१७ फागुन, काठमाडौं । उहाँलाई न खान, लाउनको दुःख छ । न बस्ने ठाउँको चिन्ता । घरमा ठाकठुक परेको पनि छैन । माइतीसँग आउनुजानु बन्द भएको पनि होइन । तर घरपरिवार, माइती र आफन्त सबै छोडेर उहाँ अहिले बेबारिसे झैं सडक छेउमा लड्नुभएको छ । एक हप्ता भयो पानी समेत पिउनुभएको छैन । खानाखाजा त परको कुरा ।

अर्घाखाँची माइती र जनकपुर घर भएकी शारदा भुसाल झालाई घरपरिवार र आफन्तको मात्र होइन, हिजोआज आफ्नो समेत मतलब छैन । देशमा बढ्दो भ्रष्टाचार र अनियमितता जरैदेखि उखेलिनुपर्छ भन्ने एकसूत्रीय माग बोकेर उहाँ राजधानी आउनुभएको छ । आफ्नो जायज माग्ने सुन्नुको सट्टा सरकारले लखेट्न थालेपछि उहाँ खानु न खुट्नुसँग रत्नपार्कको सडकमा लडिरहनुभएको छ । सहयोगीले बनाइदिएको टेन्टमुनी पल्टेर उहाँ भ्रष्टाचारमुक्त देश बनेको सपना देखिरहनुभएको छ ।

सरकारी तारो

जताततै भ्रष्टाचार र अनियमितता देखेर खप्न नभएपछि भुसाल आफ्ना सहयोगीहरु सहित अघिल्लो शुक्रबारदेखि अनसन बस्न भनेर जनकपुरबाट राजधानी आउनुभएको हो । भ्रष्टाचार नियन्त्रण गर्ने निकाय अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोग अगाडि नै अनसन बस्ने उहाँको योजना थियो । यही योजना अनुसार उहाँ साथीहरु सहित शुक्रबार बिहान अख्तियारको प्राङ्गण पुग्नुभयो । तर अनसन बस्दैछन् भन्ने कुरा पहिल्यै थाहा पाएको प्रहरीले झ्याँकुटी पारेर कमलपोखरी चौकी पुर्यायो ।

‘हामीलाई किन ल्याएको भन्दा माथिको आदेश भन्दै दुई दिनसम्म प्रहरीले राखे’ भ्रष्टाचार बिरोधी अभियानकर्ता संगीता थापाले अनलाइनखबरसित भन्नुभयो । शनिबार राति कमलपोखरी प्रहरीले छोड्यो । तर राति जाने ठाउँ कहीँ नभएपछि उहाँहरु आइतबार बिहानबाट त्यहाँबाट हिँड्नुभयो । त्यहाँबाट सिधै शान्तिबाटिका, रत्नपार्कमा अनसन बस्ने तयारी भएपनि त्यहाँ राखिएको टेन्ट पनि प्रहरी भत्काइदियो । तीन ठाउँमा बस्दै, लखेटिँदै गरेपछि आइतबारदेखि मात्र उहाँहरु शान्तिबाटिकामा बस्न पाउनुभयो । पहिले भुषालसँगै अनसनमा बसेका अरु दुईजनाले स्वास्थ्यले साथ नदिएपछि छोडे । तर शारदा भुसाल भने कुनै पर्वाह नगरी खानु न पिउनुसँग सुतिरहनुभएको छ ।

स्वास्थ्य अवस्था गम्भीर

सात दिनदेखि पानी समेत नखाई अनसन बसेकी भुसालको स्वास्थ्य अवस्था गम्भीर हुँदै गएको छ । बिहान केहीबेर खान ढिलो भयो भने त मान्छे भोकले छटपटाउँछ । उहाँ त सात दिनदेखि मुखमा केही नहाली सुतिरहनुभएको छ । ‘उहाँ बोल्न नसक्ने भैसक्नुभएको छ, उठ्न पनि नसक्ने गरी शरीर कमजोर भएको छ’ थापाले भन्नुभयो ।

तर शरीर कमजोर भएपनि भुसालको आँट गलेको छैन । ‘राज्यका बिभिन्न निकायमा भएको ब्रम्हलुट म हेरेर चुपचाप बस्न सक्दिन, बरु मर्छु माग पूरा नभएसम्म यहाँबाट उठ्दिन’ त्यहाँ पुगेका समर्थक र सञ्चारकर्मीसित बिस्तारै कुरा गर्ने क्रममा भुसालले भन्ने गर्नुभएको छ ।

आँखैले भ्रष्टाचार देखेपछि अभियानमा

चर्चा कमाउने रहरले भुसालले यसो गर्नुभएको हैन । स्थानीय निकायमा भएको भ्रष्टाचार प्रत्यक्ष रुपमा देखेपछि उहाँ त्यसबिरुद्धको आन्दोलनमा होमिनुभएको हो । चार वर्ष अघिदेखि स्थानीय निकायमा भएका भ्रष्टाचार र अनियमितताका प्रमाणहरु संगलन गरी जिल्ला प्रशासन कार्यालय र अख्तियारमा उहाँले पटकपटक निवेदन दिनुभएको छ । तर कुनै निकायले कार्वाही प्रकृया अगाडि नबढाएपछि डेढ वर्षअघि उहाँ महोत्तरीमा आमरण अनसन बस्नुभयो ।

१३ दिनसम्म आमरण अनसन बसेपछि सरकारले उहाँसँग वार्ता गर्यो । छानबीन आयोग गठन गर्ने सरकारको प्रतिबद्धतापछि उहाँले त्योबेलाको अनसन तोड्नुभयो । सरकारले गठन गरेको छानबीन टोलीले अनुसन्धान गर्दा भुसालले कोट्याएको विषयभन्दा पनि बढी र अझै भयावह रुपमा भ्रष्टाचार र अनियमितता भएको प्रतिवेदन सार्वजनिक भयो । यो प्रतिवेदन कार्वाहीको लागि अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगमा पुग्यो । तर आयोगले छानबीनको सट्टा निलम्बनमा परेका स्थानीय निकायका कर्मचारीलाई समेत फुकुवा गरिदिएको भुसालाको आरोप छ ।

यसरी भ्रष्टाचार भएको प्रमाणित हुँदा पनि दोषीलाई कार्वाही नहुने देखिएपछि भुसाल फेरि अनसनमा बस्नुभएको हो । महोत्तरीको बनौली दमौली, लोहारपट्ट िर सुन्दरपुरमा भएको अनियमितता छानबीन गरी दोषीलाई कार्वाही हुनुपर्ने उहाँको माग छ ।