानिन्छ ।
जाडो मौसममा सामान्यतया अल्छी भइन्छ । त्यसैले शारीरिक व्यायाम कम गरिन्छ तर यो मौसममा शारीरिक व्यायामको महत्व अझ बढी हुन्छ । शारीरिक व्यायामले शरीरलाई ताप दिनुका साथै तौल नियन्त्रण गर्न पनि सघाउ पुर्याउँछ । यो मौसममा चिसोका कारणले पानी कम खाइन्छ । शरीरको पानी पसिनाको माध्यमबाट खेर नजाने भएकाले केही कम पानी सेवन गरे पनि पुग्ने हुन सक्छ तर धेरै कम भयो भने स्वास्थ्यमा नकारात्मक असर पर्ने, कब्जियत हुने तथा मिर्गाैलामा पत्थरी बन्ने हुन सक्छ । त्यसैले पानीलाई तताएर वा अन्य खानेकुराहरूको मद्दतले सुप वा झोल तयार गरेर खान सकिन्छ । तातो सुपले पानीको आवश्यकता पूरा गर्नुका साथै ताप र अन्य पौष्टिक तत्व पनि प्रदान गर्छ । तातोपानीमा मह मिसाएर खानाले शरीरमा ताप पैदा हुन्छ ।
जाडो मौसममा आफूलाई स्वस्थ र फुर्तिलो राख्न फलफूलहरू, सुप, बदाम, माछा, अण्डा, मह, सागपात तथा पानी प्रशस्त मात्रामा खानुपर्छ । त्यस्तै धेरै बोसो भएको खानेकुरा नखानु, नियमित व्यायाम गर्नु, तातो-बाक्लो लुगा लगाउनु अनि घाम ताप्नु पनि आवश्यक हुन्छ ।
जा.डो मौसममा एकातिर खानेकुरा राम्रोसँग रुच्छ भने अर्कातिर सुन्तला, बदाम तथा विभिन्न गेडागुडी प्रशस्त मात्रामा पाइन्छन् । यो मौसममा वषर्ामा जस्ता रोग नदेखिए पनि स्वस्थ रहन सजग भने हुनैपर्छ । यो मौसममा बाहिरी तापक्रम शून्य र त्यसभन्दा कम भए पनि हाम्रो शरीरको तापक्रम स्थिर -३७ डिग्री सेन्टिगे्रड) बनाइराख्नुपर्ने हुन्छ । शरीरको तापक्रम स्थिर बनाउन हाम्रो शरीरले निकै शक्ति खर्चिनुपर्ने हुन्छ । यो शक्ति खानाबाट प्राप्त हुन्छ । त्यस्तै यो मौसममा रुघा तथा पिनाशजस्ता स्वास्थ्य समस्याहरूले पनि दुःख दिन्छन् । जाडोमा खानामा रुचि बढ्ने र बढी खाना खाइने हुनाले मोटोपन पनि बढ्न सक्छ । त्यसैले खानपानमा विशेष ध्यान दिनु आवश्यक हुन्छ ।
जाडोमा रुघाजस्तै अन्य भाइरसले गराउन सक्ने श्वासप्रश्वासका समस्याबाट आफूलाई बचाउनुपर्ने हुन्छ । यसबाट बच्न एवं आफ्नो रोगप्रतिरोधात्मक शक्ति बलियो बनाउन भिटामिन सी भएका खानेकुरा प्रशस्त खानुपर्छ । सुन्तला, अमला, कागतीजस्ता अमिला फलफूलहरूमा प्रशस्तै भिटामिन सी पाइन्छ । सुन्तलामा भिटामिन सीका साथै भिटामीन बी, फोलेट र सेरोटिनजस्ता अति आवश्यक पौष्टिक तत्वहरू पनि पाइन्छन् । सेरोटिनले एक किसिमको न्युरो ट्रान्समिटरको काम गर्ने हुँदा सुन्तलाको सेवन डिप्रेसनबाट जोगिन सहायकसिद्ध हुन्छ । यो मौसममा दूधको भन्दा कागती चिया, हट लेमन तथा अदुवा चिया खानु राम्रो हुन्छ । अदुवा, लसुन र महले चिसोले गर्ने घाँटीको खसखस तथा खोकीलाई पनि निको बनाउन मद्दत गर्छ ।
ए.एस.डी. -सिजनल अफेक्टिभ डिस्अडर) एक किसिमको डिप्रेसन हो र यो सामान्यतया जाडोमा हुन्छ । एएसडी भिटामिन डीको कमीले हुने समस्या हो । जाडोमा कम घाम लाग्ने तथा शरीरमा घाम नपर्ने भएकाले यस्तो हुनसक्छ । त्यसैले जाडोमा घाम ताप्नाले शरीर तातो मात्र हुँदैन, भिटामिन डी पनि पाइन्छ र एएसडीबाट पनि बच्न सकिन्छ । अधिकांश प्याकेटका खानेकुरामा भिटामिन डी पाइन्छ । त्यसबाहेक माछाबाट पनि पर्याप्त मात्रामा भिटामिन डी प्राप्त हुन्छ । माछामा भिटामिन डीसँगै प्रोटिन, ओमेगा-३ फ्याटिएसिड, क्याल्सियम, फसफोरस, जिङ्क, आयोडिन आइरन, पोटासियमजस्ता खनिज पदार्थहरू र सेरोटिन पनि पाइने भएकाले यो धेरै फाइदाजनक मानिन्छ । ओमेगा-३ फ्याटी एसिडलगायत फोस्पोलिपिक, प्रोटिन र अन्य धेरै पौष्टिक तत्व अण्डामा पनि पाइन्छ । त्यसैले नियमित अण्डा खानु शारीरिक तथा मानसिक स्वास्थ्यका लागि राम्रो मानिन्छ । अण्डा र माछामा कोलेस्ट्रोल र बोसो कम हुने भएकाले त्यसलाई मासुभन्दा उपयुक्त मानिन्छ ।
जाडो मौसममा सामान्यतया अल्छी भइन्छ । त्यसैले शारीरिक व्यायाम कम गरिन्छ तर यो मौसममा शारीरिक व्यायामको महत्व अझ बढी हुन्छ । शारीरिक व्यायामले शरीरलाई ताप दिनुका साथै तौल नियन्त्रण गर्न पनि सघाउ पुर्याउँछ । यो मौसममा चिसोका कारणले पानी कम खाइन्छ । शरीरको पानी पसिनाको माध्यमबाट खेर नजाने भएकाले केही कम पानी सेवन गरे पनि पुग्ने हुन सक्छ तर धेरै कम भयो भने स्वास्थ्यमा नकारात्मक असर पर्ने, कब्जियत हुने तथा मिर्गाैलामा पत्थरी बन्ने हुन सक्छ । त्यसैले पानीलाई तताएर वा अन्य खानेकुराहरूको मद्दतले सुप वा झोल तयार गरेर खान सकिन्छ । तातो सुपले पानीको आवश्यकता पूरा गर्नुका साथै ताप र अन्य पौष्टिक तत्व पनि प्रदान गर्छ । तातोपानीमा मह मिसाएर खानाले शरीरमा ताप पैदा हुन्छ ।
जाडो मौसममा आफूलाई स्वस्थ र फुर्तिलो राख्न फलफूलहरू, सुप, बदाम, माछा, अण्डा, मह, सागपात तथा पानी प्रशस्त मात्रामा खानुपर्छ । त्यस्तै धेरै बोसो भएको खानेकुरा नखानु, नियमित व्यायाम गर्नु, तातो-बाक्लो लुगा लगाउनु अनि घाम ताप्नु पनि आवश्यक हुन्छ ।
मेरुदण्डको बनावट
हाम्रो मेरुदण्ड मुख्य रूपमा अलग-अलग हाडहरूको दण्डाकार संरचना हो । यी हाडहरूलाई आपसमा इन्टर भर्टेवल डिक्स नामक लचकदार संरचनाले छुट्याएको हुन्छ भने लिगामेन्टले अलग-अलग हाड तथा डिक्सलाई एउटै लामबद्ध दण्ड बनाएर राख्छ । मेरुदण्डमा टाँसिएका मांसपेशीहरूले ढाडलाई मोड्न तथा चलाउन सहयोग गर्छन् । ढाडका हाडहरूमा स्पाइनल क्यानल नामक लामबद्ध प्वालबाट गुजि्रने स्पाइनल कर्ड नामक मुख्य नसा र कर्डबाट निस्किएका अन्य नसाहरू पनि मेरुदण्डकै संरचनाभित्र पर्छन् । यी नसाहरू ढाडबाट सुरु भएर शरीरका विभिन्न भागसम्म पुग्छन् । आम भाषामा नसा भनेर रक्तवाहक नसालाई बुझिएझैं यहाँ उल्लिखित नसा रक्तवाहक नसा होइनन् अपितु स्नायुप्रणालीसँग सम्बन्धित नाडी मण्डल हुन् जसले शरीरका विभिन्न अङ्ग चलाउनुका साथै तातो-चिसो, पीडा, कम्पन, स्पर्श आदि थाहा पाउन सहयोग गर्छ ।
ढाडका हाडहरूको बीचमा रहेको इन्टर भर्टेवल डिक्सले हाडहरूलाई आपसमा घर्षण हुन नदिनुका साथै ढाडमा पर्ने झट्का तथा दबाबलाई नियन्त्रण गर्छ । जसरी मोटरसाइकलमा भएको स्पि्रङ -सक एब्जर्वर) ले वाइक उपि|mँदा, हुत्तिँदा उत्पन्न झट्कालाई चालकसम्म पुग्न नदिएर चढ्नेलाई चोट पुग्नबाट बचाउँछ । त्यसैगरी यी डिक्सहरूले पनि मेरुदण्डमा पर्ने झट्का तथा दबाबलाई अवशोषण गरेर ढाडलाई चोट पुर्याउनबाट बचाउँछन् । नसा च्यापिने समस्यामा पनि यिनै डिक्स, हाड र नसाको सम्बन्ध छ । यी डिक्सहरूले आफ्नो ठाउँ छाड्दा मेरुदण्डको मुख्य नसा -स्पाइनल कर्ड) तथा कर्डबाट निस्किएका नसाहरूलाई थिचिदिन्छन् । यसरी डिक्सले ठाउँ छाड्नुमा धेरै कारण छन् ।
नसा च्यापिने मूल कारण भनेकै खराब पोस्चर हो । यसका अतिरिक्त अनियमित दिनचर्या तथा ढाडको हेरचाहको कमी पनि त्यसमा उत्तिकै जिम्मेवार छ । अचानक झुक्ने, भारी वस्तु अचानक उठाउने, गलत तरिकाले उठ्ने, बस्ने, हिँड्ने, व्यायाम नगर्ने, अग्लो हिल भएका जुत्ता-चप्पल लगाउने, खाल्डो बाटोमा वाइक चलाउने, कुप्रेर लामो समय कुर्सीमा बस्ने, सुर्तीजन्य वस्तु सेवन गर्ने तथा धूम्रपान गर्ने, मानसिक तनाव, डर-चिन्तामा परेकाहरू, तनावग्रस्त पेसामा संलग्न पेसाकर्मीहरू जस्तै डाक्टर, पुलिस, एक्ज्युकेटिभ, बैंकर्सहरू यो समस्याको जोखिममा छन् । धेरै बच्चा जन्माएकी आमा, मोटा तथा भुँडी लागेका व्यक्तिहरू, व्यायाम नगर्ने तथा लामो समयदेखि मोटरसाइकल चलाउनेहरूमा यो समस्या बढी देखिएको छ । यस्ता जीवनशैली भएका व्यक्तिहरूको डिक्स तथा हाड चाँडै खिइने, सुन्निने र घोटिने हुन्छ । फलतः डिक्स फुटेर त्यसभित्रको चिप्लो पदार्थ पोखिएर जानुका साथै डिक्सले आफ्नो ठाउँ छाडेर नसा च्यापिन पुग्छ । नसा च्यापिँदा नसाको क्रिया अवरुद्ध हुन जाँदा गर्दन, कम्मर दुख्ने, च्यापिएको नसा गएको हात-खुट्टातिर दुख्ने, खुट्टा निदाउने, झमझमाउने, लाटो हुने र विस्तारै खुट्टा तथा ढाड चलाउन नसकिने यो रोगका मुख्य लक्षण हुन् । समस्या बढ्दै गए हात-खुट्टा सुक्दै जाने र प्यारालाइसिस हुने सम्भावना हुन्छ ।
उपचार
नसा च्यापिएका रोगीहरूमध्ये ८५ प्रतिशतको उपचार प्राकृतिक तरिकाले गर्न सकिन्छ भने १५ प्रतिशत रोगीको अप्रेसन गर्नुपर्ने हुनसक्छ । आपत्कालीन अवस्था छैन भने अप्रेसन नगराएकै राम्रो हो । गराउनैपर्ने अवस्था भए विज्ञ स्नायु शल्य चिकित्सकबाटै गराउनुपर्छ । प्राकृतिक उपचारमा विशेषतः पूर्ण वेड रेस्टका साथ विद्युतीय उपकरणहरूले गरिने उपचारहरू आइएफटी, अल्ट्रासाउन्ड, ट्रेक्सन, तातोले सेकाइ आदि उपचारले पीडा कम गर्न तथा मेरुदण्डका तन्तुहरूलाई बलियो बनाउन सहयोग गर्छ । ढाडको मालिस, अकुप्रेसर, कपिङ, काइरोप्राक्टिस आदि उपचार पद्धतिले पीडा कम गर्नँका साथै डिक्सलाई यथास्थानमा जान सहयोग गर्छ । अकुपञ्चर चाइनिज उपचार पद्धति हो र यसले नसा च्यापिएको पीडामा राहत पुर्याउनुका साथै च्यापिएको नसा छुट्याउन पनि सहयोग गर्छ । पीडा कम भएपछि बिरामीलाई ढाडको व्यायाम, योग आसन आदि सिकाइन्छ जसले मेरुदण्ड र आसपासका तन्तुहरूलाई बलियो बनाउँछ र समस्या दोहोरिन दिँदैन ।
