अहिलेको संक्रमण काल सामान्य होइन ।
यतिबेला हामी एउटा जटिल अवस्थामा छौं । यतिबेला हाम्रो संक्रमणकाल बडो
गम्भीर अवस्थामा छ । जहिले पनि ठूला राजनीतिक परिवर्तनहरु संक्रमण कालबाट
गुजि्रन्छन् । शासकहरु फेरिन्छन्, शासन फेरिदा प्रणालीहरु
फेरिन्छन्,व्यवस्थाहरु फेरिन्छन् । व्यवस्था फेरिँदा संविधान फेरिन्छ,
कानूनहरु फेरिन्छन् । यसरी पुरानोलाई भत्काएर नयाँ कहाँ लान खोजिएको हो,
त्यहाँ पुर्याउनका लागि नयाँ प्रणाली व्यवस्थित गर्नुपर्ने हुन्छ । यो
अवधिलाई हामी संक्रमणकाल भन्छौं ।
ठूला
परिवर्तनपछि संक्रमणकाल हुन्छन्, यो स्वाभाविक हो । तर, अहिले हामी जटिल
खालको संक्रमणकालमा पर्यौं । जेठ १४ गतेपछि संक्रमणकाले जटिलता र गंभीरताको
मोड लियो । यस्तो किन भयो ? सामान्यतः शान्ति र लोकतन्त्र पक्षधर शक्तिको
हातमा नै नेतृत्व छ भने संक्रमणकाल सहज ढंगले अगाडि बढ्छ । तर, जानुपर्ने
गन्तव्य छ शान्तितिर, नेतृत्व छ हिंसावादीका हातमा भने अब मुलुक फस्यो ।
जानुपर्नेछ लोकतन्त्रतिर तर, अधिनायकवादीका हातमा नेतृत्व छ भने उसले
मुलुकलाई लोकतन्त्रतिर लाँदैन अनि मुलुक जटिलतातिर फस्छ ।
संविधानसभा किन असफल भयो ? संविधान किन
भनेन ? किन संवैधानिक संकट खडा भयो ? संवैधानिक निकायहरुको रिक्तताको
अवस्था किन बन्दैछ ? यो सबै कुरा शान्तिवादी, लोकतन्त्रवादी मूलधारका
पार्टी, शक्ति र व्यक्तिहरुले गर्दा होइन । दक्षिणपन्थी अतिवादलाई हामीले
विस्थापित गर्यौं । सामन्ती राजतन्त्रात्मक व्यवस्थालाई विस्थापित गर्यौं ।
हिंसावादी अतिवादी उग्रवादी माओवादीका कारणले गर्दा जटिल र अनौठो खालको
सं्रक्रमणकाल हाम्रो देशमा छँदै थियो । यहाँ दक्षिणपन्थी अतिवादसँग
मुकाविला गरिरहँदा शान्ति प्रक्रियालाई अवसरका रुपमा प्रयोग गर्ने र
अलोकतान्त्रिक एकाधिकारवादी अभिष्ट प्राप्त गर्न कोशिस गर्ने माओवादीसमेत
यसमा मिसिएर आयो । मिसियोमात्रै होइन, संविधानसभाको निर्वाचनको गलत
परिणामका कारणले गर्दा माओवादी प्रमुख शक्तिका रुपमा आयो । शान्ति स्थापना
गर्नुपर्नेछ तर हिंसावादी प्रमुख शक्तिका रुपमा संविधानसभामा आयो ।
लोकतन्त्र सुदृढ गर्नुपर्ने छ, तर अलोकतान्त्रिक, एकाधिकारवादी,
स्वेच्छाचारी खालको उग्र वामपन्थी शक्ति प्रमुख शक्तिका रुपमा आयो । यही
अनुपयुक्त संविधानसभालाई पनि सही परिणाम दिने हाम्रो भूमिका सफल हुन सकेन ।
माओवादीले या त आफ्नो छाप लागेको संविधान चाहियो, या संविधान हुँदैन भन्यो
। यसरी माओवादीले संविधान बन्न दिएन । अत्यन्त धूर्तताका साथ देशभित्र र
बाहिरका शक्तिहरुलाई ढाँटेर सरकारमा गयो । कतिपयका स्वार्थहरुलाई पूरा गरेर
राष्ट्रहित विपरीत, देशद्रोही, जनविरोधी कामहरु गर्दै धोकापूर्ण ढंगले
सरकार प्राप्त गर्ने र त्यो सरकारमा कायम रहने तर, सहमतिको निकटमा पुगेको
अभियन गर्ने, सहमति नगर्ने, भैहाल्यो भने त्यसलाई तोड्ने काम गरियो । र
माओवादी असहमतिको बाटोमा हिँड्यो । सरकामा टिकिरहने मनसायले नगर्ने चुनावको
घोषणा गर्यो ।
संविधान बन्न नदिने माओवादी हो ।
संविधानसभा सिध्याउने माओवादी हो । यो देशमा संघीय शासन पनि माओवादीले नै
हुन दिँदैन । धेरै मान्छे संघीयता भनेका छन्, माओवादीका पछि कुदेका छन् ।
उल्टो गरेका छन् । माओवादीको न दस्ताबेजमा संघीयता छ, न मनमा संघीयता छ ।
माओवादी संघीयताको पक्षधर छैन । माओवादी साम्प्रदायिक विद्धेष र
साम्प्रदायिक घृणाको पक्षमा छ । एकल जातीय स्वायत्त, त्यो पनि आत्मनिर्णयको
अधिकार, फुट्न पाउने अधिकारसहितको एकल जातीय स्वायत्तता शासनको पक्षमा छ ।
एकल जातीय स्वायत्तता भनेको संघीयता होइन । यहाँ मान्छेहरु हेर्दा
पढेलेखेकै जस्ता पनि देखिन्छन्, कसैकसैले त डाक्टर पनि लेखेको देखिन्छ,
कोही कोही लामो इतिहास भएका भन्नेहरु पनि छन् । तर, बहकिँदै गएपछि मान्छे
यति बहकिँदोरहेछ, माओवादी संघीयताको पक्षमा छैन भन्ने कुरो पनि थाहा
पाउँदैनरहेछ र माओवादीकै पछि लाग्दोरहेछ ।
जबज धारण गरेको, लामो अनुभव बोकेको,
राणाशाहीसँग लडेको, पञ्चायती ढालेको, राजतन्त्र फालेको अनि माओवादीलाई
जंगलबाट समातेर घिस्याउँदै शान्ति प्रक्रियामा यहाँसम्म ल्याइपुर्याएको
एमाले पार्टी यहाँ छँदैछ, फेरि देश संकटमा छ । यो त महाभारतको कथामा
अर्जनले गान्डिव धनु फ्याँकेर के लड्ने भनेजस्तो स्थिति देखियो । गान्डिव
पनि छ, अर्जुन पनि छ, सीप पनि छ, पाखुरा पनि छ, सारथी कृष्ण छ, तर नलडेपछि
के गर्ने ? शत्रु खुशी हुने, आफ्ना सबै निराश हुने । हामीसँग जबज छ ।
हामीसँग संगठन छ, जनताको विश्वास छ । हामीसँग अनेक अनुभवहरु छन् । हामीसँग
दुनियाँको आशा, भरोसा छ । यस्तो अवस्थामा यत्रो पार्टी !
मैले थुप्रै ठाउँमा भन्ने गर्छु के हाम्रो
पार्टी बाख्राको घाँटीमा झुण्डिएको लुर्का हो ? थुनजस्तो देखिन्छ, दूध
आउँदैन । पुच्छर होइन, झिंगा धपाउन पनि काम लाग्दैन । न सुन्न कामलाग्छ, न
सुँध्न काम लाग्छ, न खान काम लाग्छ, केही पनि काम लाग्दैन । तैपनि
लुर्काचाँहि झुण्डिरहेको हुन्छ । नेकपा एमाले भनेको यस देशको बाख्राको
लुर्का होइन । कहिले कहिले निस्कने मधु र कैटबहरुलाई ठेगान लगाएर अगाडि
जाने पार्टी हो नेकपा एमाले ।
अहिलेको परिस्थितिमा यो सरकारलाई एकछिन
पनि राख्न मिल्दैन । बाबुराम सरकारलाई राजीनामा गर भन्ने हैन, उनी
कामचलाउमात्रै हुन् । उनीहरु कामचलाऊ भएर नै टिकिरहन चाहन्छन् । यही सरकार
२०/२५ वर्ष जान्छ भनेर कुनै केटाकेटीले गुच्चा खेल्दा भनेको कुरा होइन ।
यस्तो अवस्थामा यो सरकालाई अर्को सरकार गठनद्वारा विस्थापन गर्नुपर्छ । यो
सरकारको राजीनामाको प्रश्न होइन, यो हटिसकेको छ । तर, हटे पनि हट्न मान्दैन
। तपाईहरुले सुनिहाल्नु भो, गोली खाएर मर्छु, झुण्डिएर मर्छु, सेरिएर
मर्छु सरकार छाड्दिन भनिराखेको । यसो भएको हुनाले आज राष्ट्रियता जस्तो
खतरामा परेको छ, लोकतन्त्र खतरामा परेको छ, जसरी संक्रमणकाल लम्ब्याउने
षड्यन्त्र भैरहेको छ, देशलाई अग्रगामी परिवर्तनतर्फ जान नदिने षड्यन्त्र
भैराखेको छ, त्यसबाट देशलाई मुक्त गर्नका लागि जनतालाई सचेत पार्नुपर्छ ।
माओवादीको धाकधम्की, त्रास, भ्रम सबै कुराबाट जनतालाई मुक्त गरेर देशलाई
अगाडि बढाउने कामको नेतृत्व गर्न नेकपा एमालेले अहिले विशेष ढंगको भूमिका
खेल्नुपरेको छ ।
हामीले यसो भनिरहँदा हाम्रो सहयात्रामा
रहेका कतिपय मित्रहरु झस्किन्छन् होला । हामी स्पष्ट छौं, ००७ सालमा
कम्युनिष्टको सहयोग रहे पनि कांग्रेसले नेतृत्व गरेको थियो । ०४६ को
आन्दालेन बैचारिक ढंगले एमालेले नेतृत्व गरेको थियो, व्यहारिकरुपमा
कंग्रेसले संयुक्त नेतृत्व लियो । ०६२/०६३ को आन्दोलनमा वास्तवमा नेकपा
एमालेको अगुवाइ थियो, यद्यपि नेपाली कांग्रेसको मानसिकताका कारण। खासगरी
गिरिजाप्रसाद कोइरालाको कारणले गर्दा त्यसबेला पनि नेपाली कांग्रेसको
नेतृत्व भन्ने भयो । तर, व्यवहारिक नेतृत्व एमालेको थियो । अबको आन्दोलनलाई
नेकपा एमालेले दृढताका साथ वैचारिक रुपमा हाँकेर अगाडि बढ्दैन भने आन्दोलन
सम्भव हुँदैन । त्यसकारण नेकपा एमालेले आन्दोलनेको नेतृत्व गर्नुपर्छ ।
