जसले रोजगारीका लागि परदेश सोचेनन्

उदयपुर माघ १७ – धन कमाउन खोटाङ दोर्पा ९ का दिलबहादुर बुढाथोकीलाई न त विदेश जानु परेको छ, न त भारी नै बोक्नु परेको छ । उहाँका कतिपय दौँतरी लाहुरे भए । कोही खाडी मुलुकमा छन् त कोही खेतीपातीमा । 
रोजगारीका लागि दिलबहादुरले कहिल्यै परदेश सोच्नुभएन । कलिलो उमेरदेखि नै बाँसको चोयाबाट थुन्से, डोको, छाप्री, फिपी, खुगि, कुर्सी बनाउन पोख्त ५८ वर्षिय बुढाथोकीलाई घरमै गतिलो ‘जागिर’ मिलेको छ । दोर्पाको बन पाखामा गाई, बाख्रा चराउँदै डोको, थुन्से, छाप्रि बनाउन सिकेका बुढाथोकीले अन्ततः जीवन गुजारा गर्ने माध्ययम यसैलाई बनाउनुभयो ।

‘९ वर्षको छँदा देखि नै बाँसको चोयाबाट यस्ता सामान बनाउन थालेँ । अरु रोजगारी खोज्नतिर लागिएन’, उहाँले भन्नुभयो, ‘यसैबाट आयआर्जनको सम्भावना खोजेँ ।’ चोयाका सामान बेचेर उहाँले बार्षिक रुपमा दुईलाखसम्म कमाउने गर्नुहुन्छ ।

‘महिनामा कम्तीमा पनि १५ हजारसम्म आम्दानी हुन्छ’, उहाँले भन्नुभयो, ‘अर्डर आइरहन्छ । एक्लो ज्यानलाई भ्याइनभ्याइ छ ।’ उहाँले बुनेका मालसमान सदरमुकाममै बिक्री हुन्छन् ।

आवश्यक मेशीनरी औजार नहुँदा अर्डर बमोजिम भने जस्तो सामान अझै बनाउन नसकेको उहाँको भनाई छ । 

उहाँले बनाएका मान्द्रो प्रतिगोटा तीन सय देखि पाँच सय, धान राख्ने थुन्से, भकारी ५ सय देखि १३ सय रुपैयाँमा बिक्री हुँदै आएका छन् । बाबु बाजेको पालादेखि चल्दै आएको पुर्खौली पेशालाई अपनाएर बुढाथोकीले आफ्नो छोराछोरीलाई सुनसरीको धरानमा राखेर पढाउनुभएको छ ।

‘यही कामबाट छोराकोलागि लत्ताकपडा, पढाई खर्च र परिवार धानिरहेको छु’, बुढाथोकीले भन्नुभयो, ‘क्याम्पसको जाडो बिदामा आएका दुई छोरालाई अलिअलि काम सिकाएँ । सीप सिकेर घाटा हुँदैन । दुःखमा काम लाग्छ ।’