यसका लागि
नियमित रूपमा व्यायाम गर्ने बानी बसालौं, अङ्ग व्यायाम, रिढ व्यायाम, शिथिलीकरण व्यायाम, प्रातः भ्रमणजस्ता व्यायामले शरीरका हाड तथा जोर्नीहरूलाई बलियो बनाउनुका साथै ढाडलाई तन्दुरुस्त राख्न मद्दत पुर्याउँछ ।
लामो समयसम्म कुर्सी तथा टुलमा झुकेर नबसौं, बस्दा उपरखुट्टी लगाएर वा शरीरको एक भागलाई मात्र दबाब दिएर नबसौं । एउटै पोजिसनमा लामो समयसम्म रहने व्यक्तिमा यो समस्या हुन सक्छ ।
सामान वा भारी वस्तु उठाउँदा सावधानी अपनाऔं ।
बलपूर्वक भारी उठाउने प्रयास नगरौं ।
अग्ला हिल जुत्ता वा चप्पल प्रयोग नगरौं ।
उकाली-ओराली गर्दा वा सिँढी चढ्दा सावधानीपूर्वक विस्तारै हिँडौं ।
अगाडि झुकेर सामान उठाउनुपर्दा कम्मरबाट नझुकौं । निहुरिएर कुनै पनि काम गर्नुपर्दा घुँडा खुम्च्याएर कम्मरलाई नमोडी विस्तारै उठाऔं ।
खोक्दा, हाच्छि्युँ गर्दा भित्ता वा टेबुलको सहायता लिऊँ ।
शरीरको तौललाई आफ्नो उचाइअनुसार नियन्त्रणमा राखौं । विशेषतः पेटलाई बढ्न नदिऔं यसले ढाडमा अतिरिक्त दबाब दिन्छ ।
गद्दा, फमजस्ता मुलायम ओछ्यानमा नसुतौं । स्पि्रङ भएको लचकदार झोलुङ्गे ओछ्यान बढी आरामदायक भए पनि ढाडका लागि राम्रो होइन ।
सार्है कडा ओछ्यानले पनि ढाडलाई राम्रो गर्दैन । सामान्यतया एक इन्चजति बाक्लो कपासको बिछ्यौना उपयुक्त हुन्छ ।
सुत्दा सीधा सुत्ने बानी बसालौं । घोप्टो वा कोल्टे भन्दा उत्तानो सुत्नु नै ढाडका लागि राम्रो हो । तकिया काँधको लम्बाइ बराबर अग्लो भए ढाडका लागि राम्रो मानिन्छ ।
लामो समयसम्म उभिरहनु वा बसिरहनु हुँदैन । गर्नैपर्ने भए बीचबीचमा अवस्था परिवर्तन गरिरहनुपर्छ । उभिएर गर्नुपर्ने काम गर्दा एउटा खुट्टालाई अर्को खुट्टाभन्दा ६ इन्चजति माथि कुनै वस्तुको आडमा राखौं ।
ड्राइभिङ गर्दा सीटलाई अलि अगाडि नै सारेर बसौं । ड्राइभिङ सीटमा अथवा कुर्सीमा बस्दा 'व्याक रेस्टको' प्रयोग गरौं ।
कम्मर वा गर्दन दुख्ने समस्या भएकाहरूले मोटरसाइकल नचलाऔं । हिँड्दा ढाडको वेल्ट वा घाँटीको कलर लगाऔं ।
हाम्रो मेरुदण्ड मुख्य रूपमा अलग-अलग हाडहरूको दण्डाकार संरचना हो । यी हाडहरूलाई आपसमा इन्टर भर्टेवल डिक्स नामक लचकदार संरचनाले छुट्याएको हुन्छ भने लिगामेन्टले अलग-अलग हाड तथा डिक्सलाई एउटै लामबद्ध दण्ड बनाएर राख्छ । मेरुदण्डमा टाँसिएका मांसपेशीहरूले ढाडलाई मोड्न तथा चलाउन सहयोग गर्छन् । ढाडका हाडहरूमा स्पाइनल क्यानल नामक लामबद्ध प्वालबाट गुजि्रने स्पाइनल कर्ड नामक मुख्य नसा र कर्डबाट निस्किएका अन्य नसाहरू पनि मेरुदण्डकै संरचनाभित्र पर्छन् । यी नसाहरू ढाडबाट सुरु भएर शरीरका विभिन्न भागसम्म पुग्छन् । आम भाषामा नसा भनेर रक्तवाहक नसालाई बुझिएझैं यहाँ उल्लिखित नसा रक्तवाहक नसा होइनन् अपितु स्नायुप्रणालीसँग सम्बन्धित नाडी मण्डल हुन् जसले शरीरका विभिन्न अङ्ग चलाउनुका साथै तातो-चिसो, पीडा, कम्पन, स्पर्श आदि थाहा पाउन सहयोग गर्छ ।
ढाडका हाडहरूको बीचमा रहेको इन्टर भर्टेवल डिक्सले हाडहरूलाई आपसमा घर्षण हुन नदिनुका साथै ढाडमा पर्ने झट्का तथा दबाबलाई नियन्त्रण गर्छ । जसरी मोटरसाइकलमा भएको स्पि्रङ -सक एब्जर्वर) ले वाइक उपि|mँदा, हुत्तिँदा उत्पन्न झट्कालाई चालकसम्म पुग्न नदिएर चढ्नेलाई चोट पुग्नबाट बचाउँछ । त्यसैगरी यी डिक्सहरूले पनि मेरुदण्डमा पर्ने झट्का तथा दबाबलाई अवशोषण गरेर ढाडलाई चोट पुर्याउनबाट बचाउँछन् । नसा च्यापिने समस्यामा पनि यिनै डिक्स, हाड र नसाको सम्बन्ध छ । यी डिक्सहरूले आफ्नो ठाउँ छाड्दा मेरुदण्डको मुख्य नसा -स्पाइनल कर्ड) तथा कर्डबाट निस्किएका नसाहरूलाई थिचिदिन्छन् । यसरी डिक्सले ठाउँ छाड्नुमा धेरै कारण छन् ।
नसा च्यापिने मूल कारण भनेकै खराब पोस्चर हो । यसका अतिरिक्त अनियमित दिनचर्या तथा ढाडको हेरचाहको कमी पनि त्यसमा उत्तिकै जिम्मेवार छ । अचानक झुक्ने, भारी वस्तु अचानक उठाउने, गलत तरिकाले उठ्ने, बस्ने, हिँड्ने, व्यायाम नगर्ने, अग्लो हिल भएका जुत्ता-चप्पल लगाउने, खाल्डो बाटोमा वाइक चलाउने, कुप्रेर लामो समय कुर्सीमा बस्ने, सुर्तीजन्य वस्तु सेवन गर्ने तथा धूम्रपान गर्ने, मानसिक तनाव, डर-चिन्तामा परेकाहरू, तनावग्रस्त पेसामा संलग्न पेसाकर्मीहरू जस्तै डाक्टर, पुलिस, एक्ज्युकेटिभ, बैंकर्सहरू यो समस्याको जोखिममा छन् । धेरै बच्चा जन्माएकी आमा, मोटा तथा भुँडी लागेका व्यक्तिहरू, व्यायाम नगर्ने तथा लामो समयदेखि मोटरसाइकल चलाउनेहरूमा यो समस्या बढी देखिएको छ । यस्ता जीवनशैली भएका व्यक्तिहरूको डिक्स तथा हाड चाँडै खिइने, सुन्निने र घोटिने हुन्छ । फलतः डिक्स फुटेर त्यसभित्रको चिप्लो पदार्थ पोखिएर जानुका साथै डिक्सले आफ्नो ठाउँ छाडेर नसा च्यापिन पुग्छ । नसा च्यापिँदा नसाको क्रिया अवरुद्ध हुन जाँदा गर्दन, कम्मर दुख्ने, च्यापिएको नसा गएको हात-खुट्टातिर दुख्ने, खुट्टा निदाउने, झमझमाउने, लाटो हुने र विस्तारै खुट्टा तथा ढाड चलाउन नसकिने यो रोगका मुख्य लक्षण हुन् । समस्या बढ्दै गए हात-खुट्टा सुक्दै जाने र प्यारालाइसिस हुने सम्भावना हुन्छ ।
उपचार
नसा च्यापिएका रोगीहरूमध्ये ८५ प्रतिशतको उपचार प्राकृतिक तरिकाले गर्न सकिन्छ भने १५ प्रतिशत रोगीको अप्रेसन गर्नुपर्ने हुनसक्छ । आपत्कालीन अवस्था छैन भने अप्रेसन नगराएकै राम्रो हो । गराउनैपर्ने अवस्था भए विज्ञ स्नायु शल्य चिकित्सकबाटै गराउनुपर्छ । प्राकृतिक उपचारमा विशेषतः पूर्ण वेड रेस्टका साथ विद्युतीय उपकरणहरूले गरिने उपचारहरू आइएफटी, अल्ट्रासाउन्ड, ट्रेक्सन, तातोले सेकाइ आदि उपचारले पीडा कम गर्न तथा मेरुदण्डका तन्तुहरूलाई बलियो बनाउन सहयोग गर्छ । ढाडको मालिस, अकुप्रेसर, कपिङ, काइरोप्राक्टिस आदि उपचार पद्धतिले पीडा कम गर्नँका साथै डिक्सलाई यथास्थानमा जान सहयोग गर्छ । अकुपञ्चर चाइनिज उपचार पद्धति हो र यसले नसा च्यापिएको पीडामा राहत पुर्याउनुका साथै च्यापिएको नसा छुट्याउन पनि सहयोग गर्छ । पीडा कम भएपछि बिरामीलाई ढाडको व्यायाम, योग आसन आदि सिकाइन्छ जसले मेरुदण्ड र आसपासका तन्तुहरूलाई बलियो बनाउँछ र समस्या दोहोरिन दिँदैन ।
यसका लागि
नियमित रूपमा व्यायाम गर्ने बानी बसालौं, अङ्ग व्यायाम, रिढ व्यायाम, शिथिलीकरण व्यायाम, प्रातः भ्रमणजस्ता व्यायामले शरीरका हाड तथा जोर्नीहरूलाई बलियो बनाउनुका साथै ढाडलाई तन्दुरुस्त राख्न मद्दत पुर्याउँछ ।
लामो समयसम्म कुर्सी तथा टुलमा झुकेर नबसौं, बस्दा उपरखुट्टी लगाएर वा शरीरको एक भागलाई मात्र दबाब दिएर नबसौं । एउटै पोजिसनमा लामो समयसम्म रहने व्यक्तिमा यो समस्या हुन सक्छ ।
सामान वा भारी वस्तु उठाउँदा सावधानी अपनाऔं ।
बलपूर्वक भारी उठाउने प्रयास नगरौं ।
अग्ला हिल जुत्ता वा चप्पल प्रयोग नगरौं ।
उकाली-ओराली गर्दा वा सिँढी चढ्दा सावधानीपूर्वक विस्तारै हिँडौं ।
अगाडि झुकेर सामान उठाउनुपर्दा कम्मरबाट नझुकौं । निहुरिएर कुनै पनि काम गर्नुपर्दा घुँडा खुम्च्याएर कम्मरलाई नमोडी विस्तारै उठाऔं ।
खोक्दा, हाच्छि्युँ गर्दा भित्ता वा टेबुलको सहायता लिऊँ ।
शरीरको तौललाई आफ्नो उचाइअनुसार नियन्त्रणमा राखौं । विशेषतः पेटलाई बढ्न नदिऔं यसले ढाडमा अतिरिक्त दबाब दिन्छ ।
गद्दा, फमजस्ता मुलायम ओछ्यानमा नसुतौं । स्पि्रङ भएको लचकदार झोलुङ्गे ओछ्यान बढी आरामदायक भए पनि ढाडका लागि राम्रो होइन ।
सार्है कडा ओछ्यानले पनि ढाडलाई राम्रो गर्दैन । सामान्यतया एक इन्चजति बाक्लो कपासको बिछ्यौना उपयुक्त हुन्छ ।
सुत्दा सीधा सुत्ने बानी बसालौं । घोप्टो वा कोल्टे भन्दा उत्तानो सुत्नु नै ढाडका लागि राम्रो हो । तकिया काँधको लम्बाइ बराबर अग्लो भए ढाडका लागि राम्रो मानिन्छ ।
लामो समयसम्म उभिरहनु वा बसिरहनु हुँदैन । गर्नैपर्ने भए बीचबीचमा अवस्था परिवर्तन गरिरहनुपर्छ । उभिएर गर्नुपर्ने काम गर्दा एउटा खुट्टालाई अर्को खुट्टाभन्दा ६ इन्चजति माथि कुनै वस्तुको आडमा राखौं ।
ड्राइभिङ गर्दा सीटलाई अलि अगाडि नै सारेर बसौं । ड्राइभिङ सीटमा अथवा कुर्सीमा बस्दा 'व्याक रेस्टको' प्रयोग गरौं ।
कम्मर वा गर्दन दुख्ने समस्या भएकाहरूले मोटरसाइकल नचलाऔं । हिँड्दा ढाडको वेल्ट वा घाँटीको कलर लगाऔं ।
पाकिस्तानी चर्चित मोडल वीना मलिक अहिले
चर्चामा छिन् । विशेषगरी उत्तेजक पहिरन र फोटोसुटले उनलाई चर्चामा ल्याएको
हो । यसैक्रममा उनले अभिनय गरेको चलचित्र ‘द सिटी द्याट नेवर स्लीप्स’
प्रदर्शनको पर्खाइमा छ । यो चलचित्रमा वीनाले चुम्बनको बाढी नै लगाएकी छिन्
। यसैले पनि उनको नाम गिनीज बुकमा लेखिएको छ ।
यो
फिल्मको प्रचारप्रसारका लागि वीना अहिले विभिन्न कार्यक्रममा भाग लिन
पुगिरहेकी छिन् । यो सिनेमामा सतीश रेड्डीले निर्माण तथा हारुन राशिदको
निर्देशन छ ।
गायक स्वरुपराज आचार्यले आवाज भरेको ‘जिन्दगी कै सवाल हुन्छ चोखो माया