अरु पनि प्रतिश्पर्धामा आए हुन्छ । एमालेको भन्दा बढ्ता शक्ति लिएर आऊ,
एमालेभन्दा व्यवस्थित विचार लिएर आऊ, म उनीहरुलाई भन्न चाहन्छु । तर, यो
कुनै गाई कि त्रिशुल खेल्ने कुरा होइन । भवितव्यले हुने कुरा होइन, यो
विचारको कुरा हो । यो इतिहासले सुम्पेको अभिभाराको कुरा हो । यो कुरा नेकपा
एमालेले बुझ्नुपर्छ । आज आन्दोलन अपरिहार्य छ । पोखरीमा चढाउन लोहोटामा
पानी अलिकति पानी बोकेर गएजस्तो तरिका एमालेले गर्नु हुँदैन । नेकपा
एमालेले आफ्नो अभिभारा बुझ्नुपर्छ ।
झापाका पत्रकार यादव पौडेललाई कलकलाउँदो
उमेरमै कालले चुँडेर लगेको १० महिना हुँदैछ । पौडेलको हत्यापछि बेचैन उनका
सहकर्मी तीर्थ सिग्देलले “सम्झनामा यादव पौडेल” नामक स्मृति ग्रन्थ भर्खरै
सार्वजनिक गरेका छन् । यादव पौडेल खोज पत्रकारिता पुरस्कार कोष पनि गठन
भएको छ । पौडेलको हत्या आरोपमा युवराज गिरी, सोमनाथ ढकाल र मन्जु ढकाल
(फुलमाया कार्की) अहिले जेलमा छन् । पत्रकार सामाजिक प्राणी हो । समाजमा
पत्रकारका विभिन्न व्यक्तिसँग आफ्नैखाले सम्पर्क र सम्बन्ध हुन्छन् । तर,
जब ऊ एक पत्रकार भएर उभिन्छ, उसले आफ्नो व्यवसायिक मर्यादाबाहेक केही
सम्झन्न ।
३५ पत्रकारको हत्या, ४ बेपत्ता
माओवादीको सशस्त्र द्वन्द्व सुरु भएयताका
१७ बर्षलाई मात्र नियाल्ने हो भने ३५ जना सञ्चारकर्मीको हत्या भएको छ ।
तत्कालीन विद्रोही माओवादीमा आस्था राखेकै कारण तत्कालिन राज्यले थुप्रै
पत्रकारको बर्बरतापूर्वक हत्या गर्यो । जनादेश साप्ताहिकका प्रधानसम्पादक
रहेका अर्घाखाँचीका कृष्ण सेन, नेपाल पत्रकार महासंघ सिन्धुपाल्चोकका सचिव
कञ्चन पि्रयदर्शी, पत्रकार महासंघ रामेछापका संस्थापक राजकुमार केसी,
कास्कीको स्वाभिमान साप्ताहिकका सह-सम्पादक महेश्वर पहाडी, नुवाकोटका कमल
एसी, झापाका देवकुमार आचार्य, कैलालीका विनोद सजना चौधरी, काभ्रेका सुवास
मैनालीसहित १७ जना पत्रकारको राज्यले हत्या गर्यो ।
माओवादी पनि के कम ? उसले पनि दैलेखका
डेकेन्द्रराज थापा, बाराका वीरेन्द्र साह, पर्साका गोपाल गिरी,
सिन्धुपाल्चोकका ज्ञानेन्द्र खड्का, मोरङका अम्बिका तिमिल्सिना, कैलालीका
जगतप्रसाद जोशीसहित ९ जना पत्रकारको हत्या गर्यो । ज्वाला सिंह समूहबाट
पर्साका पुष्करबहादुर श्रेष्ठ मारिए । राज्यबाट बेपत्ता पारिएका पत्रकार
महासंघ ललितपुरका निर्वाचित सदस्य मिलन नेपाली, माओवादीबाट बेपत्ता पारिएका
कन्चनपुरका प्रकाशमान सिंह ठकुरी र अज्ञात समूहबाट बेपत्ता पारिएका
सिन्धुलीका चित्रनारायण श्रेष्ठ र ताप्लेजुङका मदन पौडेलका परिवारले न सास
पाउन सकेका छन, न लास ।
ज्यान सबैको बराबर
पत्रकार र नागरिक समाजको चर्को दबाबकै
कारण यादव पौडेलका हत्यारा कमसेकम चिसो छिंढीमा पुगे । तर, पत्रकारका कलम
भाँच्ने थुप्रै हत्याराहरुले उन्मुक्ति पाइरहेका छन् । पत्रकारको हत्यामा
संलग्नलाई उल्टै राज्य र माओवादीले अहिले पुरस्कृत गरिरहेका छन् ।
वीरेन्द्र साह, ज्ञानेन्द्र खड्काका हत्यामा संलग्न आफ्ना
नेता-कार्यकर्ताहरुलाई अहिले पनि माओवादीले बचाऊ गरिरहेको छ । त्यसैगरी,
कृष्ण सेन, महेश्वर पहाडीहरुलाई निर्ममतापूर्वक हत्या गर्ने सुरक्षाकर्मी
अहिले पनि राज्यको उपल्लो ओहोदामा छन् ।
आज प्रश्न उठिरहेको छ, डेकेन्द्रराज
थापाका हत्याका आरोपीको कुरा उठाउँदा कृष्ण सेन या कन्चन पि्रयदर्शीका
हत्याराका विषयमा किन कुरा नउठाउने ? डेकेन्द्रको मात्रै कुरा गरेर
शान्तिप्रक्रिया भाँड्न खोजेको र कृष्ण सेनको रगतलाई पानीझैं ठानेको आरोप
पनि लागिरहेको छ । नेपाली पत्रकार विभाजित छैनन्, उनीहरुलाई विभाजित गर्ने
प्रयत्न गरिएको छ । नेपाली प्रेस स्वतन्त्रता र अभिव्यक्ति स्वतन्त्रता
आन्दोलनलाई कित्ताकाट गरेर तुहाउने दुष्प्रयास अहिले सरकारले नै गरेको छ ।
जसका कारण आज देशका १० हजार भन्दा बढी पत्रकार सडकमा उत्रिन बाध्य हुनु
परेको छ ।
डेकेन्द्रराज थापाका हत्याका आरोपीहरु
त्यसै पक्राउ परेका होइन, आठबर्षसम्मको निरन्तर खबरदारी र कानुनी लडाईंबाट
मात्र सम्भव भएको हो । डेकेन्द्र युद्धका पक्ष थिएनन । न उनले तत्कालीन
सेना प्रहरीका लागि हतियार बोकेका थिए, न त माओवादीका लागि । काकाकुल
जनतालाई पानी खुवाउने अभिलाषा बोकेर माओवादीसम्म पुगेका डेकेन्द्र
फर्किएनन् । डेकेन्द्रको हत्यामा संलग्नहरुलाई कारबाही गर्दा
प्रधानमन्त्रीदेखि महान्यायधिवक्तासम्मको टाउको दुखेको छ । विद्वान
प्रधानमन्त्रीले बुझ्नुपर्छ, अपराधीलाई संरक्षण गर्ने पनि अपराधी हो ।
‘महा-अन्यायाधिवक्ता’को त चर्चा गरेर के नै साध्य छ र ? देशका कार्यकारी
प्रमुख प्रधानमन्त्रीका कार्यकारी सल्लाहकार नै प्रधानमन्त्रीलाई
उल्टोपाल्टो सल्लाह दिएर बेवकुफ बनाउने काम गरिरहेका छन् । डेकेन्द्रलाई
जिउँदै गाड्नेहरुलाई छाड्ने कसम खाएका प्रधानमन्त्री र महान्यायाधिवक्तालाई
त अहिले अदालतले हाजिर हुन मात्र बोलाएको छ, कानुनी शासनको धज्जी उडाउने
यस्तै मनोमानी रहे हत्कडी लगाउनेसम्मको काम नहोला भन्न सकिन्न ।
जहाँसम्म कृष्ण सेन, महेश्वर पहाडी, कन्चन
पि्रयदर्शी, कमल एसी, कुमार घिमिरे लगायत राज्यबाट हत्या गरिएका
पत्रकारहरुको प्रसंग छ, उनीहरुको हत्यामा संलग्न सुरक्षाकर्मीहरु अहिले पनि
राज्यको उपल्लो ओहोदामा छन् । ‘पि्रय कमरेड’का हत्याराहरु अहिले पनि
प्रधानमन्त्री बाबुराम भट्टराईलाई स्यालुट ठोकिरहेका छन् । कमसेकम
तिनीहरुलाई कानुनी कठघरामा उभ्याउने ल्याकत प्रधानमन्त्रीले राखुन् । आखिर
ज्यान सबैको बराबर हो ।
डेकेन्द्रराज थापादेखि कृष्ण सेनसम्मका
कलमजीविको हत्यामा संलग्नहरुलाई कारबाही हुँदा वाहवाही नै हुनेछ ।
हत्यारालाई कारबाही हुँदा शान्तिप्रक्रिया भाँडिने, अमनचयन खल्बलिने होइन ।
यसले शान्ति प्रक्रिया झनै मजबुत हुनेछ, कमसेकम जनताले देशमा साँच्चै
गणतन्त्र आएको महसुस गर्नेछन । न दैलेखका पत्रकारले दिनहुँ आन्दोलन
गर्नुपर्छ, न त झापाका पत्रकारहरुले कलमै बन्द गर्नुपर्ने अवस्था सिर्जना
हुन्छ । डेकेन्द्रको हत्यामा संलग्नहरुमाथि कानुनी कारबाही गर्न अनवरत
खबरदारी गरिरहेका पत्रकारहरु छिट्टै कृष्ण सेन र महेश्वर पहाडीका
हत्यारालाई कारबाही हुने दिनको प्रतिक्षामा छन् ।
१५ माघ, काठमाण्डौं । चैतदेखि सुरु हुने
यस बर्षको एसएलसी परीक्षामा साढे पाँच लाख विद्यार्थी सहभागी हुने भएका छन्
। मुलुकभरको तथ्यांकअनुसार एसएलसी परीक्षामा ५ लाख ४७ हजार २ सय ५ जना
परीक्षार्थीहरु सहभागी हुने परीक्षा नियन्त्रण कार्यालयमा उपनियन्त्रक
प्रह्लाद अर्याले जानकारी दिए ।
यस बर्ष एसएलसी परीक्षा आगामी चैत १
गतेदेखि सुरु हुँदैछ । परीक्षा नियन्त्रण कार्यालयको तालिका अनुसार सो
परीक्षा चैत १० गते सम्पन्न हुनेछ । परीक्षाका लागि चाहिने पश्नपत्र कडा
सुरक्षाका बीच जनक शिक्षा सामग्री केन्द्रको सुरक्षण मुद्रणलयमा छपाई भएको छ
।
यस बर्षको परीक्षाका लागि १ हजार ७ सय ८६
परीक्षा केन्द्र निर्धारण गरिएको छ । अहिले उत्तरपुस्तिका जिल्ला
पुर्याउने क्रम जारी रहेको छ ।
परीक्षा नियन्त्रणको कार्यलयले दिएको
जानकारी अनुसार यसबर्ष अपांगता भएका विद्यार्थीले ४ घन्टा ३० मिनेट परीक्षा
लेख्न पाउने भएका छन् । अन्धfm अपांगता भएका विद्यार्थीका लागि निर्धारित
समयभन्दा १ घन्टा ३० मिनेट थप गरिएको पनि उपनियन्त्रक अर्यालले जानकारी
दिएको खबर राजधानी दैनिकले छापेको छ ।
१५ माघ, काठमाण्डौं । बर्षेनी आगलागीबाट
सखाप हुने झाडी सफा गरी एउटै गाउँले करोड कमाउँछ भन्दा आश्चर्य लाग्न सक्छ ।
तर, सिन्धुपाल्चोक अत्तपुर ८ सिक्रेका बासिन्दाले झाडी सफा गरेर नै करोडौं
रुपैयाँ कमाएका छन् ।
उनीहरुले आफ्नो सामुदायिक वनमा रहेका
गैरकाष्ठ पदार्थबाट -झाडी) बायो बि्रगेट तयार पारेर बिक्री गर्छन ।
अत्तरपुरका वडा नम्बर ७, ८ र ९ का झन्डै दुईसय स्थानीयबासीले प्रत्यक्ष
रोजगारी समेत पाएका छन् । जसमा झन्डै ४५ प्रतिशत महिला छन् । गाउँमा रहेका
चारवटा बायो बिग्रेट उद्योगबाट रोजगारीको व्यवस्था रहेको खबर नयाँ
पत्रिकाले छापेको छ । सिक्रे बि्रकेट उद्योगका व्यवस्थापक देवबहादुर
श्रेष्ठले उद्योगमा आठघन्टा काम गर्ने कामदारले प्रतिदिन पाँच सय रुपैयाँ
कमाउने कामदारले बताएका छन् ।
लिस्वन । पोर्चुगलमा आर्थिक मन्दिले जतिनै
असर पारे पनि नेपाली युवाहरुमा व्यवसाय प्रतिको चासो भने घटेको छैन ।
संघर्ष गर्दा गर्दै नेपालको अर्थतन्त्र, राजनिति जस्ता विषयमा निरास बनेका
नेपाली युवाहरु पोर्चुगलमा आएर पनि आर्थिक मन्दिको वास्ता नगरि धेरैले
आफ्ना साना तिना व्यवसाय सञ्चालन गरेका छन् । नेपालीहरु १९९१ को हाराहारीमा
पोर्चुगलमा प्रवेश गरे पनि व्यवसायको सुरुवात भने धेरै पछाडीबाट भएको थियो
तर अहिले पोर्चुगलमा आउने नेपाली युवाहरुमा अन्यत्र काम खोजेर समय विताउनु
भन्दा कागज बनाउनै लागि भए पनि आफ्नै व्यवसाय सञ्चालन गर्ने लहरै चलेको छ ।
नेपालबाट अध्ययन, भ्रमण, सेमिनार
गोष्ठिहरुमा भाग लिने जस्ता उद्देश्यले युरोपमा प्रवेश गर्ने नेपालीहरु
पोर्चुगलमा पनि धेरै भेटिन्छन् । ट्याक्स तिरेको आधारमा रेसिडेन्सी कार्ड
एप्लाई गर्ने प्रवाधान भएका कारणले गर्दा पनि पोर्चुगल धेरै नेपालीहरुका
लागि आशाको केन्द्रविन्दु बनेकेा छ । पोर्चुगलमा बढेको आर्थिक मन्दि संगै
आप्रवासीहरुले काम पाउने समस्या बढ्दै जानुको साथै पोर्चुगलको सरकारले
आप्रवासीहरुलाई रेसिडेन्सी कार्ड दिने प्रकृयामा धेरै छानविन तथा निगरानी
बढाइरहेको हुदाँ आफ्नै सानो तिनो व्यवसाय गरी कार्ड एप्लाई गर्नेहरुको
संख्या बढ्न थालेको हो ।
कयौ यस्ता व्यवसायहरु नाफा मुखि भन्दा पनि
कागजी प्रकृयामा जान सजिलोका लागि गर्ने गरिएका हुन्छन् । यसरी गरिने
ब्यवसाय आफु लिगल नभए पनि आफन्तको नाममा दर्ता गराएर सञ्चालन भएका हुन्छन् ।
यहाँ व्यवसाय गर्ने नयाँ नेपालीहरु मध्ये धेरैका किराना पसलहरु रहेका छन्
भने केहीका कम्प्युटर मर्मत सेण्टर,साइवर, गिफ्ट,चिया, कफी पसल, कपडा
पसलहरु समेत रहेका छन् । सानो व्यवसायमा लगानी कम र ठूलो जो खिम पनि नहुने
हुँदा धेरैको आर्कषण बनेको छ । यसरी गरिने साना व्यवसायमा दुई देखि तिन
जनासम्म कामदारको कर तिरेर कागजी प्रकृयामा जान मिल्ने हुँदा व्यवसायमा
साझेदारी पनि भएको पाइन्छ ।”यहाँ के के सोचेर आएको थिए तर काम पाउन धेरै
गाहृ्रो, अनि यहाँको कार्ड पाउन पनि उस्तै समस्या हुने भएकाले आफुले सिकेको
ज्ञान र अनुभवको आधारमा व्यवसाय तिर लाग्नुनै राम्रो लाग्यो ।” चार महिना
अगाडि पोर्चुगलमा आएर टचस्टार नामको कम्प्युटर मर्मत, रिपेयर ब्यवसाय
खोलेका सुर्य थापाले बताए ।
थापाको पसलमा धेरै नेपाली र विदेसी ग्राहक
छन् । ग्राहकले कम्प्युटर देखि मोवाइल, आइफोनका समस्याहरु लिएर आउछन् ।
तीन बर्षअगाडि उनी कम्प्युटर आइटी टेक्नोलोजी अध्ययनका लागि स्कटल्याण्डमा
आएका थिए । अध्ययनका लागि आए पनि युरोपमा लिगल भएर स्थायी बसोवास गर्ने
सोचले उनी पोर्चुगल तिर लागे । ”पोर्चुगलमा पहिलामा पनि एक पटक आएको थिएँ ।
यहाँ सिप अनुसारको काम पाउन कठिन, अनि यहाँको रेसिडेन्सी कार्ड बनाउनको
लागि काम गर्नै पर्ने हुनाले अरुकोमा काम गर्नु भन्दा आफैले व्यवसाय गर्दा
राम्रो हुँदो रहेछ ” पोर्चुगलको रेसिडेन्सी कार्डको प्रतिक्षामा बसेका
थापाले भने ।
नेपालीहरुले गर्दै गरेका ब्यवसाय भन्दा
अलि फरक व्यवसाय गर्दै गरेका अर्का अरुण राईको कथा पनि उस्तै छ । ”युरोपमा
राम्रो कमाई होला राम्रो काम मिल्ला भनेर आएको यहाँ धेरै गाहृ्रो हुँदो
रहेछ । यहाँ अरुकोमा काम गर्नु भन्दा पनि आफैले केही गर्ने सोच बनायो भने
राम्रो हुँदो रहेछ” आफ्ना ग्राहकको पाखुरामा टाटु पेन्ट गर्दै गरेका राईले
भने । उनी स्विडेनको भिषामा युरोप छिरेका हुन् । पोर्चुगलमा लिगल हुन सजिलो
हुन्छ भन्ने थाहा पाएर चार महिना अगाडि पोर्चुगलमा आए ।
यहाँ नेपालीहरुलाई लक्षित गरी आफुले
सिकेको ज्ञान उपयोग गरी शरिरमा टाटु पेन्ट गर्ने, कपाल फाल्ने, लगायतका
सेवाहरु दिदै आएका छन् । उनका ग्राहक धेरै जसो नेपाली नै छन् । उनलाई
ग्राहकले जहाँ बोलाउछन् त्यही आफ्ना सामान लगेर सेवा दिने गर्दछन् । एउटा
टाटु हानेको उनले बढिमा एक सय युरो सम्म लिने गरेका छन् भने साइजको आधारमा
सानो साइजको टाटुलाई विस युरो सम्म लिने गर्दछन् । विदेश जाने तयारी गरेपछि
उनले नेपालमै कापाल फाल्ने र टाटु हान्ने काम सिकेर आएका थिए । आफुसँग
केही ज्ञान र सीप भयो भने जहाँ गए पनि काम लाग्दो रहेछ राईको भनाई छ ।
देश आँफै रोयपछी प्रदेशी त रुन्छ त्यसै
प्रदेश मै बसिएछ मन्,मुटु नेपालमा
घर थियो जग्गा थियो,के थियन नेपालमा
सधैंभरी गाली-गलौज कस्ले हेर्ने बिमारीमा
सबै साथी डिउटी जाँदा उनकै फोटो सिरानीमा
देश आँफै रोयपछी प्रदेशी त रुने भयो
भोली जाउँला भन्दा-भन्दै ७-८ बर्षा यतै गयो
आमा बन्न बच्चा पाउनु दुख पाउन बिदेश धाउनु
सीपबिहिन श्रम बेची कहिले होला उँभो लाग्नु
देश आँफै रोयपछी प्रदेशी त रुन्छ त्यसै ।।
चिरन्जिवी सुबेदी
अर्थुङे-म्याग्दी हाल युएई
• वैशाख पहिलो साता नेपाली राहदानीमा भारतको मधुवानी जिल्ला खजौली ग्राम वडा नं ३ का २१ वर्षे डुमो मण्डल कतार पुगे। उनले धनुषा, उमाप्रेमपुर-७ का २१ वर्षे गंगरु मुखियाको राहदानी प्रयोग गरेका थिए। कतारमा पक्राउ परेपछि उनले नेपाली एजेन्टलाई १ लाख ३५ हजार रुपैयाँ बुझाएर त्रिभुवन विमानस्थलबाट उडेको बयान दिएका थिए।
• नेपाली हस्तलिखित राहदानी दुरुपयोग गरी बंगलादेशी र भारतीय आउन थालेपछि गएको असारमा कुवेत सरकारको अनुरोधमा त्यहाँस्थित नेपाली दूतावासले विज्ञप्तिमार्फत सकभर हस्तलिखित राहदानीमा नआउन आग्रह गरेको थियो। नेपाली राहदानी दुरुपयोगबारे साउदी अरबले पनि हस्तलिखित राहदानीमा नेपाली कामदारलाई प्रवेश गर्न नदिने निर्णय गर्योा। तर कूटनीतिक पहलपछि साउदीले निर्णय उल्टायो।
हस्तलिखित राहदानी विस्थापित गर्ने म्याद नजिकिँदै गर्दा यस्ता राहदानी दुरुपयोग गर्नेको संख्या बढ्दै गएको छ। केही वर्षअघि नेपाली हस्तलिखित राहदानी दुरुपयोग गर्ने विदेशीमा बंगलादेशी धेरै हुने गरे पनि पछिल्ला बढी दुरुपयोग गर्नेमा भारतीय भेटिएका छन्। हस्तलिखित राहदानी दुरुपयोग गर्ने नेपालीको संख्या पनि कम छैन।