भित्र हाम्रो’ बोलको गीतको भिडियो तयार भएको छ । यो गीतको भिडियोलाई बिकास
सुवेदीले निर्देशन गरेका हुन् ।
अमृत
सुनवारको छायांकनमा तयार भएको भिडियोमा शिल्पा पोख्रेल, रुद्र र सुरेशको
अभिनय छ । गीतलाई सगरमाथा डिजिटलले बजारमा ल्याएको हो । गीतमा दिपक शर्माको
शब्द तथा संगीत समावेश छ ।
घरेलु
उपाय गरेर स्तनको आकारलाई उल्लेख्य रूपमा प्रभावकारी तवरले बढाउन सकिएला
जस्तो लाग्दैन, तर कतिपय समाजमा ठूला आकारका स्तनलाई आकर्षक मानिने भएकाले
यसलाई ठूलो बनाउन महिलामाथि दबाब हुन्छ । सौन्दर्यसँग स्तनको आकार तथा
आकृति जोडिने भएकाले त्यस्तो भएको हुनसक्छ । त्यसै कारणले संसारभर नै
स्तनलाई बढाउन वा आकर्षक देखाउन विभिन्न विधि प्रयोग हुने गरिएको देखिन्छ ।
छोटकरीमा केही प्रमुख विधिको चर्चा गरौं ।
क्रिम प्रयोग गरेर
स्तन वा मुन्टोको मालिसले स्तनको आकार बढ्ने दाबी गरिए पनि यसले ‘स्थायी’
रूपमा आकार बढ्छ भन्ने कुरा प्रमाणित छैन । केही कसरतले छातीको मांसपेशीलाई
बलियो र ठूलो बनाउँछ र यस्तो स्थितिमा स्तन ठूलो भए जस्तो लाग्न सक्छ, तर
त्यसले स्तनको ‘कपको आकार’ लाई परिवर्तन गर्दैन । विभिन्न रसायनिक
औषधियुक्त मल्हमको प्रयोग अर्को उपाय हो । उत्पादनकर्ताको भनाइमा यस्ता
मल्हमले सीधै स्तनको तन्तु तथा कोषमा कार्य गरेर त्यसको वृद्धि गराउँछ ।
हाल स्तन बढाउने विभिन्न किसिमका खाने चक्की विश्व बजारमा उपलब्ध हुन
थालेका छन् ।
जडिबुटी पनि भएको
दाबी गरिएका ती औषधि निर्माणकर्ताहरूको भनाइमा यसको सफलता निकै छ । जे सुकै
दाबी गरिए पनि अमेरिकी FDA तथा National Research Center for Women and
Families जस्ता संस्थाले यस्ता कुरा प्रमाणित गर्न बाँकी नै छ । त्यसबाहेक
स्तनको आकारमा वृद्धि गर्न पम्पको प्रयोग पनि निकै चर्चामा छ । शल्यक्रिया
एउटा अर्को प्रचलित उपाय हो । शल्यचिकित्साले नकारात्मक प्रभावबिना नै
नतिजा दिन सक्ने दाबी गरिए पनि त्यसको दीर्घकालीन प्रभावका बारेमा यसै भन्न
सकिने स्थिति भने छैन । शल्य चिकित्सा गरेर स्तनको आकार बढाउन सकिन्छ, तर
अत्यधिक खर्चका साथै शल्य चिकित्साको कुप्रभावको असर खप्नुपर्ने हुनसक्छ ।
तपाईंले फोम भएको ब्रा अर्थात् थुनचोली प्रयोग गर्नुभएको छ । स्तन कसैलाई
देखाउनुपर्ने अङ्ग नभै छोपेरै राख्नुपर्ने अङ्ग हो । यसलाई आकर्षक देखाउने
अन्य उपाय जस्तैः थुनचोली (ब्रा) भित्र कपडा, कपास वा यस्तै कुनै वस्तुको
प्रयोग गर्ने वा स्तनलाई माथितिर उचाल्ने साधनहरूले आकर्षण थप्छ ।
श्रीमान्लाई तपाईंको स्तनका सम्बन्धमा कुनै गुनासो छैन भने यो एउटा राम्रो
उपाय हुनसक्छ । स्तन सानै भए पनि त्यसले यौन सुख दिन दूध उत्पादन गर्न सक्छ
। अन्तमा के भनौं भने आफ्नो तौल बढाउनतिर पनि ध्यान दिनुहोस् त्यसबाहेक
प्रकृतिले दिएको स्तनको आकारमा सहज बन्ने प्रयास गर्नु बेस हुन्छ ।
मणि दाहाल, काठमाडौं, माघ ११ - नेपालले
आफ्नै भू-उपग्रह (सेटलाइट) राख्नका लागि आवश्यक पर्ने स्थान अन्तरिक्षमा
छुट्याइदिन अन्तर्राष्ट्रिय दूरसञ्चार युनियन (आइटियु) समक्ष आग्रह गरेको
छ। सूचना तथा सञ्चार मन्त्रालयले भू-उपग्रह राख्नका लागि आवश्यक पर्ने
अर्बिटल स्लट छुट्याइदिन र भू-उपग्रह प्रक्षेपणको सम्भाव्यता अध्ययनका लागि
आवश्यक सहयोगका लागि आग्रह गरेको हो।
‘अर्बिटल स्लट छुट्याउन र सम्भाव्यता अध्ययनका लागि सहयोग गर्न आइटियुसमक्ष पत्राचार गरेका छौं,' मन्त्रालयका अन्तर्राष्ट्रिय सहयोग शाखाका प्रमुख गुरुप्रसाद सुवेदीले नागरिकसँग भने, ‘आइटियुले आफैंले भू-उपग्रह नपठाउने भए पनि त्यसले प्राविधिक गर्न सहयोग सक्छ।'
उनले सम्भाव्यता अध्ययनका लागि प्राविधिक उपलब्ध गराउन विषयमा चासो देखाएको बताए। ‘यस विषयमा डिसेम्बरमा दुबईमा भएका दूरसञ्चार अन्तर्राष्ट्रिय सम्मेलनमा आइटियुका एसिया प्रशान्त निर्देशकसँग केही छलफल भएको थियो,' उनले भने।
पृथ्वीको भू-उपग्रहको व्यवस्थापन राख्ने स्थान छुट्टाउने काम आइटियुले गर्ने गर्छ। नेपालले माग गरेको स्लट पृथ्वीको भू-मध्यरेखाबाट ३७ हजार किलोमिटर माथि हो। त्यो मौसम तथा दूरसञ्चारका भू-उपग्रह राख्नका लागि उपयुक्त मानिन्छ। तर यसमा भू-उपग्रह राख्दा त्यसले अन्य देशका भू-उपग्रहलाई प्रभावित गर्ने गरी राख्नु हुँदैन।
१५ करोड अमेरिकी डलर खर्चेर भू-उपग्रह पठाउने योजनामा रहेको बंगलादेशले १०२ डिग्रीको अर्बिटल स्लट उपलब्ध गराउन माग गर्दै आइटियुमा आवेदन गरेको थियो। बंगलादेशको स्वतन्त्रता सेनानी बंगलाबन्धुको नामकरण गरेर पठाएको आग्रहलाई अमेरिका, अस्ट्रेलिया, रुस र फ्रान्ससहित २० भन्दा बढी देशले आफ्नो भू-उपग्रहलाई असर गर्ने भन्दै त्यसको विरोध गरेका थिए। सन् २०१५ सम्म आफ्नो भू-उपग्रह पठाउने लक्ष्य लिएको विकल्पका रुपमा बंगलादेशले ६९ डिग्री माग गरेर पठाएको छ।
सुवेदीले सम्भाव्यता अध्ययनका लागि अर्थ मन्त्रालयसमक्ष सात करोड रुपैयाँ बजेट माग गरिएको बताए। ‘१० करोड रुपैयाँमध्ये सात करोड रुपैयाँ माग गरिएको छ,' सुवेदीले भने, ‘सरकारले पूर्ण बजेट ल्याउन सकेको भए यसै वर्ष यो कार्यक्रम पर्ने थियो।'
सरकारले भू-उपग्रह प्रक्षेपणको सम्भाव्यता अध्ययनको आवश्यक तयारीका लागि नेपाल दूरसञ्चार प्राधिकरणलाई जिम्मा दिएको छ।
प्राधिकरणका फ्रिक्वेन्सी शाखाका प्रमुख अमर स्थापितले त्यस विषयमा अध्ययनका लागि विज्ञ टोली गठन गर्न लागिएको बताए।
‘त्यसले आफ्नै भू-उपग्रह पठाउँदा कति खर्च लाग्छ, त्यसले कस्तो व्यापार गर्ने हो, त्यस विषयमा कमिटीले निर्णय गर्छ। नेपालले मात्र प्रयोग गर्दा उपयुक्त हुन्छ वा हुँदैन। अन्यसँग व्यापार गर्न सकिन्छ/सकिँदैनजस्ता विषयमा अध्ययन गर्नेछ,' उनले नागरिकसँग भने, ‘तर अहिले यो कार्य प्रारम्भिक चरणमै छ।'
नेपालमा दूरसञ्चार लगायत विभिन्न प्रयोजनका लागि भू-उपग्रह प्रयोग हुँदै आएको छ। त्यसका लागि नेपालको लाखौं विदेश मुद्रा बाहिरिने गरेको छ। गत वर्ष नेपालका दूरसञ्चार कम्पनीले २ अर्ब ५८ करोड रुपैयाभन्दा बढी भू-उपग्रहको ब्यान्डविथ तथा अन्य कामका लागि खर्चेको नेपाल दूरसञ्चार प्राधिकरणले जनाएको छ।
जासुसी तथा सैनिक प्रयोजन, मौसम भविष्यवाणी, दूरसञ्चार सेवादेखि अध्ययन अध्यापनको काममा समेत भू-उपग्रह प्रयोग हुने गरेको छ।
नास्टका प्राज्ञ खगोलशास्त्री ऋषि शाह दिनदिनै बढ्दै जाने भएकाले आफ्नै भू-उपग्रह पठाउन ढिलो भइसके पनि सत्तामा बस्नेले ध्यान नदिएको आरोप लगाए।
‘दिनदिनै यसको आवश्यकता बढ्दै गएकाले भू-उपग्रह राख्न ढिलो भइसकेको छ,' उनले भने, ‘राजनीतिक इच्छाशक्तिको अभावले यो हुन सकेको छैन।' उनले अर्बौं रुपैयाँ लाग्ने भएकाले पनि राजनीतिक क्षेत्रबाट सशक्त पहल नहुँदासम्म यो सफल बन्न नसक्ने बताए।
१९५७ अक्टोबर ४ मा तत्कालीन सोभियत संघले स्पुतनिक पहिलो नामको भू-उपग्रह पृथ्वीको कक्षमा प्रक्षेपण गरेको थियो। ५० भन्दा बढी देशका आफ्नै भू-उपग्रह कक्षमा भए पनि अन्तरिक्षसम्म भू-उपग्रह पठाउने क्षमता ११ देशसँग मात्र छ। अहिले तीन हजारभन्दा बढी भू-उपग्रह पृथ्वीको कक्षमा रहेको अनुमान छ।
‘अर्बिटल स्लट छुट्याउन र सम्भाव्यता अध्ययनका लागि सहयोग गर्न आइटियुसमक्ष पत्राचार गरेका छौं,' मन्त्रालयका अन्तर्राष्ट्रिय सहयोग शाखाका प्रमुख गुरुप्रसाद सुवेदीले नागरिकसँग भने, ‘आइटियुले आफैंले भू-उपग्रह नपठाउने भए पनि त्यसले प्राविधिक गर्न सहयोग सक्छ।'
उनले सम्भाव्यता अध्ययनका लागि प्राविधिक उपलब्ध गराउन विषयमा चासो देखाएको बताए। ‘यस विषयमा डिसेम्बरमा दुबईमा भएका दूरसञ्चार अन्तर्राष्ट्रिय सम्मेलनमा आइटियुका एसिया प्रशान्त निर्देशकसँग केही छलफल भएको थियो,' उनले भने।
पृथ्वीको भू-उपग्रहको व्यवस्थापन राख्ने स्थान छुट्टाउने काम आइटियुले गर्ने गर्छ। नेपालले माग गरेको स्लट पृथ्वीको भू-मध्यरेखाबाट ३७ हजार किलोमिटर माथि हो। त्यो मौसम तथा दूरसञ्चारका भू-उपग्रह राख्नका लागि उपयुक्त मानिन्छ। तर यसमा भू-उपग्रह राख्दा त्यसले अन्य देशका भू-उपग्रहलाई प्रभावित गर्ने गरी राख्नु हुँदैन।
१५ करोड अमेरिकी डलर खर्चेर भू-उपग्रह पठाउने योजनामा रहेको बंगलादेशले १०२ डिग्रीको अर्बिटल स्लट उपलब्ध गराउन माग गर्दै आइटियुमा आवेदन गरेको थियो। बंगलादेशको स्वतन्त्रता सेनानी बंगलाबन्धुको नामकरण गरेर पठाएको आग्रहलाई अमेरिका, अस्ट्रेलिया, रुस र फ्रान्ससहित २० भन्दा बढी देशले आफ्नो भू-उपग्रहलाई असर गर्ने भन्दै त्यसको विरोध गरेका थिए। सन् २०१५ सम्म आफ्नो भू-उपग्रह पठाउने लक्ष्य लिएको विकल्पका रुपमा बंगलादेशले ६९ डिग्री माग गरेर पठाएको छ।
सुवेदीले सम्भाव्यता अध्ययनका लागि अर्थ मन्त्रालयसमक्ष सात करोड रुपैयाँ बजेट माग गरिएको बताए। ‘१० करोड रुपैयाँमध्ये सात करोड रुपैयाँ माग गरिएको छ,' सुवेदीले भने, ‘सरकारले पूर्ण बजेट ल्याउन सकेको भए यसै वर्ष यो कार्यक्रम पर्ने थियो।'