नेपालीको राहदानीमा आफ्नो फोटो टाँसी विदेश जाँदा वा फर्कंदा पक्राउ पर्नेमा ठूलो संख्या भारतका दार्जिलिङ, लखिपाडी, सिलगुडी, कालिङपोङ, जलपाइगुडी, गोरखपुर, सिक्किम, मधुवती, चेन्नईमा बसोबास गर्ने महिलाको छ।
'हस्तलिखित राहदानी दुरुपयोग गर्ने बढेका छन्,' अध्यागमन विभागका महानिर्देशक बसन्तराज गौतमले नागरिकसँग भने, 'अधिकांशले राहदानीमा फोटो परिवर्तन गरी दुरुपयोग गर्ने गरेको भेटिएको छ। नेपाली राहदानी दुरुपयोग गर्ने धेरै नेपालीमूलका भारतीय नागरिक पाइएको छ।'
अध्यागमन विभागले पछिल्लो एक वर्षमा मात्र त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल (टिआइए) बाट हस्तलिखित राहदानी दुरुपयोग गरी विदेश जान खोज्ने करिब ५ सयलाई पक्रेको छ। पक्राउ पर्ने प्रायः सबैले अर्को व्यक्तिको राहदानीमा रहेको फोटो उप्काई आफ्नो टाँसेको भेटिएको छ। राहदानी दुरुपयोग गर्ने पाँच सयविरुद्ध विभागले बितेको एक वर्षमा अदालतमा मुद्दा चलाइसकेको छ।
राहदानी दुरुपयोग गरेको आशंकामा पक्राउ परेका ३० जना अहिले विभागको हिरासतमा छन्। गत बुधबारमात्र टिआइएबाट विभागले राहदानी दुरुपयोग गरी विदेश जाँदै गरेका शंकास्पद चारजनालाई पक्रेको छ। 'अर्काको राहदानी दुरुपयोग गर्ने अधिकांश वैदेशिक रोजगारीमा जानेहरु छन्,' अध्यागमन विभाग मुद्दा शाखाका प्रमुख भीमराज पोखरेलले बताए।
अध्यागमन विभागको तथ्यांकअनुसार सन् २०१२ मा राहदानी दुरुपयोग गरी विदेश जाने क्रममा टिआइएबाट ४ सय ९८ जनालाई पक्राउ गरिएको छ। यीमध्ये ४ सय ८१ जनामाथि काठमाडौं जिल्ला अदालतमा मुद्दा चलाइसकिएको छ।
विभागको तथ्यांकअनुसार २०१२ जनवरीमा २७, फेब्रुअरीमा ३१, मार्चमा ३९, अप्रिलमा ३५, मेमा ३०, जुनमा ३३, जुलाईमा २६, अगस्टमा ४२, सेप्टेम्बरमा ९१, अक्टोबरमा ४४, नोभेम्बरमा ६० र डिसेम्बरमा ४० जनालाई राहदानी दुरुपयोग गरेको शंकामा टिआइएबाट पक्राउ गरिएको थियो।
राहदानी दुरुपयोग गरेको आवश्यक प्रमाण जुटाई विभागले २०१२ जनवरीमा ६७, फेब्रुअरीमा ५१, मार्चमा ४७, अप्रिलमा ४०, मेमा ३०, जुनमा २४, जुलाईमा १३, अगस्टमा १९, सेप्टेम्बरमा ६७, अक्टोबरमा ५८, नोभेम्बरमा ४१ र डिसेम्बरमा २४ जनामाथि काठमाडौं जिल्ला अदालतमा मुद्दा दायर गरेको थियो। 'अघिल्लो वर्ष तथा महिनाका केस पनि बाँकी रहने हुँदा पक्राउ परेको र मुद्दा दायर गरेको संख्यामा भिन्नता हुन्छ,' पोखरेलले बताए।
राहदानी दुरुपयोग गरेको अभियोगमा मुद्दा चलाइएकामध्ये एक जनालाई पनि अहिलेसम्म अदालतले निर्दोष ठहर नगरेको विभागको अनुभव छ।
अन्तर्राष्ट्रिय नागरिक उड्डयन संगठन (आइकाओ) को प्रावधानअनुसार २०१५ नोभेम्बर २४ पछि हस्तलिखित राहदानी प्रयोग गर्न पाइनेछैन। सुरक्षाका दृष्टिले हस्तलिखित राहदानी निकै कमजोर मानिन्छ। यसैकारण अधिकांश देशले यस्तो राहदानी पूर्णरुपमा बन्द गरी मेसिनले पढ्न सक्ने (एमआरपी) तथा बायोमेटि्रक्स राहदानी प्रयोजनमा ल्याइसकेका छन्।
नेपालले २०१० डिसेम्बर २६ बाट हस्तलिखित राहदानी वितरण बन्द गरी एमआरपीमा गएको थियो। तर, त्यसअघि वितरण भएका हस्तलिखित राहदानी भने २०१५ नोभेम्बर २४ सम्म प्रयोग गर्न सकिनेछ। नेपाल लगायत आधा दर्जन देशले मात्र यस्ता हस्तलिखित राहदानी प्रयोगमा ल्याइरहेका छन्।
राहदानी विभागको तथ्यांकअनुसार २०१५ नोभेम्बर २४ सम्म र त्योभन्दा माथि म्याद भएका २५ लाख हस्तलिखित राहदानी अहिले प्रयोगमा छन्। ती राहदानी एकै दिन (२०१५ नोभेम्बर २४) काम नलाग्ने हुनेछन्। हस्तलिखित राहदानीमा सजिलै फोटो परिवर्तन गर्न सकिने हुँदा यस्ता राहदानीको दुरुपयोग बढ्दै गएको ठहर अध्यागमन विभागको छ।
'पक्राउ परेका मात्र हाम्रो नजरमा परेका हुन्,' पोखरेलले भने, 'भारत हुँदै जाने र हाम्रो नजरमा नपरेका अझ धेरै हुन सक्छन्।'
पछिल्लो चार महिनामा नेपाली राहदानीमा विदेश जाँदै गरेका एक बंगलादेशी, ५७ भारतीय पक्राउ परे। राहदानी दुरुपयोगको आरोपमा डिसेम्बरमा मुद्दा चलाइएका २४ मध्ये १९ भारतीय छन्। 'राहदानी दुरुपयोग गरेको आरोपमा पक्राउ परेमध्ये ८० प्रतिशतभन्दा बढी महिला हुने गरेका छन्,' महानिर्देशक गौतमले भने।
हस्तलिखित राहदानीको दुरुपयोग बढेपछि २०६६ साउन महिनामा अध्यागमन विभागले झन्डै ८५ लाख रुपैयाँ खर्चेर राहदानी रिड गर्ने एउटा मेसिन (भिएससी-६०००) युरोपबाट ल्याएको थियो। टिआइएस्थित अध्यागमनमा खटिएका कर्मचारीलाई कुनै राहदानीमाथि शंका लागे त्यही मेसिनबाट जाँच गर्छन्। मेसिनबाट तस्बिर परिवर्तन गरेको, सूचना परिवर्तन गरेको सहजै थाहा पाउन सकिन्छ।
जाँचमा तस्बिर तथा सूचना परिवर्तन गरेको भेटिए विभागले राहदानी दुरुपयोग गर्नेमाथि जाली राहदानी प्रयोग गरेको आरोपमा कारबाही चलाउने गरेको छ। अध्यागमन ऐन २०४९ मा राहदानी दुरुपयोग गरेको कसुर ठहर भए बढीमा पाँच वर्ष कैद वा ५० हजार रुपैयाँसम्म जरिवाना वा दुवै सजाय हुने व्यवस्था छ।
सन् २०१२ मा राहदानी दुरुपयोग गरेको आशंकामा पक्राउ पर्ने र दायर मुद्दाको संख्या
महिना शंकास्पद देखिएका राहदानी संख्या पेस भएका मुद्दा संख्या
जनवरी २७ ६७
फेब्रुअरी ३१ ५१
मार्च ३९ ४७
अप्रिल ३५ ४०
मे ३० ३०
जुन ३३ २४
जुलाई २६ १३
अगस्ट ४२ १९
सेप्टेम्बर ९१ ६७
अक्टोबर ४४ ५८
नेभेम्बर ६० ४१
डिसेम्बर ४० २४
जम्मा ४९८ ४८१
क्रिष्टियानो रोनाल्डोको ह्याट्रिकको मदतमा रियल मड्रिडले आइतबार राति गेटाफेलाई ४–० ले पराजित गरेको केहीबेरपछि बार्सिलोनाले ओसासुनामाथि ५–१ को फराकिलो जित निकालेको हो ।
घरेलु मैदान नाउ क्याम्पमा भएको खेलको ११ औं मिनेटमा मेस्सीले गोल गर्दै बार्सिलोनालाई अग्रता दिलाए । २४ औं मिनेटमा बराबरी गोल फार्काएको ओसासुना २७ औं मिनेटमा एरिवास रातो कार्ड खाँदै मैदानबाट बहिरिपछि १० खेलाडीमा सिमित भयो भने बार्सिलोनाले पेनाल्टी पायो । पेनाल्टीमा गोल गर्दै मेस्सीले बार्सिलोनालाई २–१ को अग्रता दिलाए भने ४० औं मिनेटमा पेड्रोले गोल गर्दै ३–१ मा पुर्याए ।
दोस्रो हापको ५६ औं मिनेटमा ह्याट्रिक पुरा गरेका मेस्सीले ५८ औं मिनेटमा व्यक्तिगत चौथो गोल गर्दै बार्सिलोनालाई ५–१ को फराकिलो जित दिलाए । यससँगै ला लिगामा मेस्सीले २ सय गोल गरेका छन् । कोपा डेल रे कपमा चिरप्रतिद्वन्द्वी रियल मड्रिडसँगको भेट अघि मेस्सीले चार गोल गरेका हुन् ।
अर्को खेलमा रियल मड्रिडले क्रिष्टियानो रोनाल्डोको ह्याट्रिकको मदतमा गेटाफेलाई ४–० ले पराजित गरेको छ भने दोस्रो स्थानमा रहेको एथ्लेटिको मड्रिड एथ्लेटिको बिल्बाओसँग ३–० ले पराजित भएको छ ।
जितपछि बार्सिलोनाको २१ खेलबाट ५८ अंक भएको छ भने दोस्रो स्थानमा रहेको एथ्लेटिको मड्रिडको ४७ र तेस्रो स्थानमा रहेको रियल मड्रिडको ४३ अंक छ । डिफेण्डिङ च्याम्पियन रियल मड्रिड बार्सिलोनाभन्दा १५ अंकले पछि छ ।
चलचित्र ‘विन्दास’ सफल भएपछि यसको सिक्वेल
पनि बन्ने भएको छ । मधुकुमार श्रेष्ठको निर्माणमा तयार भएको चलचित्र
‘विन्दास’ यो बर्षको सफल चलचित्रको सुचिमा पर्दछ । सिनेमाको सफलताले
हौसिएका मधुले सिक्वेल बनाउने तयारी गरेका हुन् ।
‘विन्दास