सरकारले भू-उपग्रह प्रक्षेपणको सम्भाव्यता अध्ययनको आवश्यक तयारीका लागि नेपाल दूरसञ्चार प्राधिकरणलाई जिम्मा दिएको छ।
प्राधिकरणका फ्रिक्वेन्सी शाखाका प्रमुख अमर स्थापितले त्यस विषयमा अध्ययनका लागि विज्ञ टोली गठन गर्न लागिएको बताए।
‘त्यसले आफ्नै भू-उपग्रह पठाउँदा कति खर्च लाग्छ, त्यसले कस्तो व्यापार गर्ने हो, त्यस विषयमा कमिटीले निर्णय गर्छ। नेपालले मात्र प्रयोग गर्दा उपयुक्त हुन्छ वा हुँदैन। अन्यसँग व्यापार गर्न सकिन्छ/सकिँदैनजस्ता विषयमा अध्ययन गर्नेछ,' उनले नागरिकसँग भने, ‘तर अहिले यो कार्य प्रारम्भिक चरणमै छ।'
नेपालमा दूरसञ्चार लगायत विभिन्न प्रयोजनका लागि भू-उपग्रह प्रयोग हुँदै आएको छ। त्यसका लागि नेपालको लाखौं विदेश मुद्रा बाहिरिने गरेको छ। गत वर्ष नेपालका दूरसञ्चार कम्पनीले २ अर्ब ५८ करोड रुपैयाभन्दा बढी भू-उपग्रहको ब्यान्डविथ तथा अन्य कामका लागि खर्चेको नेपाल दूरसञ्चार प्राधिकरणले जनाएको छ।
जासुसी तथा सैनिक प्रयोजन, मौसम भविष्यवाणी, दूरसञ्चार सेवादेखि अध्ययन अध्यापनको काममा समेत भू-उपग्रह प्रयोग हुने गरेको छ।
नास्टका प्राज्ञ खगोलशास्त्री ऋषि शाह दिनदिनै बढ्दै जाने भएकाले आफ्नै भू-उपग्रह पठाउन ढिलो भइसके पनि सत्तामा बस्नेले ध्यान नदिएको आरोप लगाए।
‘दिनदिनै यसको आवश्यकता बढ्दै गएकाले भू-उपग्रह राख्न ढिलो भइसकेको छ,' उनले भने, ‘राजनीतिक इच्छाशक्तिको अभावले यो हुन सकेको छैन।' उनले अर्बौं रुपैयाँ लाग्ने भएकाले पनि राजनीतिक क्षेत्रबाट सशक्त पहल नहुँदासम्म यो सफल बन्न नसक्ने बताए।
१९५७ अक्टोबर ४ मा तत्कालीन सोभियत संघले स्पुतनिक पहिलो नामको भू-उपग्रह पृथ्वीको कक्षमा प्रक्षेपण गरेको थियो। ५० भन्दा बढी देशका आफ्नै भू-उपग्रह कक्षमा भए पनि अन्तरिक्षसम्म भू-उपग्रह पठाउने क्षमता ११ देशसँग मात्र छ। अहिले तीन हजारभन्दा बढी भू-उपग्रह पृथ्वीको कक्षमा रहेको अनुमान छ।
११ माघ, काठमाण्डौं । युद्ध अपराध
अभियोगमा बेलायतमा पक्राउ परी लण्डनको बेलमार्स थुनामा रहेका नेपाली सेनाका
महासेनानी कुमार लामालाई आज अदालतमा उपस्थित गराईदैछ ।
लामालाई आज दोस्रो पटक अदालत लैजान
लागिएको हो । उहाँको प्रारम्भिक सुनुवाइ लन्डनमा रहेको सेन्ट्रल क्रिमीनल
कोर्ट ओल्ड वेलीमा हुन लागेको हेा । आजको सुनुवाइमा लामाको फैसलाका लागी
न्यायाधिसले अर्को मिति तय गर्ने बताइएको छ । लामाको तर्फबाट क्यूसी माइकल
क्याप्लानले बहस गर्दे छन् । नेपालले लामालाई धरौटिमा रिहा गराउन चाहेकाले
जमानतमा छुटाउन क्यापलानले अदालतलाई निवेदन गर्ने बताइएको छ ।
११ माघ, काठमाडौं । पूर्वराजा ज्ञानेन्द्रले मुलुकको बिग्रँदो अवस्थाप्रति गहिरो चिन्ता व्यक्त गर्नुभएको छ । राप्रपा नेपालका अध्यक्ष कमल थापाको विशालनगरस्थित घरमा बुधबार साँझ एकजना पत्रकारसँग लामो कुराकानी गर्दै पूर्वराजा ज्ञानेन्द्रले मुलुकको अवस्थाप्रति चिन्ता व्यक्त गर्नुभएको हो ।
कमल थापाका एकमात्र छोरा सुवास थापाको विवाहको निम्तो मान्न पूर्वराजा ज्ञानेन्द्र शाह थापानिवास पुग्नुभएको थियो । त्यहाँ पूर्वराजा शाहले पत्रकार युवराज घिमिरेसँग निकै लामो कुराकानी गर्नुभएको थियो ।
मुलुकलाई बिगारेर यो अवस्थासम्म पुर्याउन विदेशीहरुले निकै ठूलो कसरत गरेको र अब मुलुकलाई सुधार्न योभन्दा बढ्ता मेहनत गर्नुपर्ने पूर्वराजाको भनाइ रहेको स्रोत बताउँछ ।
हिजो पूर्वराजालाई, आज नागरिकलाई
पूर्वराजालाई राप्रपा अध्यक्ष थापाका छोराको विवाह भोज बुधबारै खुवाइए पनि अन्य नागरिकका लागि भने आज बेलुका ५ बजेदेखि आमी अफिसर्स क्लब भद्रकालीमा छुट्टै भोजको आयोजना गरिने भएको छ । विवाह निकै तडक-भडकका साथ गरिएको स्रोत बताउँछ ।
ठूला होटलहरुको नेटवर्कसँग सम्बन्धित बीड कन्सल्टेन्सीमा काम गर्ने थापापुत्र सुवासको विवाह डिल्लीबजारस्थित भोजन गृहका मालिक भरत बस्नेतकी जर्मनबाट एमबीए अध्ययन गरेर र्फकेकी छोरी शुभेच्छा बस्नेतसँग भएको हो ।
कमल थापाका एकमात्र छोरा सुवास थापाको विवाहको निम्तो मान्न पूर्वराजा ज्ञानेन्द्र शाह थापानिवास पुग्नुभएको थियो । त्यहाँ पूर्वराजा शाहले पत्रकार युवराज घिमिरेसँग निकै लामो कुराकानी गर्नुभएको थियो ।
मुलुकलाई बिगारेर यो अवस्थासम्म पुर्याउन विदेशीहरुले निकै ठूलो कसरत गरेको र अब मुलुकलाई सुधार्न योभन्दा बढ्ता मेहनत गर्नुपर्ने पूर्वराजाको भनाइ रहेको स्रोत बताउँछ ।
हिजो पूर्वराजालाई, आज नागरिकलाई
पूर्वराजालाई राप्रपा अध्यक्ष थापाका छोराको विवाह भोज बुधबारै खुवाइए पनि अन्य नागरिकका लागि भने आज बेलुका ५ बजेदेखि आमी अफिसर्स क्लब भद्रकालीमा छुट्टै भोजको आयोजना गरिने भएको छ । विवाह निकै तडक-भडकका साथ गरिएको स्रोत बताउँछ ।
ठूला होटलहरुको नेटवर्कसँग सम्बन्धित बीड कन्सल्टेन्सीमा काम गर्ने थापापुत्र सुवासको विवाह डिल्लीबजारस्थित भोजन गृहका मालिक भरत बस्नेतकी जर्मनबाट एमबीए अध्ययन गरेर र्फकेकी छोरी शुभेच्छा बस्नेतसँग भएको हो ।
नायिका रेखा थापा चलचित्र यात्रामा लागेपछि पहिलो पटक अमेरिका उडेकी छिन् । अमेरिकामा हुने विभिन्न कार्यक्रममा सहभागी हुन उनी वुधबार बेलुकी त्यतातर्फ लागेकी हुन् ।
चलचित्र बिकास बोर्डको अध्यक्ष बन्नका लागि दौडधुप गरिरहेकी रेखा करिब डेढ महिना अमेरिका बस्ने बताइएको छ । नमस्ते अमेरिका २ ले आयोजना गर्न लागेको विभिन्न १६ वटा कार्यक्रममा भाग लिन रेखा अमेरिका तर्फ लागेकी हुन् । माघ २७ गतेसम्म अमेरिका बसेर रेखा मलेसिया पुग्ने छिन् । यसपश्चात उनी पुन ः फागुन ५ गते मलेसियाबाट अमेरिका तर्फ लाग्ने छिन् । फागुन २० गतेसम्म नेपाल र्फकने योजना रेखाको छ । उनी हिमग्याप लामा का साथ अमेरिका तर्फ लागेकी हुन् ।
चलचित्र बिकास बोर्डको अध्यक्ष बन्नका लागि दौडधुप गरिरहेकी रेखा करिब डेढ महिना अमेरिका बस्ने बताइएको छ । नमस्ते अमेरिका २ ले आयोजना गर्न लागेको विभिन्न १६ वटा कार्यक्रममा भाग लिन रेखा अमेरिका तर्फ लागेकी हुन् । माघ २७ गतेसम्म अमेरिका बसेर रेखा मलेसिया पुग्ने छिन् । यसपश्चात उनी पुन ः फागुन ५ गते मलेसियाबाट अमेरिका तर्फ लाग्ने छिन् । फागुन २० गतेसम्म नेपाल र्फकने योजना रेखाको छ । उनी हिमग्याप लामा का साथ अमेरिका तर्फ लागेकी हुन् ।
अनेक
हर्कत गरेर सधैं चर्चामा रहने बलिउड मोडेल तथा अभिनेत्री पुनम पाण्डेले जब
चलचित्र नशा साइन गरेकी थिइन् त्यतिबेला उनले सोचेकीसम्म थिइनन् कि उनी
आफैं नशाको सिकार हुन्छिन् भनेर ।
उनलाई
चलचित्र नशा साइन गरेपछि अभिनयको यति धेरै नशा चढ्यो कि उनले जस्तोसुकै रोल
अनि दृश्यलाई सहज रुपले हेर्न आफ्नो चढ्दो जवानी र आकर्षक शरीर भरपुर
प्रदर्शन गर्न पाएकोमा उनी निकै सुखी भइन् ।
आफ्नो
शरीर सबै सबैभन्दा आकर्षक यही चलचित्रमा देखिएको प्रतिक्रिया दिएर उनले
नशाबाट पलाएको अभिनयको नशालाइ पुन: एक पटक सार्वजनिक गरिन् । विभिन्न पोजका
तस्विर खिचेर र भिडियो सार्वजनिक गरेर चर्चा आउने उनी चलचित्र नशामा
देखाएको शरीरका कारण पुन: चुलिएकी छन् ।
नशामा
पुनम एक पटक होइन तीनतीन पटक नांगिएकी छन् । चलचित्रमा पुनमका दुई प्रेमी
छन् । यो टिनएजमा गरिने प्रेमकथा आधारित चलचित्र हो । त्यसैले चलचित्रमा
पटकपटक बोल्ड दृश्य हेर्न पाइने उनको भनाइ छ ।
अत्यन्त चिसोमा सबैले सावधानी अपनाउनुपर्छ । तर यस्तो मुटुको रोग र उच्च
रक्तचाप भएकाहरूले झन् विषेश सतर्कता अवलम्बन गर्नु आवश्यक छ । यो मौसममा
छातीमा पीडा, हृदयाघात, मुटु, उच्च रक्तचापको समस्या लिएर विशेषज्ञकहा
पुग्ने बिरामीको संख्या बढ्ने गरेको पाइन्छ । तापक्रममा कमी र चिसोमा
बढोत्तरीले मुटु रोगीको समस्यामा वृद्घि हुन्छ । जाडो याममा रगत जम्ने खतरा
उत्पन्न गर्ने प्रोटिनको स्तरसँगै रक्तचाप समेत बढ्छ ।
मनमोहन कार्डियोथोरासिक भास्कुलर एन्ड ट्रान्सप्लान्ट सेन्टरको शल्यक्रिया
विभागका अध्यक्ष एवं त्रिवि शिक्षण अस्पतालका निर्देशक डा. भगवान् कोइराला
जाडो मौसममा मुटुको समस्या लिएर आउनेहरू धेरै हुने गरेको बताउँछन् ।
चिसोमा सामान्यतः रक्तचाप बढ्ने गरेको पाइन्छ । यस्तो बेला रक्तनली
खुम्चिनाले रक्तचापमा वृद्घि देखिने गरेको हो । जाडो याममा मुटु रोगीका
लागि समस्या अलि बढी हुने उल्लेख गर्दै सहिद गंगालाग राष्ट्रिय हृदय
केन्द्रका निर्देशक डा. मनबहादुर केसी भन्छन्, 'गर्मी याममा मुटु रोग
नियन्त्रित भएकाहरूमा पनि जाडोमा अनियन्त्रित देखिने गरिन्छ ।' जाडो मुटु
स्वास्थ्यका लागि प्रतिकूल मौसम रहेको जनाउँदै डा. केसी जाडो यामले मुटुका
गम्भीर रोगीहरूलाई दुर्घटना निम्त्याउन सक्ने समेत बताउँछन् । जाडो याममा
मुटुले रगत पम्प गर्न गर्मीको दाँजोमा बढी शक्ति खर्च गर्नुपर्ने हुन्छ ।
जाडोयाममा रक्तचाप बढ्ने, छाती दुख्ने (एन्जाइना) लगायत मुटुको समस्यामा
वृद्घि पाउने गरिएको उल्लेख गर्दै गंगालालको कार्डियोलजी विगाग प्रमुख डा.
यादव भट्ट भन्छन्, 'यो समस्या मध्य वयका, चुरोट खानेहरू र मुटुको समस्या
भएकाहरूमा बढी देखिन्छ ।'मुटु रोग भएका र बूढापाकाहरूले जाडो याममा बढी
ध्यान दिनुपर्ने डा. केसीको सुझाव छ । 'मुटुको गम्भीर रोग भएकाहरूले जाडोमा
बढी ध्यान दिनुपर्छ, अझ एक पटक हृदयाघात भएकाहरूले यो मौसममा बचाउका बढी
उपाय गर्नुपर्छ ।'त्यस्तो उपाय स्वरूप मुटु सम्बन्धी समस्या भएकाहरूका लागि
यो मौसममा देखिने नकारात्मक प्रभावलाई कम गर्न सकिन्छ । शरीरलाई न्यानो
राख्नु, हावाको आवतजावत कायम राख्दै कोठालाई न्यानो पार्नु, बढी चिसोमा
एक्कासि ननिस्किनु त्यस्ता केही उपाय हुन् । यस्तै उच्च रक्तचाप र मुटुका
रोगीले मर्निङवाकमा निक्लनु हुन्न । त्यस्ता व्यक्तिहरूले घाम लागेपछि पैदल
हिँड्नु मात्रै राम्रो हुन्छ । जाडो मौसममा चिसोले गर्दा रक्तनलीहरू
खुम्चिएका हुन्छन् । अनि रगतको प्रवाह कम हुन्छ । पहिलेदेखि नै 'प्लाक' ले
अवरुद्घ रहेको रक्त नली भएकाहरूमा रगतका नली बन्द हुने खतरा बढी हुने
प्रा.डा. कोइराला औंल्याउँछन् । उनका अनुसार, जाडो मौसममा धमनी कडा भएर
रक्त प्रवाहमा अवरोध आउनाले मुटुलाई कम मात्रामा अक्सिजन प्राप्त हुन्छ ।
यसले गर्दा हृदयाघात हुन सक्छ । यो स्थिति मुख्यतः मुटुका रोगी र पाकाहरूमा
बढी देखिने गरेको छ । जाडोमा मुटु रोगीहरू न्यानो गरी बस्नु्पर्ने
आवश्यकता समेत विज्ञहरू औंल्याउँछन् । चिसो याममा खानपान सन्तुलित नहुँदा
मुटुको समस्या बढ्छ । त्यसैले जाडो याममा हल्का खाना खानुपर्छ, साँझ छिट्टै
खाइसक्नुपर्छ । मद्यपान गर्ने भए थोरै गर्ने तर धूमपान भने गर्दै
गर्नुहुन्न । अमेरिकास्थित म्यासाचुसेट्स जनरल हस्पिटलको हृदय केन्द्रका
अनुसार, जाडो याम हुने स्वास्थ्य सम्बन्धी जोखिमहरूमध्ये हृदयाघात मुख्य
समस्या हो । 'कोरोनरी आर्टरी डिजिज' भएकाहरू र कोलेस्ट्रोलले मुटुको
रक्तनली जमेकाहरू जाडो मौसममा हृदयाघातको उच्च जोखिममा रहने केन्द्रले
जनाएको छ । त्यस्ता पीडितहरूले जाडो याममा छाती दुख्ने समस्या एन्जाइनाको
अनुभूति गर्न सक्छन् ।
जाडोमा मुटु रोगीले
न्याना लुगा लगाएर मात्र घर बाहिर निस्कनुपर्छ
सिरेटोमा बस्नबाट जोगिनुपर्छ
शिरदेखि पाउसम्म ढाकेर बस्नुपर्छ
गरिष्ठ भोजन सेवन गर्नु हुन्न
पानी मज्जाले पिउने गर्नुपर्छ
व्यायाम गर्ने गर्नुपर्छ
शरीर तताउन एकै चोटि बढी श्रम गर्नु हुन्न
मद्यपान गर्नैपरे थोरै मात्र गर्नुपर्छ
धूमपान गर्दै गर्नु हुन्न
मर्निङवाकमा निस्कनु हुन्न
जाडोमा मुटु रोगीले
न्याना लुगा लगाएर मात्र घर बाहिर निस्कनुपर्छ
सिरेटोमा बस्नबाट जोगिनुपर्छ
शिरदेखि पाउसम्म ढाकेर बस्नुपर्छ
गरिष्ठ भोजन सेवन गर्नु हुन्न
पानी मज्जाले पिउने गर्नुपर्छ
व्यायाम गर्ने गर्नुपर्छ
शरीर तताउन एकै चोटि बढी श्रम गर्नु हुन्न
मद्यपान गर्नैपरे थोरै मात्र गर्नुपर्छ
धूमपान गर्दै गर्नु हुन्न
मर्निङवाकमा निस्कनु हुन्न
अनैतिक
सम्बन्ध राखेको भन्दै अयोध्यानगरका विवाहिता महिला र युवकलाई स्थानीयले
गाउँ- निकाला गरेका छन्। पञ्चायतीका पञ्चहरूले बिहीबार दुवैलाई केस मुण्डन
गरेर कालोमोसो र जुत्ता-चप्पलको माला लगाई गाउँ-निकालाको निर्णय गरेका
हुन्। निकाला गरेपछि नातामा देवरभाउजू पर्ने उनीहरू दुई दिनदेखि
विष्णुपुरकट्टीस्थित केटापक्षको आफन्तको घरमा शरण लिएर बसेका यहाँस्थित
मानवअधिकार सञ्जालले जनाएको छ।
अयोध्यानगर-९ मा बसेको पञ्चायतीले विवाहिता रामकुमारी (नाम परिवर्तन) ले नातामा देवर पर्ने अविवाहित युवकसँग अनैतिक सम्बन्ध राखेको भन्दै जुत्ताको माला लगाएर गाउँ निकाला गरेको मानवअधिकार रक्षक देवकुमारी महराले बताइन्। केस काटेर, जुत्ताको माला लगाएर दिनदहाडै अमानवीय रूपमा सडकमा घुमाउँदा पनि प्रहरी रमिते बनेको अधिकारकर्मी सुनिलकुमार साहले आरोप लगाए। सञ्जालले शनिबार पत्रकार सम्मेलनमा जारी विज्ञप्तिमा छ, 'इलाका प्रहरी कार्यालय गोलबजारका सई नेतृत्वको टोली पञ्चायती भएको ठाउँमा थियो। जुत्ताको माला र गाउँ निकालाको निर्णयपछि टोली त्यहाँबट निस्केको थियो।'
घटनाबारे त्यस क्षेत्रका सई जानकार रहेका महिला अधिकारवादी महराले बताइन्। उनले भनिन्, 'पीडितले प्रहरी गुहार्दा समाजको निर्णय भएकाले कसैले काट्न सक्दैन भन्दै फर्कायो।'
ज्यादती गर्नेमाथि प्रहरीले कारबाही नगरेको पीडित महिलाको भनाइ छ। उनले भनिन्, 'पीडिकलाई कारबाही त परै जाओस्, अझै आफ्नै ज्यानको खतरा छ। शंकाकै भरमा समाजका सीमित मान्छेले गरेको फैसलालाई प्रहरी प्रशासनले समर्थन गर्यो, अब कोसँग न्यायको आस गर्नु।'
जिल्ला प्रहरी कार्यालय सिरहाका डिएसपी कृष्णहरि शर्माले महिलालाई दुव्यर्वहार गरी गाउँ निकाला गर्नेमध्ये राजेन्द्र यादवलाई पक्राउ गरी जिल्ला अदालतवाट म्याद थप गरेको जानकारी दिए । पाँचजना अझै फरार रहेको उनले बताए।
राष्ट्रिय महिला आयोगकी सदस्य मानो अन्सारीले भनिन्, ' प्रहरीको रवैया हेर्दा जंगली राज्यजस्तो लाग्यो। समाजलाई यस्तो फैसला गर्ने अधिकार छैन।' घटनाका नाइके भनेर पुष्पलाल तामाङको नाम आएको उनले बताइन् ।
वैशाखदेखि असोजसम्म सिरहामा ६३ वटा महिला हिंसाका घटना भएको छन्, जसमध्ये यौनशोषणका २, बहुविवाहका ८, बोक्सीका ३, बलात्कारको एका र बाँकी घरेलु हिंसाका छन्।
अयोध्यानगर-९ मा बसेको पञ्चायतीले विवाहिता रामकुमारी (नाम परिवर्तन) ले नातामा देवर पर्ने अविवाहित युवकसँग अनैतिक सम्बन्ध राखेको भन्दै जुत्ताको माला लगाएर गाउँ निकाला गरेको मानवअधिकार रक्षक देवकुमारी महराले बताइन्। केस काटेर, जुत्ताको माला लगाएर दिनदहाडै अमानवीय रूपमा सडकमा घुमाउँदा पनि प्रहरी रमिते बनेको अधिकारकर्मी सुनिलकुमार साहले आरोप लगाए। सञ्जालले शनिबार पत्रकार सम्मेलनमा जारी विज्ञप्तिमा छ, 'इलाका प्रहरी कार्यालय गोलबजारका सई नेतृत्वको टोली पञ्चायती भएको ठाउँमा थियो। जुत्ताको माला र गाउँ निकालाको निर्णयपछि टोली त्यहाँबट निस्केको थियो।'
घटनाबारे त्यस क्षेत्रका सई जानकार रहेका महिला अधिकारवादी महराले बताइन्। उनले भनिन्, 'पीडितले प्रहरी गुहार्दा समाजको निर्णय भएकाले कसैले काट्न सक्दैन भन्दै फर्कायो।'
ज्यादती गर्नेमाथि प्रहरीले कारबाही नगरेको पीडित महिलाको भनाइ छ। उनले भनिन्, 'पीडिकलाई कारबाही त परै जाओस्, अझै आफ्नै ज्यानको खतरा छ। शंकाकै भरमा समाजका सीमित मान्छेले गरेको फैसलालाई प्रहरी प्रशासनले समर्थन गर्यो, अब कोसँग न्यायको आस गर्नु।'
जिल्ला प्रहरी कार्यालय सिरहाका डिएसपी कृष्णहरि शर्माले महिलालाई दुव्यर्वहार गरी गाउँ निकाला गर्नेमध्ये राजेन्द्र यादवलाई पक्राउ गरी जिल्ला अदालतवाट म्याद थप गरेको जानकारी दिए । पाँचजना अझै फरार रहेको उनले बताए।
राष्ट्रिय महिला आयोगकी सदस्य मानो अन्सारीले भनिन्, ' प्रहरीको रवैया हेर्दा जंगली राज्यजस्तो लाग्यो। समाजलाई यस्तो फैसला गर्ने अधिकार छैन।' घटनाका नाइके भनेर पुष्पलाल तामाङको नाम आएको उनले बताइन् ।
वैशाखदेखि असोजसम्म सिरहामा ६३ वटा महिला हिंसाका घटना भएको छन्, जसमध्ये यौनशोषणका २, बहुविवाहका ८, बोक्सीका ३, बलात्कारको एका र बाँकी घरेलु हिंसाका छन्।
जापानमा एक जना बाबुले आफ्नै छोरलाई टोकेर
मारेका छन् । छोराले म सर्प हुँ भन्दै सर्प जस्तै अभिनय गर्न थालेपछि
रिसले आगो हुँदै छोराको टाउको लगायतका विभिन्न ठाउँमा टोकर हत्या गरेका
हुन् ।
ताकुयाले आफू सर्प बनेको भन्दै घरमा
यताउता घसि्रएरै हिड्ने र बाउको वरीपरी समेत डस्छु भन्दै जिस्काउने गर्न
थालेपछि कात्सुमीको रिसको पारो चढेर छोराको दिमागमा चढेको सर्पको भूत हटाउन
भन्दै टोकाइ आक्रमणमा उत्रिएका रहेछन् । प्रहरीसँगको बयानमा कात्सुमीले
छोराको मस्तिष्कबाट सर्पको भूत भगाउन आफुले उसलाई टोकेको तर त्यसरी मर्ला
भन्ने हेक्का आफुलाई नभएको बताएका छन् ।
यौन सन्तुष्टिको माध्यमको रुपमा रहेको हस्तमैथुन
केवल यौनिक रुपमा मात्र लाभदायी छैन यो विभिन्न खालका मानसिक तथा शारीरिक
स्वास्थ्य समस्याको पनि अचूक समाधान हो । पछिल्लो अनुसन्धानले हस्तमैथुन
खुट्टा हल्लिरहने रोगीका लागि निकै लाभदायक हुने तथ्य पत्ता लगाएको छ ।
खुट्टा हल्लिरहने रोग अर्थात् रेस्टलेस लेग सिन्ड्रोम आरएलएस भएका मानिसहरुका लागि नियमित हस्तमैथुनले निकै फाइदा पूर्याउने अनुसन्धानकर्ताहरुको निष्कर्ष छ । आरएलएस एउटा निकै समस्याग्रस्त नशारोग हो, जसका कारण मानिसले खुट्टा स्थिर गराउन सक्दैन र हल्लिरहन्छ । अमेरिका र युरोपमा समेत १० प्रतिशत जति मानिस यो समस्याबाट पीडित छन् ।
यो समस्याबाट पीडितहरुले खुट्टाको तल्लो भागमा चिलाएजस्तो, टोकेजस्तो तथा बिझाएजस्तो अनुभुति गर्छन् जसका कारण उनीहरुले जतिबेला पनि खुट्टा हल्लाइरहन्छन् । यो समस्या डोपामाइन हर्मोनको गडबडीका कारण देखा पर्ने गरेको विज्ञहरुको भनाइ छ ।