२’ लाई निर्देशक राजु गिरीले नै निर्देशन गर्ने तयारी गरेका छन् ।
चलचित्रमा नायिका सुष्मा कार्कीको अभिनय रहने पक्का भएको छ । चलचित्रको
सिक्वेलका बारेमा कुरा गर्दै निर्देशक गिरीले भने, ‘विन्दास सिनेमा जहाँ
पुगेर टुङ्िगएको थियो, सिक्वेल त्यही बाट सुरु हुन्छ ।’
‘विन्दास
२’ लाई निर्देशक राजु गिरीले नै निर्देशन गर्ने तयारी गरेका छन् ।
चलचित्रमा नायिका सुष्मा कार्कीको अभिनय रहने पक्का भएको छ । चलचित्रको
सिक्वेलका बारेमा कुरा गर्दै निर्देशक गिरीले भने, ‘विन्दास सिनेमा जहाँ
पुगेर टुङ्िगएको थियो, सिक्वेल त्यही बाट सुरु हुन्छ ।’
‘विन्दास’ मा विगि्रएकी सुष्मा ‘विन्दास
२’ मा सुध्रने निर्माणपक्षले बताएको छ । तर ‘विन्दास’ मा हत्या गरिएका
कलाकार विन्दास २ मा देखिने छैनन् । चलचित्रको छायांकन चाडै नै सुरु गर्ने
योजना निर्माणपक्षले बनाएको छ ।
स्थानीय एक विद्यालयमा कक्षा ६ मा पढ्दै गरेकी बालिकालाई ब्यथा लागेपछि
विहान डाक्टर टेलिमेडिको अस्पतालको खुदीस्थित शाखा कार्यालयमा भर्ना गरिएको
थियो । पेट दुखेको भन्दै परिवारले अस्पताल ल्याएका बालिकाको पेटमा बच्चा
रहेको थाह पाएपछि सामान्य अवस्थामा सुत्केरी गराएको अस्पतालका निर्देशक
डाक्टर रबी गुरुङले वताउनुभयो ।
बालिकाका अनुसार ७ महिनामा नै जन्मिएको बच्चाको तौल झण्डै १ किलो रहेको छ । सुत्केरी भएपछि सदरमुकाम वेसीशहरमा रहेको लमजुङ जिल्ला सामुदायिक अस्पतालमा आमा र बच्चालाई ल्याईएको थियो । आमा र बाच्चालाई थप उपचारका लागि भन्दै चितवन लगिएको छ । आमाको अवस्था सामान्य रहेपनि शिशुको अवस्था जटिल रहेको पारिवारिक श्रोतले वताएको छ ।
कानुनले बाबुआमाको सहमतिमा विवाह गर्ने उमेर १८ बर्ष र आफूखुसी विवाह गर्ने उमेर २० बर्ष तोकेको छ । तर १३ बर्षको कलिलो उमेरमा नै सुत्केरी भएपछि घटनालाई स्थानीयवासिन्दाले असमान्य रुपमा हेरेका छन् ।
बच्चाको बाबु चितवनमा रहेको र झण्डै १७ वर्षका उनलाई बालिकाका आफन्तले नियन्त्रणमा लिएको बुझिएको छ । बालिकको विवाह नभएकाले बच्चा र आमालाई ती युवाको जिम्मा लगाईने पारिवारिक श्रोतले वताएको छ ।
कलिलो उमरेमा सुत्केरी हुन स्वास्थ्यका लागि निकै हानिकारण हुने चिकित्कसहरुले वताएका छन् । बालिकाको सुत्केरी गराएका डाक्टर रबी गुरुङले सानै उमेरमा बच्चा जन्माउने महिलामा बच्चा जन्माउन नसक्ने, पाठेघर खस्ने समस्या र संक्रमणको समस्या देखिनसक्ने वताउनुभयो ।
बालिकाका अनुसार ७ महिनामा नै जन्मिएको बच्चाको तौल झण्डै १ किलो रहेको छ । सुत्केरी भएपछि सदरमुकाम वेसीशहरमा रहेको लमजुङ जिल्ला सामुदायिक अस्पतालमा आमा र बच्चालाई ल्याईएको थियो । आमा र बाच्चालाई थप उपचारका लागि भन्दै चितवन लगिएको छ । आमाको अवस्था सामान्य रहेपनि शिशुको अवस्था जटिल रहेको पारिवारिक श्रोतले वताएको छ ।
कानुनले बाबुआमाको सहमतिमा विवाह गर्ने उमेर १८ बर्ष र आफूखुसी विवाह गर्ने उमेर २० बर्ष तोकेको छ । तर १३ बर्षको कलिलो उमेरमा नै सुत्केरी भएपछि घटनालाई स्थानीयवासिन्दाले असमान्य रुपमा हेरेका छन् ।
बच्चाको बाबु चितवनमा रहेको र झण्डै १७ वर्षका उनलाई बालिकाका आफन्तले नियन्त्रणमा लिएको बुझिएको छ । बालिकको विवाह नभएकाले बच्चा र आमालाई ती युवाको जिम्मा लगाईने पारिवारिक श्रोतले वताएको छ ।
कलिलो उमरेमा सुत्केरी हुन स्वास्थ्यका लागि निकै हानिकारण हुने चिकित्कसहरुले वताएका छन् । बालिकाको सुत्केरी गराएका डाक्टर रबी गुरुङले सानै उमेरमा बच्चा जन्माउने महिलामा बच्चा जन्माउन नसक्ने, पाठेघर खस्ने समस्या र संक्रमणको समस्या देखिनसक्ने वताउनुभयो ।
‘अहिलेसम्म महिनावारी भएको छैन भन्दै बसेकी थिई, एकैचोटी यस्तो अवस्थामा
देख्दा छक्क परेँ ।’ बालिकाकी आमाले भनिन् ‘छोरी सानै छ, केटा भनाउँदा
चिनवनमा छ रे, त्यहीँ गएर सवैकुरा गर्नेछु ।’
बालिकाकी आमाले आफ्नो छोरी गर्भवती रहेको थाह नभएको दावी गरिन् ।
एमाओवादी कार्यकर्ताले ज्यान मार्ने धम्की दिएपछि दैलेखका दुई दर्जन पत्रकार सुर्खेतस्थित क्षेत्रीय प्रशासन कार्यालयमा धर्नामा बसेका थिए । क्षेत्रीय प्रशासक शारदाप्रसाद त्रितालले दैलेखी पत्रकारलाई भयरहीत पेशा व्यवसाय गर्ने वातावरण मिलाउने प्रतिबद्धता जनाएका छन् ।
क्षेत्रीय प्रशासन कार्यालयले विस्थापित पत्रकारलाई जिल्लामा भयरहीत र निर्वाध ढंगले पेशा व्यवसाय गर्ने वातावरण मिलाउने र सुरक्षा प्रदान गर्ने, विगतमा भएका धम्की, डर र त्रासलगायतका विषयमा सरोकारवालाहरुसँग छलफल गरी त्यस्ता गतिविधि हुन नदिन स्थानीय प्रशासनलाई निर्देशन दिने र विस्थापित पत्रकारलाई क्षेत्रीय प्रशासन कार्यालयकै अग्रसरतामा फर्काउने प्रतिबद्धता जनाएको छ ।
'दैलेख सदरमुकाम पुगेपछि स्थानीय प्रशासनले विशेष कार्ययोजनासहित पत्रकारको सुरक्षा प्रबन्ध मिलाउनेछ,' स्थानीय प्रशासनले भनेको छ, 'यस कार्यको निरन्तर अनुगमन गरिनेछ ।' प्रशासनले पत्रकारमाथि कुनै आक्रमण भए कानुनी कारबाहीको दायरामा ल्याउने प्रतिबद्धता जनाएको छ ।
एमाओवादी कार्यकर्ताको धम्कीले असुरक्षित भएपछि विस्थापित भई चार दिनदेखि सुर्खेतमा रहेका सुर्खेतका पत्रकारहरुले क्षेत्रीय प्रशासन कार्यालयमा रिले अनसन सुरु गरेका थिए । यसअघि उनीहरुले विस्थापितहरुको पुनस्थापना र बन्द भएका सञ्चार माध्यम सुचारु गर्न २४ घण्टे अल्टिमेटम दिएका थिए ।
दैलेखबाट बिस्थापित २२ पत्रकार र सुर्खेतका समेत पत्रकारहरु रिले अनसनमा सहभागी थिए । 'विस्थापित पत्रकारहरुलाई ससम्मान फर्काउने र बन्द भएका सञ्चार माध्यमहरुको सुचारु गराउनेका लागि सुरक्षा प्रत्यभूति दिने दायित्व राज्यको भएको नेपाल पत्रकार महासंघका मध्यपश्चिम संयोजक सुर्यमणि गौतमले बताए ।
दैलेख घटना समाधानको लागि सरोकारवालाबीच छलफल गर्न सामुदायिक रेडियो प्रसारक संघद्वारा वीरेन्द्रनगरमा आइतबार आयोजित छलफल कार्यक्रममा संघका महासचिव खेम भण्डारीले सञ्चारविहीन दैलेखमा विस्थापित पत्रकारलाई पुनःस्थापित गरी बन्द सञ्चार माध्यम सञ्चालन गर्ने वातावरण तयार नभए प्रतिकात्मक आन्दोलन गर्न वाध्य हुने बताएका थिए । भण्डारीले सञ्चार जगत र सञ्चार माध्यमलाई विस्थापित गर्नु सरकार र सत्तासिन दलको जीतका रुपमा नलिन आग्रह गरे । उनले सञ्चार शून्यताको स्थितिलाई राज्य तहबाट ध्यान नदिनु गैरजिम्मेवारी र आपत्तिजनक भएको बताए । दैलेख घटना नेपालको लोकतान्त्रिक इतिहासकै कलंक भएको उनको टिप्पणी थियो ।
कार्यक्रममा नेपाल पत्रकार महासंघका केन्द्रीय सदस्य गौतमले दैलेखबाट पत्रकार विस्थापित हुनु सिंगो राज्य आतंक भएको बताए । उनले सरकारले सूचनाविहीन लोकतन्त्र लाद्न खोजेको आरोप लगाए ।
मध्यपश्चिमाञ्चल क्षेत्रीय प्रशासक शारदाप्रसाद त्रितालले पत्रकार तथा आम नागरिकको सुरक्षा दिन प्रशासनले कुनै कसर बाँकी नराख्ने प्रतिवद्धता जनाएका थिए । उनले दैलेख समस्या समाधानका लागि एकिकृत माओवादीको जिल्ला नेतृत्वसँग समन्वय गर्न समेत तयार रहेको धारणा व्यक्त गरे ।