यद्यपि औषधिको प्रयोगद्धारा शरीरमा डोपामाइन हर्मोनको सन्तुलन कायम राखेर यो समस्याको न्यूनिकरण गर्न सकिन्छ, तर वैज्ञानिकहरुले औषधिको प्रयोग नगरीकनै हस्तमैथुनको माध्यमबाट समेत खुट्टा हल्लिने स्वास्थ्य समस्याको निदान गर्न सकिने तथ्य पत्ता लगाएका छन् ।
ब्राजिलको साओ पाओलो विश्विद्यालयका अनुसन्धानकर्ताहरुले हस्तमैथुन वा सेक्स खुट्टा हल्लिने नशा रोगको प्राकृतिक उपचार भएको पुष्टी गरेका हुन् । यस्तो समस्या भएको एक ४१ वर्षे पुरुषमा अनुसन्धान गरी उनीहरुले यसको पुष्टी गरे । सेक्स वा हस्तमैथुनमा चरमआनन्दका बेला सरीरबाट डोपामाइन हर्मोन निस्कने भएकाले यसले सरीरमा उक्त हर्मोनको सन्तुलन कायम राख्ने र खुट्टा हल्लिने समस्या समाधान गर्ने अनुसन्धानकर्ताहरुको भनाइ छ । चरम आनन्दका बेला सरीरमा ठूलो परिमाणमा डोपामाइन हर्मोन उत्सर्जन हुने गर्छ ।
खुट्टा हल्लिने समस्याका कारण रातमा निदाउन नसेर पीडित बनेकाहरुका लागि रात्रिकालीन सम्भोग वा हस्तमैथुन निकै राम्रो प्राकृतिक उपचार बन्ने दाबी विज्ञहरुको छ ।
खुट्टा हल्लिरहने रोग अर्थात् रेस्टलेस लेग सिन्ड्रोम आरएलएस भएका मानिसहरुका लागि नियमित हस्तमैथुनले निकै फाइदा पूर्याउने अनुसन्धानकर्ताहरुको निष्कर्ष छ । आरएलएस एउटा निकै समस्याग्रस्त नशारोग हो, जसका कारण मानिसले खुट्टा स्थिर गराउन सक्दैन र हल्लिरहन्छ । अमेरिका र युरोपमा समेत १० प्रतिशत जति मानिस यो समस्याबाट पीडित छन् ।
यो समस्याबाट पीडितहरुले खुट्टाको तल्लो भागमा चिलाएजस्तो, टोकेजस्तो तथा बिझाएजस्तो अनुभुति गर्छन् जसका कारण उनीहरुले जतिबेला पनि खुट्टा हल्लाइरहन्छन् । यो समस्या डोपामाइन हर्मोनको गडबडीका कारण देखा पर्ने गरेको विज्ञहरुको भनाइ छ ।
यद्यपि औषधिको प्रयोगद्धारा शरीरमा डोपामाइन हर्मोनको सन्तुलन कायम राखेर यो समस्याको न्यूनिकरण गर्न सकिन्छ, तर वैज्ञानिकहरुले औषधिको प्रयोग नगरीकनै हस्तमैथुनको माध्यमबाट समेत खुट्टा हल्लिने स्वास्थ्य समस्याको निदान गर्न सकिने तथ्य पत्ता लगाएका छन् ।
ब्राजिलको साओ पाओलो विश्विद्यालयका अनुसन्धानकर्ताहरुले हस्तमैथुन वा सेक्स खुट्टा हल्लिने नशा रोगको प्राकृतिक उपचार भएको पुष्टी गरेका हुन् । यस्तो समस्या भएको एक ४१ वर्षे पुरुषमा अनुसन्धान गरी उनीहरुले यसको पुष्टी गरे । सेक्स वा हस्तमैथुनमा चरमआनन्दका बेला सरीरबाट डोपामाइन हर्मोन निस्कने भएकाले यसले सरीरमा उक्त हर्मोनको सन्तुलन कायम राख्ने र खुट्टा हल्लिने समस्या समाधान गर्ने अनुसन्धानकर्ताहरुको भनाइ छ । चरम आनन्दका बेला सरीरमा ठूलो परिमाणमा डोपामाइन हर्मोन उत्सर्जन हुने गर्छ ।
खुट्टा हल्लिने समस्याका कारण रातमा निदाउन नसेर पीडित बनेकाहरुका लागि रात्रिकालीन सम्भोग वा हस्तमैथुन निकै राम्रो प्राकृतिक उपचार बन्ने दाबी विज्ञहरुको छ ।
रागिनी एमएमएसको एक सुत्रले भने, 'सन्नीको रोल एउटा बलिउड हिरोइनको रोल हो। सबै नयाँ कलाकारसँगै उनले सात दिनअघिदेखि सुटिङ थालेकी छिन्।'
भुषण पटेलद्वारा निर्देशित यो फिल्म एकता कपुरले निर्माण गरेकी हुन्। यो गत वर्ष आएको फिल्म रागिनी एमएमएसको सिक्वेल हो। यो फिल्मको मुम्बई स्थित फिल्मसिटीमा सुटिङ जारी छ।
टन्न पैसा कमाउने सपना बोकेर बिदेश पुगेका कतिपय नेपाली बिचल्लीमा परेका छन् । कतिले आफ्नै कारण दुःख पाएका छन्, कति अरुका कारणले । विदेशमा काम गर्न जाँदा आफूले थोरै भएपनि संयमता अपनाउन सके धेरै सुरक्षित भइन्छ र सपना पनि पूरा हुन्छ । यही सन्देश दिने उदेश्यले कतारमा रहेका नेपाली युवाहरुले लघु चलचित्र निर्माण गरेका छन् ।
‘यस लघु चलचित्र मार्फत बिदेशमा बस्ने नेपालीहरुको वास्तविकतालाई देखाउन खोजिएको छ’ चलचित्रका व्यवस्थापक तथा कलाकार देव तिमिल्सिनाले अनलाइनखबरसित भने-’विदेशमा बस्दा धेरै कुरामा ध्यान दिनुपर्छ र संयम अपनाउन पर्छ भन्ने चेतना जगाउन खोजिएको हो ।’
यस चलचित्रका निर्देशक उद्धव राई हुन् । ‘हामी कतारमा रहेका युवाहरुले आआफ्नै ढंगले रकम संकलन गरेर यो काम गरेका हौं, व्यापारिक उदेश्य होइन’ तिमिल्सिनाले भन्नुभयो, ‘व्यापारिक उद्देश्य नभई जनचेतना जगाउने अभियानअन्तर्गत नेपाली युवाहरु आफैं कलाकार बनेर र रकम जुटाएर लघु चलचित्र बनाइएको हो ।’
स्कटल्याण्डको एक पुस्तकालयले मानिसमा पठन
संस्कृतिको विकाश होस् र पुस्तकालाय धाउने मानिसहरुको संख्या बढोस् भन्ने
हेतुले अनौठो जुक्ति लगाएको छ । पुस्तकालयले मानिसहरुलाई पुस्तकालायमा
तान्नका लागि निशुल्क पोल डान्सिङको कक्षा संचालन गरेपछि त्यसले निकै विवाद
र चर्चा कमाएको छ ।
समाचार अनुसार पुस्तकालय आउने पाठकको मन
बहलाउन तथा पढाइमा अभिरुची जगाउन स्थानीय कलाकारले उत्तेजक पोल डान्सको
प्रस्तुती दिन्छन्, बुकी टेबल टेनिस भनिने खेलमा किताबलाई टेबल टेनिसको
ब्याटको रुपमा प्रयोग गर्न सकिन्छ भने त्यहाँ पोल डान्स हेर्दै उपन्यास
लेख्ने प्रतियोगिता पनि हुन्छ । यतिमात्र होइन पुस्तकालयमा पढ्न जानेले
मसाजको सुविधा पनि लुट्न पाउँछन् । स्तवमा यस्ता रोचक सत्र दिनभरी नै
चलिरहन्छन् तर पाठकले पुस्तकालयभित्र नपढीकन खाली यस्तै उट्पट्याड काममा
भाग लिन मात्र भने पाउँदैन । निश्चित समयसम्म पढेर बँचेको समयमा यस्तो
मनोरञ्जक काममा भाग लिन पाइन्छ ।
यो कार्यक्रमका सुरुवातकर्ताहरुले यसलाई
विश्वमै पहिलो प्रयास भएकेा दाबी गर्दै यसले मानिसलाई पुस्तकालयमा गएर पढ्न
प्रेरित गर्ने बताएका छन् । पुस्तकालय अभियन्ताहरुले भने पोल डान्स नौलो
भएपनि खासै आपत्तिजनक नभएको तर किताबलाई टेनिस ब्याटको रुपमा प्रयोग गर्ने
कुरा साँच्चीकै पुस्तकको अवमुल्यन भएकेा र निकै खराब कुरा भएको बताउँछन् ।
सरकारी अधिकारी तथा स्थानीय प्रतिनिधहरुले पनि पुस्तकालयको उक्त कमदको
प्रतिरक्षा गरिदिएका छन् ।
१० माघ, काठमाण्डौं । सरकारले कतारमा जाने कामदारको न्युनतम तलव बृद्धि गर्दै माघ १५ देखि लागु गर्ने भएको छ । श्रम तथा रोजगार मन्त्रालयले अदक्ष, अर्धदक्ष, दक्ष र उच्च दक्ष चार तहमा छुट्टाएर सोमबार राजपत्रमा सूचना प्रकाशित गरी सबै तहको न्युनतम तलब बृद्धि गरेको हो ।
जस अनुसार अदक्ष कामदारका न्युनतम पारिश्रमिक ९ सय रियाल र खाना भत्ता ३ सय गरी १२ सय रियाल (करीव २८ हजार ३ सय) तोकिएको छ । अर्धदक्ष कामदारको पारिश्रमिक ११ सय र खाना भत्ता ३ सय गरी १४ सय, दक्ष कामदारको १५ सय र खाना भत्ता ३ सय गरी १८ सय र उच्च दक्ष कामदारको न्युनतम पारिश्रमिक ४२ सय र खाना भत्ता ५ सय गरी ४७ सय निर्धारण गरिएको छ ।
सूचना प्रकाशित भएको मितिले ७ दिनपछि निर्णय लागु हुने राजपत्रमा उल्लेख छ । खाडीमा नेपाली दूतावास भएका साउदी अरब, युएई र कुवेत (हाउसमेडको) तलब बृद्धिपछि मन्त्रालयले कतारको तलव बढाएको हो । नेपाली दूतावास कतारले न्युनतम पारिश्रमिक बृद्धि लागि तलबमान सिफारिस गरी पठाएको छ महिनापछि मन्त्रालयले बृद्धि गरेको कान्तिपुर दैनिकमा खबर छ ।
‘बृद्धि केही ढिलो भए पनि दूतावासको सिफारिसअनुसार नै भएको छ,’ मन्त्रालयका अधिकारीले भने । दूतावासले साउन २८ मा तलब बृद्धिको लागि सिफारिस गरेको थियो । कतारमा २००९ देखि अदक्ष कामदारको न्युनतम तलव ६ सय र खानाको २ सय गरी ८ सय रियाल तोकिदै आएको छ । हाउसमेडको लागि १ हजार रियाल तोकिएको छ । अहिले अदक्ष कामदारको तलब र खाना भत्ता पहिला भन्दा ५० प्रतिशत बृद्धि भएको छ । अन्य कामदारको १० देखि ५० प्रशिसत बढेको छ । कतारमा हाल कार्यरत नेपाली मध्ये ७० प्रतिशत कामदार अदक्ष छन् ।
मन्त्रालयले न्युनतम पारिश्रमिक ओटी (अतिरिक्त समय ) भत्ता बाहेकको रकम भएको जनाउँदै रोजगारदाताले खाना निशुल्क दिनुपर्ने, खाना नदिए भत्ता स्वरुप उच्च दक्षलाई ५ सय र अरु तहकालाई ३ सय रियाल दिनुपर्ने निर्णय गरेको छ । कामदारलाई आवास, औषधी उपचार, दुर्घटना बीमा, काममा जाने-फर्किने यातायात र अन्य खर्चहरु कतारको श्रम कानुन अनुसार रोजगारदाताले ब्योहार्नु पर्ने निर्णय राजपत्रमा प्रकाशित छ ।
हालै कतार गएर आएका श्रम मन्त्रालयको वैदेशिक रोजगार तथा श्रम सम्बन्ध महाशाखाका प्रमुख सह-सचिव विनोद केसीसंग त्यहाँ कार्यरत कामदारले तलव बृद्धि गर्न ढिलाई गर्न नहुने बताएका थिए । ‘तलब बृद्धि हुन किन ढिलाई भएको छ भनेर सोधे,’ केसीले भने ,’ढिलै भए पनि बेसिक स्यालरी (न्युनतम तलब) बृद्धि भएको छ, यसले ओटी पनि बढाउँछ ।’ कतारमा तलव बृद्धिबाट कामदारले पाउने लिभ पे (बिदा रकम) र ग्राचिटी (उपदान) समेत बृद्धि हुन्छ । मन्त्रालयले कतारमा कार्यरत कामदारको तलव बृद्धि गराउन दूतावास र व्यवसायीले पहल गर्नुपर्ने भनेको छ । कामदारको तलव बृद्धिसंगै उनीहरुले पठाउने रेमिट्यान्समा समेत बृद्धि हुन्छ ।
कतारस्थित नेपाली दूतावासले आफुहरुको सिफारिस अनुसार नै बृद्धि भएको सुनेको जनाउँदै राजपत्रको सूचना अनुसार नै कामदारको माग पत्र प्रमाणिकरण गर्ने बताएको छ । ‘अहिलेको महँगी र छिमेकी देशमा बृद्धि भए अनुसार ढिलै भए पनि तलब बृद्धि भएको सुनेका छौं,’ राजदुत मायाकुमारी शर्माले भनिन, ‘राजपत्रमा सूचना प्रकाशित भएअनुसार हामी यसलाई लागु गछौं ।’ सन् २०२२ को विश्व कप आयोजक राष्ट्र कतारमा कामदारको माग बढ्दो छ । हाल कतारमा साढे ३ लाख भन्दा बढी नेपाली कार्यरत छन् ।
जस अनुसार अदक्ष कामदारका न्युनतम पारिश्रमिक ९ सय रियाल र खाना भत्ता ३ सय गरी १२ सय रियाल (करीव २८ हजार ३ सय) तोकिएको छ । अर्धदक्ष कामदारको पारिश्रमिक ११ सय र खाना भत्ता ३ सय गरी १४ सय, दक्ष कामदारको १५ सय र खाना भत्ता ३ सय गरी १८ सय र उच्च दक्ष कामदारको न्युनतम पारिश्रमिक ४२ सय र खाना भत्ता ५ सय गरी ४७ सय निर्धारण गरिएको छ ।
सूचना प्रकाशित भएको मितिले ७ दिनपछि निर्णय लागु हुने राजपत्रमा उल्लेख छ । खाडीमा नेपाली दूतावास भएका साउदी अरब, युएई र कुवेत (हाउसमेडको) तलब बृद्धिपछि मन्त्रालयले कतारको तलव बढाएको हो । नेपाली दूतावास कतारले न्युनतम पारिश्रमिक बृद्धि लागि तलबमान सिफारिस गरी पठाएको छ महिनापछि मन्त्रालयले बृद्धि गरेको कान्तिपुर दैनिकमा खबर छ ।
‘बृद्धि केही ढिलो भए पनि दूतावासको सिफारिसअनुसार नै भएको छ,’ मन्त्रालयका अधिकारीले भने । दूतावासले साउन २८ मा तलब बृद्धिको लागि सिफारिस गरेको थियो । कतारमा २००९ देखि अदक्ष कामदारको न्युनतम तलव ६ सय र खानाको २ सय गरी ८ सय रियाल तोकिदै आएको छ । हाउसमेडको लागि १ हजार रियाल तोकिएको छ । अहिले अदक्ष कामदारको तलब र खाना भत्ता पहिला भन्दा ५० प्रतिशत बृद्धि भएको छ । अन्य कामदारको १० देखि ५० प्रशिसत बढेको छ । कतारमा हाल कार्यरत नेपाली मध्ये ७० प्रतिशत कामदार अदक्ष छन् ।
मन्त्रालयले न्युनतम पारिश्रमिक ओटी (अतिरिक्त समय ) भत्ता बाहेकको रकम भएको जनाउँदै रोजगारदाताले खाना निशुल्क दिनुपर्ने, खाना नदिए भत्ता स्वरुप उच्च दक्षलाई ५ सय र अरु तहकालाई ३ सय रियाल दिनुपर्ने निर्णय गरेको छ । कामदारलाई आवास, औषधी उपचार, दुर्घटना बीमा, काममा जाने-फर्किने यातायात र अन्य खर्चहरु कतारको श्रम कानुन अनुसार रोजगारदाताले ब्योहार्नु पर्ने निर्णय राजपत्रमा प्रकाशित छ ।
हालै कतार गएर आएका श्रम मन्त्रालयको वैदेशिक रोजगार तथा श्रम सम्बन्ध महाशाखाका प्रमुख सह-सचिव विनोद केसीसंग त्यहाँ कार्यरत कामदारले तलव बृद्धि गर्न ढिलाई गर्न नहुने बताएका थिए । ‘तलब बृद्धि हुन किन ढिलाई भएको छ भनेर सोधे,’ केसीले भने ,’ढिलै भए पनि बेसिक स्यालरी (न्युनतम तलब) बृद्धि भएको छ, यसले ओटी पनि बढाउँछ ।’ कतारमा तलव बृद्धिबाट कामदारले पाउने लिभ पे (बिदा रकम) र ग्राचिटी (उपदान) समेत बृद्धि हुन्छ । मन्त्रालयले कतारमा कार्यरत कामदारको तलव बृद्धि गराउन दूतावास र व्यवसायीले पहल गर्नुपर्ने भनेको छ । कामदारको तलव बृद्धिसंगै उनीहरुले पठाउने रेमिट्यान्समा समेत बृद्धि हुन्छ ।
कतारस्थित नेपाली दूतावासले आफुहरुको सिफारिस अनुसार नै बृद्धि भएको सुनेको जनाउँदै राजपत्रको सूचना अनुसार नै कामदारको माग पत्र प्रमाणिकरण गर्ने बताएको छ । ‘अहिलेको महँगी र छिमेकी देशमा बृद्धि भए अनुसार ढिलै भए पनि तलब बृद्धि भएको सुनेका छौं,’ राजदुत मायाकुमारी शर्माले भनिन, ‘राजपत्रमा सूचना प्रकाशित भएअनुसार हामी यसलाई लागु गछौं ।’ सन् २०२२ को विश्व कप आयोजक राष्ट्र कतारमा कामदारको माग बढ्दो छ । हाल कतारमा साढे ३ लाख भन्दा बढी नेपाली कार्यरत छन् ।
१० माघ, काठमाण्डौ । भारतका भावी प्रधानमन्त्रीका रुपमा लिइएका राहुल
गान्धीले नेपाली युवतीसँग बिबाह गर्न लागेको चर्चा यतिखेर केही भारतीय
मिडियाहरुले गरिरहेका छन् ।
४२ बषिर्य राहुल गान्धी र सीएनएन टेलिभिजनको भारतस्थित कार्यालयमा काम गर्ने नेपाली युवती सुम्निामा उदासवीच प्रेम रहेको चर्चा मिडियाहरुले गरिरहेका छन् । सन् २०१४ को आमचुनावअघि नै उनीहरुले बिबाह गर्न लागेको चर्चा पनि चलिरहेको छ ।
यही चर्चाका बिच केटीका बाबु भिम उदास दिल्ली जानुका पछाडी कुनै तालमेल त छैन भनी बुधबारको जनआस्था साप्ताहिकले छापेको छ ।
गैरआवासीय
नेपाली संघ स्थापना गर्दा उपेन्द्र महतोको कोर टीममा रहेर संगठन बनाएका
राष्ट्रसंघका पूर्व कर्मचारी भीम उदासकी छोरी हुन सुम्निमा । राष्ट्रसंघीय
खाद्य कार्यक्रमका लागि बिभिन्न देशमा कन्ट्री डाइरेक्टरसमेत रहेका उनी
अहिले अबकाश जीवन नेपालमा बिताइरहेका छन् । उपेन्द्र एनआरएन अध्यक्ष
रहँदासम्म उनी उपाध्यक्ष थिए ।
छोरी सुम्निमाले अमेरिकाको भर्जिनियाबाट प्रसारण पत्रकारीतामा स्नातक गरेकी हुन् । बुद्ध धर्मसम्बन्धी बिस्तृतमा अध्ययन गरेकी सुम्निामा सात बर्षदेखि दिल्लीस्थित सीएनएन कार्यालयमा कार्यक्रम उत्पादकका रुपमा कार्यरत छिन् ।
पारिवारिक स्रोतका अनुसार सुम्निामा र राहुलवीच राम्रो मित्रता छ । केही दिनअघि जयपुरमा भएको केन्द्रीय समितिको वैठकमा गरमागरम भाषण गरेलगत्तै सुम्निमाले राहुलसँग कुरा फोनमा कुरा गरेकी थिइन् । तर उनले राहुलसँगको घनिष्टताबारे केही पनि बताएकी छैनन् । यसैवेला उनका पिता भीम उदास भने नेपालका निम्ती जोर्डनको महाबाणिज्यदूत बन्न आबश्यक कागजात लिन दिल्ली पुगेका छन् ।
एनआरएन नेतृत्ववीच राहुल एनआरएनका ज्वाई बन्न लागेको चर्चा सुरु भइसकेको छ । तर, भीमले अहिलेसम्म राहुलसँगको छोरीको सम्बन्धबारे केही पनि नखोलेको उनीहरुले बताए ।
यसअघि उनको भुटानी राजा जिग्मेखेखरसँग पनि राम्रो सम्बन्ध थियो । दुवैको बिबाह गर्नेसम्मको कुरा पनि उठ्यो । तर शरणार्थी समस्या समाधान गर्न नसक्ने अबस्थामा दुवैले आ-आफ्नो बाटो रोजेको समाचारमा उल्लेख छ । उनीहरु दुवै जना कुनै बेलाका सहपाठी थिए ।
४२ बषिर्य राहुल गान्धी र सीएनएन टेलिभिजनको भारतस्थित कार्यालयमा काम गर्ने नेपाली युवती सुम्निामा उदासवीच प्रेम रहेको चर्चा मिडियाहरुले गरिरहेका छन् । सन् २०१४ को आमचुनावअघि नै उनीहरुले बिबाह गर्न लागेको चर्चा पनि चलिरहेको छ ।
यही चर्चाका बिच केटीका बाबु भिम उदास दिल्ली जानुका पछाडी कुनै तालमेल त छैन भनी बुधबारको जनआस्था साप्ताहिकले छापेको छ ।
छोरी सुम्निमाले अमेरिकाको भर्जिनियाबाट प्रसारण पत्रकारीतामा स्नातक गरेकी हुन् । बुद्ध धर्मसम्बन्धी बिस्तृतमा अध्ययन गरेकी सुम्निामा सात बर्षदेखि दिल्लीस्थित सीएनएन कार्यालयमा कार्यक्रम उत्पादकका रुपमा कार्यरत छिन् ।
पारिवारिक स्रोतका अनुसार सुम्निामा र राहुलवीच राम्रो मित्रता छ । केही दिनअघि जयपुरमा भएको केन्द्रीय समितिको वैठकमा गरमागरम भाषण गरेलगत्तै सुम्निमाले राहुलसँग कुरा फोनमा कुरा गरेकी थिइन् । तर उनले राहुलसँगको घनिष्टताबारे केही पनि बताएकी छैनन् । यसैवेला उनका पिता भीम उदास भने नेपालका निम्ती जोर्डनको महाबाणिज्यदूत बन्न आबश्यक कागजात लिन दिल्ली पुगेका छन् ।
एनआरएन नेतृत्ववीच राहुल एनआरएनका ज्वाई बन्न लागेको चर्चा सुरु भइसकेको छ । तर, भीमले अहिलेसम्म राहुलसँगको छोरीको सम्बन्धबारे केही पनि नखोलेको उनीहरुले बताए ।
यसअघि उनको भुटानी राजा जिग्मेखेखरसँग पनि राम्रो सम्बन्ध थियो । दुवैको बिबाह गर्नेसम्मको कुरा पनि उठ्यो । तर शरणार्थी समस्या समाधान गर्न नसक्ने अबस्थामा दुवैले आ-आफ्नो बाटो रोजेको समाचारमा उल्लेख छ । उनीहरु दुवै जना कुनै बेलाका सहपाठी थिए ।
बैतडी, माघ ९ -
यौन प्रस्ताव नमानेपछि एक युवकले आफ्नै भाउजुको शरीरमा तातो पानी खन्याएका छन् ।
दशरथचन्द नगपालिका-५ बस्कोटकी मीना टमटालाई देवर दिपक टमटाले शरीरमा तातो पानी खन्याएका हुन् । देवरले यौन सम्पर्क राख्न प्रस्ताव गरेपछि गाली गर्दै प्रतिकारमा उत्रिएपछि तातो पानी खन्याएको पीडित महिलाले बताइन् ।
उनको शरीरको बाया भाग जलेको छ । पुरै हात, शरीर र खुट्टा जलेकी मीनाको जिल्ला अस्पतालमा उपचार भएको थियो ।
परिवार र गाउँको बेईज्जत हुने डरले घटना गोप्य राखेका छन् । अधिकारकर्मी तथा नागरिक सचेतना केन्द्रको प्रयासमा घटना गाउँमै मिलाएको छ ।
२५ वर्षीया ती महिला पनि सचेतना केन्द्रकी सदस्य हुन् । परिवारले नै घटनाबारे बोल्न नचाहेपछि कारबाहीका लागि पहल गर्न नसकेको सचेतना केन्द्रकी संयोजक पार्वती टमटाले बताइन् ।
दशरथचन्द नगपालिका-५ बस्कोटकी मीना टमटालाई देवर दिपक टमटाले शरीरमा तातो पानी खन्याएका हुन् । देवरले यौन सम्पर्क राख्न प्रस्ताव गरेपछि गाली गर्दै प्रतिकारमा उत्रिएपछि तातो पानी खन्याएको पीडित महिलाले बताइन् ।
उनको शरीरको बाया भाग जलेको छ । पुरै हात, शरीर र खुट्टा जलेकी मीनाको जिल्ला अस्पतालमा उपचार भएको थियो ।
परिवार र गाउँको बेईज्जत हुने डरले घटना गोप्य राखेका छन् । अधिकारकर्मी तथा नागरिक सचेतना केन्द्रको प्रयासमा घटना गाउँमै मिलाएको छ ।
२५ वर्षीया ती महिला पनि सचेतना केन्द्रकी सदस्य हुन् । परिवारले नै घटनाबारे बोल्न नचाहेपछि कारबाहीका लागि पहल गर्न नसकेको सचेतना केन्द्रकी संयोजक पार्वती टमटाले बताइन् ।