दैलेख घटनाका बारेमा जानकारी गराउँदै क्षेत्रीय प्रशासक त्रितालले भने, ‘छानबिन नगरी सिडियो र डीएसपीलाई हटाउने काम गलत भएको छ, म पनि त्यो कुरामा सहमत छैन् ।’ उनले सत्तापक्षले नै जनतालाई उचाल्दा दैलेख घटना भएको दावी गरे । उनले भने, ‘सत्तापक्ष जहिले पनि नरम हुनु पर्छ, तर दैलेखमा त्यो भएन ।’
छलफल कार्यक्रममा अञ्चल प्रहरी कार्यालय नेपालगञ्जका वरिष्ठ प्रहरी उपरीक्षक मधुप्रसाद पुडासैनीले पत्रकारलाई धम्की दिनेलाई अनुसन्धान गरी कारवाही गर्ने प्रतिवद्धता जनाएका छन् । उनले शान्ति सुरक्षालाई मजबुत गराई पत्रकारलाई जिल्ला जाने वातावरण तयार गर्न पहल गरिएको जानकारी दिए ।
दैलेख घटनापछि स्थलगत अनुगमन गरी फर्केका मानवअधिकार आयोगका अधिकृत रमेश थापाले पत्रकार विस्थापित भएर वस्दा प्रेस तथा अभिव्यक्ति स्वतन्त्रता माथिको प्रश्न चिन्ह खडा भएको बताए । उनले भने, ‘यसले नागरिकको सुसुचित हुने अधिकार बन्चित भएको छ ।’
विस्थापित पत्रकार एवं दैलेख शाखाका सभापति पुष्कर थापाले वाईसीएलको धङधङीका कारण पत्रकारहरु असुरक्षित हुनु परेको बताए । पूर्व सभापति विष्णु शर्माले माओवादीद्वारा हत्या गरिएका पत्रकार डेकेन्द्र थापाको शव उत्खनन् देखि नै पत्रकारहरु असुरक्षित भएको जनाए । उनले पत्रकार थापा हत्यालाई ओझेलमा पार्ने सरकारको षड्यन्त्र भएको आरोप लगाए ।
त्यस्तै विस्थापित पत्रकार यज्ञराज थापाले राज्यसत्ताको आडमा माओवादी कार्यकर्ताको गुण्डागर्दीका कारण पत्रकारहरु असुरक्षित हुनु परेको बताए भने पत्रकार भुपेन्द्र शाहीले पत्रकार तथा सञ्चार माध्यम प्रति सरकार निरंकुश शैलीमा आक्रमण गर्न थालेको आरोप लगाए ।
एमाओवादी कार्यकर्ताको आक्रमणपछि बन्द भएको हाम्रो तेस्रो आँखा दैनिकका सम्पादक गोविन्ददेव भारतीले पत्रकारहरुलाई विपक्षी दलको कित्तामा राख्नु आपत्तिजनक भएको बताए ।
यसैबीच सुर्खेतका सम्पादकहरुको बैठकले सोमबार सवै दैनिक तथा साप्ताहिक पत्रिका बन्द गर्ने निर्णय गरेको छ । दैलेखका पत्रकारको आन्दोलनमा ऐक्यबद्धता जनाउँदै आइतबार साँझ सुर्खेतका रेडियोहरुले प्रसारण आधा घण्टा बन्द गरे ।
गत बर्ष एक फुटबल रंगशालामा दंगा भड्काएको आरोपमा अदालतले शनिबार प्रतिबादी ७३ मध्ये २१ जनालाई मृत्यु दण्डको फैसला सुनाएको हो । उक्त दंगामा ७४ जना फुटबल समर्थकको मृत्यु भएको थियो ।
गत बर्ष इजिप्टका प्रतिद्वन्द्वी क्लबहरु पोर्टसेडको अल मार्सी र कायरोको अल हाइलीबीच भएको प्रतिस्पर्धामा मार्सीले जितेपछि समर्थकहरु बिपक्षी खेलाडी र समर्थकविरुद्ध जाइलागेका थिए । आरोपितहरु मार्सी समर्थकहरु हुन ।
अदालतले मृत्यु दण्डको फैसला सुनाएपछि आक्रोशित बनेका आफन्त र केही फटबल समर्थकहरुले उनीहरुलाई राखिएको कारागारमा आक्रमण गरी भगाउने प्रयास गरेका थिए । प्रदर्शनकारीलाई रोक्न प्रहरीले अश्रुग्याँस र रबरको गोली प्रयोग गरेको थियो ।
भिडन्तको बेला प्रहरीले ढोका खोल्न नदिएका कारण पनि भाग्न नपाएर धेरको ज्यान गएको आरोप प्रत्यक्षदशीले लगाउँदै आएका छन् ।
०६८ फागुनमा काठमाडौंको न्युरोडबाट बेपत्ता भएकी छोरीमैयाँको खोजी गर्न प्रहरी प्रशासनले समेत चासो नदेखाएको भन्दै सुशीलाले भनिन्, 'एकवर्ष बित्न लाग्दा पनि मेरो आमाको अवस्थाबारे जानकारी सम्म दिन नसक्ने नसक्ने तपाईं गृहमन्त्रीको पद सम्हान लायक हुनुहुन्न सुशीलाले यसो भनिरहँदा गृह मन्त्री गच्छदार भने गम्भीर मुद्रामा उनैलाई हेरिरहेका थिए । इनिसिएटिभ अफ मिडिया उमेनले आयोजना गरेको 'महिला हिंसा विरुद्ध सरोकारवालाहरुको प्रतिवद्धता' विषयक कार्यक्रममा शुशिलाले आमाको अवस्थाबारे जानकारी गराउन गृहमन्त्रीसमक्ष आग्रह गरेकी हुन् ।
कार्यक्रममा बोल्दै गृहमन्त्री गच्छदारले मुलुकमा बढिरहेको महिला हिंसाका घटनामा आफू संवेदनशील रहेको बताउँदै प्रहरी प्रशासनबाटै भएको अध्यागमन विभागको घटनामा आफूलाई लज्जा महसुस भइरहेको बताए । अध्यागनमा भएको घटनामा महानिर्देशक निर्देशक जोसुकै दोषी देखिए कारवाही गरिने प्रतिवद्धता व्यक्त गरे ।
छोरीमैयाँको घटनामा तत्कालै छानबिन समिति बनाइ प्रतिवेदन तयार पारिएको र अनुसन्धानका लागि केही समय अभियुक्तलाई थुनामा राखी कारवाही गरिएको उनले जानकारी दिए । हालसम्म प्रतिवेदन समेत सार्वजनिक नगरेको भन्ने शुशिलाको प्रश्नमा उनले भने, 'कतिपय कुरा सार्बजनिक गर्न नमिलेर गोप्य राखिएको हो ।'
तर, समाजमा फरक प्रकृतिका हिंसाका घटनाहरु सार्वजनिक हुदै गएको र यसमा प्रहरीको दोष नहुने दाबी गरे । 'बाबुले छोरीलाई बलात्कार गर्छ भने त्यसमा प्रहरीको भुमिका के हुन्छ ?' उनले भने, 'पछिल्लो समय महिलामाथि घर भित्रैबाट हत्या हिंसा गरेका घटना बाहिर आएका छन्, यसमा प्रहरीलाई दोष दिन मिल्दैन ।' उनका अनुसार आम सञ्चारमाध्यम मार्फत महिला हिंसाका घटना बाहिर आउन थालेकाले पनि बढेको महसुस भएको हो । दोषीलाई कारवाही गर्न पर्याप्त स्रोत साधन र कानुनको अभाव भएकाले पनि महिला माथि हुने हिंसाका बढेको पाइएको हो । अन्य अपराधीक घटना प्रहरीकै प्रशासनकै कारणले नियन्त्रण हुदै गइरहेको उनले जानकारी दिए ।
राष्ट्रिय महिला आयोगकी अध्यक्ष शेष चाँदताराले महिला माथि हुने हिंसालाई अपराध नठान्ने प्रवृतिका कारण महिलाले थप पीडा खेप्नु परेको हो । 'हाम्रो समाज महिलालाई कुटपीट गर्नु हिंसा हुनु साधारण हो भन्ने मानसिकताले जकडिएको छ,' उनले भनिन्, 'तराईमा अझै घरेलु हिंसालाई पुरुषको अधिकार हो भनेर व्याख्या गरिन्छ भने कसरी हिंसाका घटनामा कर्मी आउँछ ?' उनका अनुसार मुलुकमा दण्डहीनता व्याप्त छ । राज्यका सम्पूर्ण निकाय निरिह बनेको अवस्थामा महिला आयोगले पनि केही गर्न सक्ने अवस्था छैन । प्रहरी प्रशासन, अदालत लगायत नितिनिर्माण तहमा महिलाको पहुँच छैन । प्रहरीको महिला सेलमा महिला कर्मचारी पर्याप्त छैनन् । 'प्रहरीले जाहेरी दर्ता गर्नुको साटो उल्टै हकारेर पठाउँछ भने कुन ठाउँमा महिलाले न्यायको अनुभुति गर्ने ?' उनले भनिन्, 'कानुनको कडा कार्यान्वयनका लागि जब कडा संयन्त्र बन्छ तबमात्र महिला हिंसाका घटनामा कमी आउन सक्छ ।'
अधिवक्ता सपमा प्रधान मल्लले अध्यागमनको घटनामा संगठित अपराधबाट महिलालाई फसाइएको बताइन् । 'अध्यागमनमा दिनहुँ बैदेशिक रोजगारीमा जाने/आउने युवतीहरु फसिरहेका छन्,' उनले भनिन्, 'तर, संगठित अपराध गर्ने गिरोहलाई प्रहरीले खोजी गर्न सकेको छैन ।' प्रहरीको अनुसन्धान नै पुर्वाग्रहरी हुने गरेको उनले बताइन् ।
कार्यक्रममा प्रहरी महानिरीक्षक कुबेरसिंह राणा, गृह मन्त्रालयका प्रवक्ता शंकर कोइराला, गृह सचिव भोला शिवाकोटी, शान्ति मन्त्रालयका सह सचिब साधुराम सापकोटा लगायत सरकारी उच्च अधिकारीहरुको सहभागिता थियो ।
खासगरि अमेरिका लगायत बिकशित मुलुकमा अहिले बिभिन्न टेलिफोन सेवा प्रदायक कम्पनीहरुले सस्तो दरमा सर्भिस अट्याचवाला स्मार्टफोन बेच्दै आएका छन् । यस्तो फोन किन्ने ग्राहकले सम्झौता अबधिभर किस्ताबन्दीमा कमभन्दा कम रकम तिरेर चलाउन पाउँछन । तर, अनलक गरेर अर्को सेवा प्रदायकको सिम राख्न पाउँदैनन् ।
तर, पछिल्ला दिनमा यसरी सेवा अबधि नसकिदै अनलक गर्ने र सस्तो मूल्यमा तेस्रो मुलुकमा पठाउने चलन बढेको थियो ।