९ माघ, चितवन । नेपाली कांग्रेसका सभापति सुशील कोइरालाले साहस भए १२ बुँदे सहमति च्यातेर देखाउन प्रचण्डलाई चुनौती दिनु भएको छ ।
प्रजातन्त्रका सेनानी स्व. श्यामकृष्ण
प्रधानको १३ औँ दिनको पुण्यतिथिमा कांग्रेस चितवनले आयोजना गरेको शोकसभामा
सभापति कोइरालाले अन्य दलहरूलाई नधम्क्याउन र सक्ने भए फेरि जंगल फर्किएर
देखाउन चुनौती दिनुभयो । हालै मात्र एमाओवादी अध्यष प्रचण्डले जेठमा चुनाव
नगर्ने हो भने सबै सम्झौता च्यातेर विद्रोह गर्ने चेतावनी दिनु भएको थियो ।
उहाँले एमाओवादीले सर्वसत्तावादी चिन्तन
नत्यागे आफैँ समाप्त भएर जाने चेतावनी दिनुभयो । कोइरालाले
भन्नुभयो-माओवादीले सर्वसत्तावाद लाद्ने मानसिकता बिर्सन सकेन भने उसको
हालत राणा, पञ्चायत र राजतन्त्रको जस्तो हुनेछ ।’ कांग्रेसलाई कसैले पनि
छक्याएर र भुलाएर सर्वसत्तावादी शासन लाद्ने कुचेस्टा नगरे हुन्छ भन्दै
उहाँले प्रजातन्त्रका मूलभूत कुरासँग सम्झौता गर्न नसक्ने बताउनुभयो ।
वर्तमान सरकारलाई परास्त गर्न आन्दोलन थालिएको भन्दै उहाँले आन्दोलन निणर्ायक बिन्दुमा पुगेरै छाड्ने विश्वास व्यक्त गर्नुभयो ।
चिनियाँ मूलकी अष्ट्रेलियन युवतीलाई बलात्कार गरेको अभियोगमा हङकङ अदालतले एक नेपालीलाई ४ बर्ष ९ महिना जेल सजायँको फैसला गरेको छ ।
नयाँ बर्ष सन् २०१३ को जनवरी एक तारिख साँझ प्रसिद्ध लनक्वाईफोङस्थित एक बारमा आएकी ग्राहकलाई बलात्कार गरेको अभियोगमा २८ बषिर्य संजिव गुरुङलाई हङकङको उच्च अदालतले जेल सजायँ सुनाएको त्यहाँको द स्टाण्डर्ड पत्रिकाले जनाएको छ ।
ग्राहकका रुपमा आएकी ती युवती बारमा मदिरा सेवन गरेर मातेकी थिइन् । मातेकी युवती ट्याक्सीमा होटल फर्किन लागेका बेला त्यहीं बारम्यानका रुपमा कार्यरत संजिवले पछ्याएका थिए । उनले वानचाईमा रहेको एक गेष्टहाउसमा लगेर गुदद्वारमा बलात्कार गरेका थिए ।
अर्ध बेहोस अबस्थामा रहेकी ती युवतीले गुदद्वारामा सहवास गर्न इन्कार गरेकी थिइन् । तर संजिवले जर्वजस्ती गरेको र गुदद्वारबाट रगत आउने गरि बलात्कार गरेको उनले अदालतसमक्ष बताएकी छिन् ।
पछि ती युवतीले एक पुरुष साथीको सहयोगमा अदालतमा मुद्दा दायर गरेकी थिइन् । संजिवका वकिलले उनले नियतवस बलात्कार नगरेको दावी गरेका थिए । सात सदस्यीय बेन्चले उनलाई ५ बर्षको जेल सजायँ हुने फैसलाए सुनाए पनि संजिवले गरेको समाजसेवाको कामलाई समेत कदर गर्दै तीन महिना सजायँ घटाइएको थियो
नयाँ बर्ष सन् २०१३ को जनवरी एक तारिख साँझ प्रसिद्ध लनक्वाईफोङस्थित एक बारमा आएकी ग्राहकलाई बलात्कार गरेको अभियोगमा २८ बषिर्य संजिव गुरुङलाई हङकङको उच्च अदालतले जेल सजायँ सुनाएको त्यहाँको द स्टाण्डर्ड पत्रिकाले जनाएको छ ।
ग्राहकका रुपमा आएकी ती युवती बारमा मदिरा सेवन गरेर मातेकी थिइन् । मातेकी युवती ट्याक्सीमा होटल फर्किन लागेका बेला त्यहीं बारम्यानका रुपमा कार्यरत संजिवले पछ्याएका थिए । उनले वानचाईमा रहेको एक गेष्टहाउसमा लगेर गुदद्वारमा बलात्कार गरेका थिए ।
अर्ध बेहोस अबस्थामा रहेकी ती युवतीले गुदद्वारामा सहवास गर्न इन्कार गरेकी थिइन् । तर संजिवले जर्वजस्ती गरेको र गुदद्वारबाट रगत आउने गरि बलात्कार गरेको उनले अदालतसमक्ष बताएकी छिन् ।
पछि ती युवतीले एक पुरुष साथीको सहयोगमा अदालतमा मुद्दा दायर गरेकी थिइन् । संजिवका वकिलले उनले नियतवस बलात्कार नगरेको दावी गरेका थिए । सात सदस्यीय बेन्चले उनलाई ५ बर्षको जेल सजायँ हुने फैसलाए सुनाए पनि संजिवले गरेको समाजसेवाको कामलाई समेत कदर गर्दै तीन महिना सजायँ घटाइएको थियो
एक अध्ययनले चिकित्सा विषय अध्ययन गर्ने मान्छेका यौन साथी बढि हुने गरेको तथ्य पत्ता लगाएको छ ।
क्याम्ब्रिज विश्वविद्यालयका शोधकर्ताहरुले गरेको सर्भेक्षणले यस्तो
देखाएको हो । झण्डै एक हजार विद्यार्थीमा गरिएको सर्भेपछि डाक्टरी विषय
पढ्नेले जिन्दगीभरमा कम्तीमा पनि ८ जना सेक्स पार्टनर बनाउने गरेको तथ्यको
खुलासा भएको हो ।
अध्ययनले धार्मिक विषय पढ्ने विद्यार्थीका सबैभन्दा कम सेक्स पार्टनर हुने तथ्य पनि पत्ता लगायो । धर्मकर्मको विषय पढ्ने विद्यार्थीका जिवनकालमा औषतमा २ जना सेक्स पार्टनर हुने गरेका छन् ।
पार्टनर फेरि फेरि सेक्स गर्नेमा डाक्टरी पछि राजनीति शास्त्रका विद्यार्थी अग्रमोर्चामा छन् । राजनीति शास्त्र पढ्ने विद्यार्थीका औषतमा ७ जना सेक्स पार्टनर हुने गरेका छन् भने इतिहास विषय पढ्ने विद्यार्थीका ६ जना सेक्स पार्टनर हुने गरेका छन् ।
भाषाशास्त्र अध्ययन गर्ने विद्यार्थीका ५ जना सेक्स पार्टनर हुने गरेको तथ्य पनि खुलेको छ । सर्भेक्षणले विद्यार्थीहरु यौन संक्रमित रोगको विषयमा कमै सचेत हुने गरेको पनि देखाएको छ
अध्ययनले धार्मिक विषय पढ्ने विद्यार्थीका सबैभन्दा कम सेक्स पार्टनर हुने तथ्य पनि पत्ता लगायो । धर्मकर्मको विषय पढ्ने विद्यार्थीका जिवनकालमा औषतमा २ जना सेक्स पार्टनर हुने गरेका छन् ।
पार्टनर फेरि फेरि सेक्स गर्नेमा डाक्टरी पछि राजनीति शास्त्रका विद्यार्थी अग्रमोर्चामा छन् । राजनीति शास्त्र पढ्ने विद्यार्थीका औषतमा ७ जना सेक्स पार्टनर हुने गरेका छन् भने इतिहास विषय पढ्ने विद्यार्थीका ६ जना सेक्स पार्टनर हुने गरेका छन् ।
भाषाशास्त्र अध्ययन गर्ने विद्यार्थीका ५ जना सेक्स पार्टनर हुने गरेको तथ्य पनि खुलेको छ । सर्भेक्षणले विद्यार्थीहरु यौन संक्रमित रोगको विषयमा कमै सचेत हुने गरेको पनि देखाएको छ
अस्ट्रेलियाको एडिलेडमा गएको आइतबार अचम्मको खेलकुद भयो । न्यूड ओलम्पिक
नाम दिइएको उक्त प्रतियोगितामा झण्डै ३ हजार जना निर्वस्त्र मान्छेहरु
सहभागि भए । के तन्नेरी के पाका सबै उमेरका महिला पुरुष खेलाडिहरु नांगै
खेलकुदमा भाग लिएका थिए ।
एडिलेडको मस्लिन तटीय क्षेत्रमा भएको प्रतियोगितामा एथलेटिक्सका विभिन्न स्पर्धाका साथै कुस्ती खेल पनि समावेश थियो ।

यो नांगो ओलम्पिकको लामो इतिहास छ । सन् १९८३ देखि निर्वस्त्र ओलम्पिक प्रतियोगिता सुरु भएको हो । यद्यपि प्रायोजक नहुँदा सन् २००७ देखि यो प्रतियोगिता हुन सकेको थिएन । आयोजकहरुले यो पाला बल्लतल्ल प्रायोजक जुटाएर खेलाडिहरुलाई नांगिने अवसर प्रदान गरे ।
यो पटक बिहान साढे एघार बजे सुरु भएर अपरान्ह साढे ४ बजेसम्म चलेको प्रतियोगितामा २० खेल समावेश थिए ।
निर्वस्त्र ओलम्पिकको सबैभन्दा आकर्षणको विषय भने उत्कृष्ट नितम्ब प्रतियोगिता भयो । त्यस्तै स्याक रेसमा पनि उत्साहपूर्ण सहभागिता रहयो ।


एडिलेडको मस्लिन तटीय क्षेत्रमा भएको प्रतियोगितामा एथलेटिक्सका विभिन्न स्पर्धाका साथै कुस्ती खेल पनि समावेश थियो ।
यो नांगो ओलम्पिकको लामो इतिहास छ । सन् १९८३ देखि निर्वस्त्र ओलम्पिक प्रतियोगिता सुरु भएको हो । यद्यपि प्रायोजक नहुँदा सन् २००७ देखि यो प्रतियोगिता हुन सकेको थिएन । आयोजकहरुले यो पाला बल्लतल्ल प्रायोजक जुटाएर खेलाडिहरुलाई नांगिने अवसर प्रदान गरे ।
यो पटक बिहान साढे एघार बजे सुरु भएर अपरान्ह साढे ४ बजेसम्म चलेको प्रतियोगितामा २० खेल समावेश थिए ।
निर्वस्त्र ओलम्पिकको सबैभन्दा आकर्षणको विषय भने उत्कृष्ट नितम्ब प्रतियोगिता भयो । त्यस्तै स्याक रेसमा पनि उत्साहपूर्ण सहभागिता रहयो ।
३९ वर्षकी माइकेल रुफिनेली विश्वमा सबैभन्दा चौडा हिप भएकी महिला हुन् ।
अमेरिकाको लस एन्जल्सकी बासिन्दा रुफिनेलीको नितम्ब क्षेत्रको व्यास ८ फिट
छ ।
कम्मर माथिको भाग सामान्य नै रहेकी मिकेलको कम्मरमुनिको भाग अस्वभाविक रुपमा मोटो छ । यहीँ कारण उनको जिउको समग्र तौल पनि १ सय ९० किलोभन्दा बढि छ ।

भिमकाय नितम्ब भएकी मिकेल आफ्नो अस्वभाविक जिउप्रति गर्व गर्छिन् । आफुलाई कुनै स्वास्थ्य समस्या नरहेकाले जिउ घटाउन डाइटिडको खाँचो नपर्ने उनको दाबी छ । उनको अर्को अचम्मको दाबी के पनि छ भने उनले तन्नेरीहरुले आफुलाई खुबै मन पराउने दाबी गर्छिन् । दुब्ला स्लिम केटीहरुलाई तन्नेरीहरुले मन नपार्ने उनी जिकिर गर्छिन् ।
यी भिमकाय नितम्बधारी महिला मोडेल पनि हुन् । एक महिलासम्बन्धि वेबसाइटका लागि मोडलिड गरेबापत उनले महिलाको १ हजार डलर कमाउँछिन् । हेरौँ यी नितम्बधारीका पोज





कम्मर माथिको भाग सामान्य नै रहेकी मिकेलको कम्मरमुनिको भाग अस्वभाविक रुपमा मोटो छ । यहीँ कारण उनको जिउको समग्र तौल पनि १ सय ९० किलोभन्दा बढि छ ।
भिमकाय नितम्ब भएकी मिकेल आफ्नो अस्वभाविक जिउप्रति गर्व गर्छिन् । आफुलाई कुनै स्वास्थ्य समस्या नरहेकाले जिउ घटाउन डाइटिडको खाँचो नपर्ने उनको दाबी छ । उनको अर्को अचम्मको दाबी के पनि छ भने उनले तन्नेरीहरुले आफुलाई खुबै मन पराउने दाबी गर्छिन् । दुब्ला स्लिम केटीहरुलाई तन्नेरीहरुले मन नपार्ने उनी जिकिर गर्छिन् ।
यी भिमकाय नितम्बधारी महिला मोडेल पनि हुन् । एक महिलासम्बन्धि वेबसाइटका लागि मोडलिड गरेबापत उनले महिलाको १ हजार डलर कमाउँछिन् । हेरौँ यी नितम्बधारीका पोज
