शनिवारदेखि अमेरिकामा लागू भएको डिजिटल कपिराइट कानुनअनुसार अब यसरी अनलक गर्नु अपराध मानिने छ । ‘डिजिटल मिलेनियम कपीराइट एक्ट’ले सेवा प्रदायकको अनुमति बेगर फोन अनलक गर्नुलाई गैरकानुनी हुने ब्यबस्था गरेको छ ।
तर, तपाईले पहिलै नै फोन अनलक गर्नुभएको छ भने तपाईलाई कुनै समस्या नपर्ने एवीसी न्यूजले जनाएको छ । यस्तो ब्यबस्थालाई अमेरिकी डिजिटल अधिकारसम्बन्धी बिज्ञले आलोचना गरेका छन् । ‘ग्राहकले पैसा हालेर किनेको चिजलाई उनीहरुले जे चाह्यो त्यो गर्न पाउनुपर्छ’ रिबेका ज्याक्हेले भने-’यो राम्रो कानुन हैन् ।’
नयाँ नियमबाट टेलिफोन सेवा प्रदायकहरु भने खुसी छन् । यसले गर्दा उनीहरुको ग्राहक सेवा अबधि नसकिदै अन्त सर्ने सम्भावना कम हुनेछ । नयाँ कानुनअनुसार अब टेलिफोन सेवा प्रदायकले अनलक गर्ने ग्राहकबिरुद्ध मुद्दा हाल्न सक्नेछन् । अपराधिक प्रयोजनका लागि अनलक भएको पाइए अपराधिक मुद्दाकै रुपमा कारवाही हुने छ ।
सोसल मिडिया तथा डिजिटल मिडिया कानुनबारे ज्ञाता ब्राड सेरका अनुसार सेवा प्रदायकले उपभोक्ताबिरुद्ध मुद्दा हालेमा कम्तीमा २ हजार अमेरिकी डलरसम्म जरिवाना हुनसक्छ । अनलक गरेका फोन बेच्ने बिक्रेतालाई करिव ५ लाख डलर जरिवाना र जेल सजायँसम्म हुनसक्छ ।
तर उनले टेलिफोन सेवा प्रदायक कम्पनीहरु यति आक्रामकरुपले उपभोक्ताविरुद्ध लाग्लान र मुद्दा हाल्न तम्सिएलान भन्ने नलागेको बताए ।
चलचित्र ‘रक्षा’ मा अभिनय गरेकी नव नायिका
सारिका घिमिरेलाई पहिलो गासमै ढुंगा लागेको छ । चलचित्रको प्रचारप्रसारमा
आफुलाई पछि पारेको भन्दै घिमिरेले सिनेमाको डविङ नगर्ने बताएपछि
निर्माणपक्षले उनको तस्बिर पोष्टरबाट समेत हटाएको छ ।
चलचित्रको
प्रचारमा नायिका पुजना प्रधान र नव कलाकार खुशी थापाको अनुहार मात्र
निर्माणपक्षले अघि सारेको भन्दै घिमिरेले डविङ नगर्ने बताएकी हुन् ।
अनलाइनखबरसँग कुरा गर्दै उनले भनिन्, ‘बरु मलाई सिनेमा नगरीमा जम्नु छैन तर
निर्देशक राजु गिरीले मलाई प्रचारका लागि अघि नल्याएकाले म डविङ गर्दिन । ‘
नायिकासँग बारम्बार विवादमा फस्ने गरेका राजुको यसपटक पनि सारिकासँग चिसो
सम्बन्ध उत्पन्न भएको छ ।
चलचित्रको
प्रचारमा नायिका पुजना प्रधान र नव कलाकार खुशी थापाको अनुहार मात्र
निर्माणपक्षले अघि सारेको भन्दै घिमिरेले डविङ नगर्ने बताएकी हुन् ।
अनलाइनखबरसँग कुरा गर्दै उनले भनिन्, ‘बरु मलाई सिनेमा नगरीमा जम्नु छैन तर
निर्देशक राजु गिरीले मलाई प्रचारका लागि अघि नल्याएकाले म डविङ गर्दिन । ‘
नायिकासँग बारम्बार विवादमा फस्ने गरेका राजुको यसपटक पनि सारिकासँग चिसो
सम्बन्ध उत्पन्न भएको छ ।
यता निर्देशक राजु गिरीले चलचित्रमा पुजना
र खुशीको बेडसिन भएकाले पनि चर्चा धेरै भएको बताए । तर मुख्य भुमिकामा भने
सारिका नै हुन्, राजुको भनाई छ । चलचित्र क्षेत्रको यात्रा थाल्न नपाउदै
सारिकाले झमेला झिकेपछि उनको करिअर संकटमा परेको छ ।
पबन बस्नेतको निर्माणमा तयार भएको यो
चलचित्रमा राजेश हमाल, अशोक फुयाँल, सुशान्त कार्की लगायतका कलाकारले पनि
मुख्य भुमिका निर्वाहा गरेक छन् । नव नायिका सारिका घिमिरेले अड्चन झिक्दै
डविङ नगर्ने बताएपछि निर्माणपक्षले उनको भुमिकामा फरक आवाज डब गराउने तयारी
गरेको छ ।
सन् २०१३ को सुरुवाती महिना बलिउड नगरीका लागि फाइदाजनक देखिएको छ । बर्षको
सुरुवातमा प्रदर्शनमा आएका केही सिनेमा असफल भएपनि रेश २ ले राम्रो
सुरुवात गरेको छ । समिक्षकको राम्रो साथ नपाएपनि रेश २ ले शुक्रबार र
शनिबार ३५ करोडको व्यापार गरेको छ ।
शुक्रबार
१५.१० करोडको व्यापार गरेको यो सिनेमाले शनिबार १९.७५ करोडको व्यापार
गरेका हो । यस्तै रेश २ ले ओभरसिजमा पनि राम्रो सुरुवात गरेको छ । सिनेमाले
ओभरसिजमा ७.३५ करोड को व्यापार गरेको हो । आइतबार यसको व्यापार अझ बढ्ने
बिश्लेषण गरिएको छ । ३ दिनमा ५० करोडको व्यापार गरेको खण्डमा रेश २ ले १००
करोडको व्यापार सजिलै गर्ने दाबी धेरैको छ । दिपिका पादुकोण, सैफ अलि खान,
जोन अब्राइम, ज्याक्लिन, अमिशा पट्टेल, अनिल कपुर लगायतका स्टारहरुले अभिनय
गरेको यो सिनेमा सन् २००८ मा तयार भएको रेश को सिक्वेल हो ।
शुक्रबार
१५.१० करोडको व्यापार गरेको यो सिनेमाले शनिबार १९.७५ करोडको व्यापार
गरेका हो । यस्तै रेश २ ले ओभरसिजमा पनि राम्रो सुरुवात गरेको छ । सिनेमाले
ओभरसिजमा ७.३५ करोड को व्यापार गरेको हो । आइतबार यसको व्यापार अझ बढ्ने
बिश्लेषण गरिएको छ । ३ दिनमा ५० करोडको व्यापार गरेको खण्डमा रेश २ ले १००
करोडको व्यापार सजिलै गर्ने दाबी धेरैको छ । दिपिका पादुकोण, सैफ अलि खान,
जोन अब्राइम, ज्याक्लिन, अमिशा पट्टेल, अनिल कपुर लगायतका स्टारहरुले अभिनय
गरेको यो सिनेमा सन् २००८ मा तयार भएको रेश को सिक्वेल हो ।
१४ माघ, बैतडी । एकीकृत नेकपा माओवादीका
अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल प्रचण्डले कम्युनिष्टका नाममा एमालेले जनता र
राष्ट्रलाई धोका दिएको आरोप लगाउनु भएको छ ।
पार्टीको बैतडी जिल्ला अधिबेशनलाई आइतबार
सदरमुकाम गोठलापानीमा सम्बोधन गर्दै अध्यक्ष प्रचण्डले दुश्मनसंग
आत्मसमपर्ण गर्दै एमालेले जनताका ईच्छा र आकांक्षालाई बेवास्ता गरेको
बताउनु भयो । उहाँले भन्नुभयो-’नेपालको कम्युनिष्ट आन्दोलनमा एकथरी
कम्युनिष्ट नाम गरेका मानिसहरु छन् । ती परिर्वतन, जनताको सवाको निम्ति
हैन, वर्गदुश्मनसँग आत्मसर्मपण गर्ने, राष्ट्रिय आत्मसर्मपण गर्ने सम्पुर्ण
रुपमा जनताका मुद्धालाई छाडेर जाने कम्युनिष्ट नामधारी समूह पनि छन् ।
एमाले त्यस्तै नामधारी गुट हो । जसले राष्ट्र र जनतालाई धोका दिएको छ ।’
नेकपा माओवादी क्रान्तिकारी नारा भट्टाएर जडसुत्रबादी सोचमा अघि बढेको र प्रतिक्रान्तिको सेवा गरेको उहाँको आरोप थियो ।
उपाध्यक्ष समेत रहेका प्रधानमन्त्री डा. बाबुराम
भट्टराईले दैलेखको घटनालाई लिएर प्रतिपक्षी दलहरुले शान्ति प्रक्रिया
भाड्ने षड्यन्त्र गरिरहेको आरोप लगाउनुभयो । पत्रकार डेकेन्द्र थापाको
बिषयलाई बङ्गाएर शान्ति प्रक्रिया भाड्न खोजेको भन्दै बिशेष गरी
पत्रकारहरुलाई सचेत रहन आग्रह गर्नुभयो । द्वन्द्वकालका घटनाका बिषयमा
आफूहरु पनि गम्भीर रहेको भन्दै उहाँले सबै घटनाहरुलाई सत्य निरुपण तथा मेल
मिलाप आयोग बनाएर समाधान गर्नुपर्नेमा जोड दिनुभयो ।
प्रधानमन्त्री
डा. भट्टराईले माओवादीले हत्यारालाई संरक्षण गर्यो भन्ने आरोपको खण्डन
गर्दै डलर खेती गर्नेको षड्यन्त्रमा नपर्न आग्रह गर्नुभयो । कुरालाई
बंग्याएर माओवादीले हत्यारालाई संरक्षण गर्न खोज्यो भन्ने खालको कोकोहोलो
मच्चाइदैछ, त्यो भ्रममा नपर्नुस’ उहाँले भन्नुभयो-’विदेशबाट डलर ल्याएर
त्यसको खेती गर्नेहरुको षड्यन्त्रबाट बच्न म तपाईहरुलाई आग्रह गर्न चाहन्छु
।’
अर्का उपाध्यक्ष तथा उपप्रधानमन्त्री
नारायणकाजी श्रेष्ठ प्रकाशले कांग्रेस-एमाले जस्ता पार्टीहरुका कारण
मुलुकमा सहमति कायम हुन नसकेको दावी गर्नुभयो । कार्यक्रममा शीर्ष
नेताहरुले महाधिवेशनपछि पार्टीलाई एकढिक्का बनाउने प्रतिवद्धता जनाएको छ ।
मान्छेले चर्चा कमाउन के सम्म गर्दैन ?
अहिले त अझ इन्टरनेट चर्चा कमाउने सजिलो थलो बनेको छ । फेसबुक तथा यूट्युव
लगायतका साइटहरुमा पोष्ट गरिने सामाग्रीहरु लाखौँले हेर्छन् । त्यसैले
चर्चित हुनका लागि मान्छेहरुले इन्टरनेटमार्फत अनौठा करतूत सार्वजनिक
गर्छन् ।
हालै यस्तै अनौठो तर घिनलाग्दो भिडियो
इन्टरनेटमा खुबै चर्चित बन्यो । जियोवान्ना प्लावमन नामकी युवतीले फेसबुक
तथा ट्विटरमा राखेको आफ्नै भिडियो साँच्चीकै घिनलाग्दो थियो । उनले
महिनावारी भएको बेला लगाएको प्याड मुखले चुसेर सफा गरेको दृश्य अपलोड गरेकी
थिइन् ।
रगतले
भिजेको प्याड मुखले चुसेर सफा गरेको भिडियो राख्नेबित्तिकै ट्विटरमा उनलाई
फलो गर्नेहरु एकाएक ९ हजार पुगे भने उनको फेसबुक पेज मन पराउनेको संख्या २
लाख नाघे । यूट्युव मा पनि यो भिडियोले उत्तिकै चर्चा पयो । यद्यपि अश्लील
तथा घिनलाग्दो भएको भन्दै फेसबुक र यूट्युवले यो भिडियो हटाइसकेका छन् ।
कतिपयले ती केटीले साँच्चीकै महिनावारीको
रगतले भिजेको प्याड चुसेको हो भनेका छन् भने कतिपयले टमाटर सस तथा रातो
रंगको कुनै तरल पदार्थमा प्याड भिजाएर रगत जस्तै पारी चुसको र मानिसलाई
बेवकुफ बनाएको दाबी गरेका छन् ।
के तपाइँको फेसबुक प्रोफाइल फोहोर भएको छ ?
अर्थात् नचाहिने खालका, अश्लील लाग्ने धेरै सामाग्री पोष्ट भएका छन् वा
सेयर भएका छन् जुन तपाइँ हटाउन चाहनुहुन्छ र फेसबुकलाई चिटिक्क पार्न
चाहनुहुन्छ ।
त्यसो हो भने चिन्ता नलिनुस् एउटा यस्तो
एप्लिकेसन आइसकेको छ जसले तपाइँको फसबुक प्रोफाइललाई सफा गरिदिनेछ । फेसवास
नामको यो एप्स फेसबुक प्रयोगकर्तामाझ निकै लोकप्रिय हुने अपेक्षा गरिएको
छ।
फेसवासले
तपाइँको फेसबुक वालमा पोष्ट भएका कमेण्ट, तपाइँको स्टाटस अपडेट, तपाइँले
ट्याग गरेका वा तपाइँलाई ट्याग गरिएका, पोष्ट गरेका फोटोका कमेण्ट, शेयर
गरेका लिंक तथा लाइक गर्ने लिंकहरुमा गइ खोजतलास गर्नेछ । यसरी खोजतलास
गर्दा फेला परेका अश्लील शव्द तथा आपत्तिजनक वा अश्लील खालका तस्वीरहरु
स्क्यान गरेर हटाइदिनेछ । त्यस्तै तपाइँ आफैले कुनै खास शव्द आफ्नो फेसबुक
प्रोफाइलबाट हटाउन चाहनुभयो भने पनि त्यसको जिम्मा फेसवासलाई दिन
सक्नुहुन्छ ।
यो प्रविधि अमेरिकाको केन्ट
विश्वविद्यालयका ३ जना विद्यार्थीले विकशित गरेका हुन् । अमेरिकाको
पेन्सिल्भेनिया विश्वविद्यालयमा आयोजित प्रविधि मेलामा यो एप्लिकेसन लञ्च
गरिएको हो । कम्प्युटर साइन्सका विद्यार्थीहरु क्यामडेन, ड्यानियल र
डेभिडले आफुहरुले विकशित गरेको एप्स खासगरी युवापुस्ताको लागि निकै उपयोगी
हुने दाबी गर्छन् । आफ्ने फेसबुकमा सेयर भएका, ट्याग भएका वा पोष्ट भएका
आपत्तिजनक सामाग्रीहरु आफ्ना अभिभावक, मान्यजन तथा हाकिमले देख्न नपरोस्
भन्नका लागि यो टूल्स उपयोगी हुने उनीहरुको भनाई छ ।
यसको प्रमाण हो अमेरिका । अमेरिकाको नेसनल चिडियाखानाको बाँदरलाई आइप्याड दिइएको छ । चिडियाघरका ओरांगओटनहरु अहिले आइप्याड खेलाउन र त्यसमा भएका विभिन्न गेम खेल्नमा मस्त छन् ।
चिडियाखानाका कर्मचारी बिकी म्यालिन्स्कीका अनुसार यी जनावरको दैनिकीमा केही परिवर्तन होस्, नयाँ कुरा सिकुन् र अल्छि नबनुन् भन्नका लागि उनीहरुलाई आइप्याड बाडिएको हो । यसअघि ती ओरांगओटनलाई विभिन्न खालका खेलौनाका साथै खेल खेलाइने गरिएको थियो ।
आइप्याड दिएसँगै ओरांगओटनहरुले विभिन्न दश खालका गेम एप्सहरु सिकिसकेका छन् । म्युजिक बजाउने, चित्र खिच्ने जस्ता खेल खेल्नमा उनीहरु माहिर भैसकेका छन् । ३६ वर्षका बोनी आइप्याडमा डम बजाएर मिठो संगित निकाल्न खप्पिस बनिसको छ । १६ वर्षको क्याली पियानो बजाउँछ ।
एप्स फर एप भन्ने अभियान अन्तरगत एक संरक्षणवादी संस्थाले यी ओरांगओटन बाँदरलाई आइप्याड उपलब्ध गराएको छ । ओरांगओटनलाई जैविक रुपमा मानिसको सबैभन्दा नजिकको बाँदर प्रजाति मानिन्छ ।
बलिउड
नायिका दीपिका पादूकोण चर्चामा आईरहेकी नायिका हुन् । उनले विशेष समारोहमा
आफुलाई ‘बोल्ड’ देखाउन हलिउड अभिनेत्रीहरूले जस्तै आफूलाई भित्री बस्त्र
(ब्रा) बिना नै प्रस्तुत गरेकी छिन् । दीपिका पादूकोण सोमबार राती मुम्बईमा
सम्पन्न फिल्म फेयर अवार्ड–२०१३ मा ब्रा बिनाको कपडा लगाएर उपस्थित भएकी
थिइन् । यसरी ब्रा बिना कालो रंगको पारदर्शी ‘डिप नेक गाउन’ लगाएकी उनले
आधा बक्षस्थल देखाएकी थिइन् ।
यसरी बिना ब्रा आधा वक्षस्थल देखाएर उनी प्रस्तुत भएको यो पहिलो पटक भने होइन । यस अघि पनि उनी फिल्म सम्बन्धी बिशेष कार्यक्रम र केही पार्टीमा 'ब्रा' नलगाई पार्टी गाउनमा मात्र प्रस्तुत हुने गरेकी फिल्म फेयर अवार्डमा पनि त्यसरी नै प्रस्तुत भएकी थीइन् । उनीजस्तै अन्य नायीकाहरुले पनि अवार्ड जितेकी नायिका बिधा बालन, धर्के सारीमा सजिएकी प्रियाँका चोपडा, कैटरिना कैफ जस्ता नायिका पनि निकै ग्लामर रूपमा अवार्ड समारोहमा प्रस्तुत भएका थिए ।
अवार्ड समारोहमा नायिका दीपिका पादूकोणको अगाडी अरू अभिनेत्रीहरूको ग्लामरता सामान्य फिल्म बर्फीका जोडी रणबीर कपुर र प्रिंयका चोपडा सुरूमासँगै देखिएपनि रणबीरलाई कार्यक्रम अवधिभरी प्रिंयकाले आकर्षित गर्न हरियो गाउनमा प्रस्तुत भएकी थिईन् ।
प्रियंकाको पहिरनले रणबीरलाई अकर्षित बरु दीपिकाको ग्लामरप्रति रणबीर
आकर्षित सोही कारण कार्यक्रम अबधिभर दीपिकासँगै रणबीर यसरी सबै भन्दा
‘कामूक’ रूपमा प्रस्तुत भएकी दीपिकालाई कैद गर्न क्यामेरापर्सन’ उनकै
अघीपछि बढी फिल्म फेयर अवार्डमा अभिनेत्री दीपिकाले अरू अभिनेत्रीहरूलाई
आफ्नो पहिरनको कारण छायाँमा पार्न सफल भएकी छिन् ।
यसरी बिना ब्रा आधा वक्षस्थल देखाएर उनी प्रस्तुत भएको यो पहिलो पटक भने होइन । यस अघि पनि उनी फिल्म सम्बन्धी बिशेष कार्यक्रम र केही पार्टीमा 'ब्रा' नलगाई पार्टी गाउनमा मात्र प्रस्तुत हुने गरेकी फिल्म फेयर अवार्डमा पनि त्यसरी नै प्रस्तुत भएकी थीइन् । उनीजस्तै अन्य नायीकाहरुले पनि अवार्ड जितेकी नायिका बिधा बालन, धर्के सारीमा सजिएकी प्रियाँका चोपडा, कैटरिना कैफ जस्ता नायिका पनि निकै ग्लामर रूपमा अवार्ड समारोहमा प्रस्तुत भएका थिए ।
अवार्ड समारोहमा नायिका दीपिका पादूकोणको अगाडी अरू अभिनेत्रीहरूको ग्लामरता सामान्य फिल्म बर्फीका जोडी रणबीर कपुर र प्रिंयका चोपडा सुरूमासँगै देखिएपनि रणबीरलाई कार्यक्रम अवधिभरी प्रिंयकाले आकर्षित गर्न हरियो गाउनमा प्रस्तुत भएकी थिईन् ।
